Merhaba sevgili öğrencilerim! Sosyal Bilgiler dersimizin bu bölümünde doğal afetler ve çevre sorunları hakkında konuşacağız. Hazırsanız, görseldeki soruları birlikte inceleyip çözelim.
Hazırlık Çalışması
Doğal afet kavramından ne anlıyorsunuz? Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
Çözüm:
Sevgili arkadaşlar, “doğal afet” dediğimizde aklımıza ilk gelenler neler? Bunlar, doğanın kendi gücüyle ve bizim kontrolümüz dışında gerçekleşen olaylardır. Örneğin, bir deprem olduğunda biz onu durduramayız, değil mi? Ya da bir sel geldiğinde onu engelleyemeyiz. İşte bu tür olaylara doğal afet diyoruz. Bunlar, canlı yaşamını olumsuz etkileyen, bazen büyük can ve mal kayıplarına yol açabilen olaylardır. Düşünün bakalım, çevremizde başka ne gibi doğal afetler var? Seller, kuraklıklar, fırtınalar, volkanik patlamalar, orman yangınları (doğal nedenlerle çıkanlar), çığ gibi olaylar da doğal afetlere örnek verilebilir.
Şimdi bu doğal afetlerin özelliklerine bir göz atalım:
- Doğal afetlerin gerçekleşmesinde canlıların etkisi yoktur. Yani biz insanlar bu olayları başlatmayız.
- Çoğu zaman engellenmesi mümkün değildir. Biz sadece önlem alabiliriz.
- Can ve mal kaybına neden olabilen tehlikeli olaylardır. Bu yüzden onlara karşı hazırlıklı olmalıyız.
- Çok kısa bir zaman diliminde meydana gelebilir. Örneğin bir deprem saniyeler içinde olup bitebilir.
Deprem
Deprem, yer kabuğunda biriken enerjinin aniden boşalması sonucunda meydana gelir. Deprem sonucu meydana gelen titreşimler, yer yüzündeki ortamı ve yer yüzünü sarsarak yıkıcı etkiye sebep olabilir. Deprem, ülkemizde en fazla can ve mal kaybına yol açan doğal afetlerden biridir. Geçmiş yıllarda depremler sonucunda birçok insan hayatını kaybetmiş veya yaralanmıştır. Deprem sonucunda önemli miktarda maddi zarar da ortaya çıkar. Yanardağların püskürmesi ve yer altındaki mağaraların çökmesi de depremlerin oluşum nedenleri arasındadır. Deprem, insan etkisi olmadan gerçekleşen bir doğal afettir. Ancak insanların deprem öncesinde yaptığı hatalı davranışlar, deprem sonucunda meydana gelen can ve mal kaybı miktarını etkiler. Depremin insanlar üzerindeki etkisini önlemek için aşağıdaki unsurlara dikkate edilmelidir:
- Konutların içinde yeterli güvenlik önlemleri alınması (kitaplık, mutfak dolabı gibi yüksek yapılı cisimlerin duvara sabitlenmesi)
- Konutların yumuşak zemin ve fay hatları üzerine yapılmaması
- Konut yapımında kullanılan malzemenin dayanıklı ve kaliteli olması
- Konutların inşaat yönetmeliklerine uygun yapılması
Görseldeki resimde de deprem sonrasında yıkılmış binalar ve yardım ekiplerini görüyoruz. Bu durum, depremin ne kadar yıkıcı olabileceğini ve bu tür afetlere karşı ne kadar dikkatli olmamız gerektiğini gösteriyor.
Bu konuyla ilgili aklınıza takılan bir şey olursa çekinmeden sorun lütfen!