Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün Sosyal Bilgiler dersimiz için hazırladığım harika soruları birlikte çözeceğiz. Hazırsanız, ilk soruyla başlayalım!
—
**1. Doğu Karadeniz ve Erzurum-Kars yöresinde ekonomik faaliyet olarak büyükbaş mera hayvancılığı gelişme göstermiştir.**
**Bu durumun ortaya çıkmasını sağlayan coğrafi özellik aşağıdakilerden hangisidir?**
a) Yeryüzü şekillerinin sade ve düz olması
b) Yaz yağışlarının fazla olması
c) Sıcaklığın yaz aylarında çok yüksek olması
d) Toprağın verimli olması
Çözüm:
Sevgili öğrencilerim, bu soruda Doğu Karadeniz ve Erzurum-Kars yöresinde büyükbaş mera hayvancılığının neden geliştiğini bulmamız isteniyor. Büyükbaş hayvanların otladığı geniş alanlara “mera” denir. Bu tür hayvancılığın gelişmesi için bol otlak alanlara ihtiyaç vardır.
* **a) Yeryüzü şekillerinin sade ve düz olması:** Doğu Karadeniz’in genel olarak dağlık ve engebeli olduğunu, Erzurum-Kars yöresinin ise yüksek platolardan oluştuğunu biliyoruz. Düz alanlar tarım için daha uygun olsa da, mera hayvancılığı için çok da önemli bir şart değildir.
* **b) Yaz yağışlarının fazla olması:** Bu bölgede yaz yağışları bol olduğu için otlar da bol ve gür yetişir. Bu durum, hayvanların beslenmesi için harika bir ortam yaratır. İşte bu yüzden büyükbaş mera hayvancılığı burada gelişmiştir.
* **c) Sıcaklığın yaz aylarında çok yüksek olması:** Yüksek sıcaklıklar otların kurumasına neden olabilir. Bu bölgede yazlar serin geçer, bu da otların canlı kalmasını sağlar.
* **d) Toprağın verimli olması:** Toprak verimliliği daha çok tarım faaliyetleri için önemlidir. Mera hayvancılığında önemli olan otların yetişmesidir.
Bu nedenlerle doğru cevap **b) Yaz yağışlarının fazla olması**’dır. Çünkü bol yağış, hayvanların otlayabileceği gür otlakların oluşmasını sağlar.
—
**2. Yeryüzü şekillerinin sade, iklim koşullarının uygun ve ulaşım ağının gelişmiş olduğu yerler sanayi tesisi kurmak için daha uygundur.**
**Buna göre aşağıda verilen illerimizden hangisinde sanayi faaliyetleri daha az gelişmiştir?**
a) Gaziantep
b) İstanbul
c) Kayseri
d) Şırnak
Çözüm:
Bu soruda bize sanayi tesisi kurmak için hangi özelliklerin önemli olduğu anlatılmış. Sade yeryüzü şekilleri, uygun iklim ve gelişmiş ulaşım ağı sanayi için çok elverişli. Şimdi şıklardaki illere bakalım ve hangisinde bu şartların daha az olduğunu bulalım.
* **a) Gaziantep:** Gaziantep, sanayisi oldukça gelişmiş bir şehrimizdir. Ulaşım ağı da iyidir.
* **b) İstanbul:** İstanbul, ülkemizin en büyük sanayi ve ticaret merkezidir. Ulaşım ağı da çok gelişmiştir.
* **c) Kayseri:** Kayseri de sanayisi gelişmiş illerimizden biridir.
* **d) Şırnak:** Şırnak, Türkiye’nin güneydoğusunda yer alan bir ilimiz. Yeryüzü şekilleri sanayi tesisi kurmaya pek uygun değildir ve ulaşım ağı da diğerlerine göre daha az gelişmiştir. Bu nedenle sanayi faaliyetleri bu ilimizde daha az gelişmiştir.
Dolayısıyla doğru cevap **d) Şırnak**’tır.
—
**3. Kâğıt, kereste ve mobilya fabrikalarının bulunduğu yer ve çevresinde sosyal hayat zaman içinde değişebilir.**
**Bu durumun gerçekleşmesini sağlayan ekonomik faaliyet aşağıdakilerden hangisidir?**
a) Hayvancılık
b) Madencilik
c) Ormancılık
d) Tarım
Çözüm:
Sevgili arkadaşlar, bu soruda kâğıt, kereste ve mobilya fabrikalarının olduğu yerlerde sosyal hayatın nasıl değiştiği soruluyor. Bu fabrikaların temel hammaddesi nedir diye düşünelim.
* **a) Hayvancılık:** Hayvancılık daha çok et, süt, yün gibi ürünler sağlar. Fabrikalarla doğrudan ilgisi azdır.
* **b) Madencilik:** Madencilik yer altı kaynaklarıyla ilgilidir. Kâğıt, kereste, mobilya ile doğrudan bir ilişkisi yok.
* **c) Ormancılık:** Kâğıt, kereste ve mobilya fabrikalarının hammaddesi ağaçlardır. Ağaçlar da ormanlardan elde edilir. Bu nedenle ormancılık faaliyetleri bu fabrikaların kurulmasını ve gelişmesini sağlar. Fabrikaların kurulduğu yerlerde yeni iş alanları açılır, nüfus artar ve bu da sosyal hayatı değiştirir.
* **d) Tarım:** Tarım, daha çok gıda üretimi ile ilgilidir.
Bu durumda doğru cevap **c) Ormancılık**’tır. Ormancılık sayesinde elde edilen ağaçlar, bu fabrikaların kurulmasına ve gelişmesine olanak tanır, bu da bölgedeki sosyal yaşamı etkiler.
—
**4. Ülkemizde tarım faaliyetlerinin yoğunlaştığı yerlerde aşağıda verilen mesleklerden hangisine daha fazla ihtiyaç duyulur?**
a) Maden mühendisliği
b) Makine mühendisliği
c) Veterinerlik
d) Ziraat mühendisliği
Çözüm:
Bu soru bize tarım faaliyetlerinin yoğun olduğu yerlerde hangi meslek insanına daha çok ihtiyaç duyulduğunu soruyor. Tarım deyince aklımıza ne geliyor? Toprak, ürünler, hayvanlar…
* **a) Maden mühendisliği:** Madencilik, yer altından maden çıkaran mühendislerle ilgilidir. Tarımla doğrudan bir ilişkisi yok.
* **b) Makine mühendisliği:** Tarım makineleri olsa da, en temel ihtiyaç tarımın kendisiyle ilgili uzmanlıktır.
* **c) Veterinerlik:** Veterinerler hayvan sağlığıyla ilgilenir. Hayvancılık tarımın bir kolu olduğu için bu da önemlidir ama tek başına tarım faaliyetleri için yeterli değil.
* **d) Ziraat mühendisliği:** Ziraat mühendisleri, bitkilerin yetiştirilmesi, toprağın işlenmesi, ürün verimliliğinin artırılması gibi konularda uzmanlaşmış kişilerdir. Tarım faaliyetlerinin yoğun olduğu bir yerde bu uzmanlara çok ihtiyaç duyulur.
Bu yüzden doğru cevap **d) Ziraat mühendisliği**’dir.
—
**5. Ekonomik faaliyetler insanların sosyal yaşamlarını etkilemektedir. Bir çevrede yapılan ekonomik faaliyetler değiştiginde, insanların sosyal yaşamlarında da değişiklikler gözlenir.**
* İnsanların kazandıkları para ile konut satın alması
* İnsanların çocuklarıyla birlikte sinema ve tiyatro gibi kültürel etkinliklere daha fazla katılması
* İnsanların temel gıda ihtiyaçlarını satın alması
* İnsanların turizm faaliyeti için bütçe ayırması
**Yukarıda verilen durumlardan kaç tanesi ekonomik faaliyetler sonucu insanların sosyal yaşamlarının değişmesine örnektir?**
a) 1
b) 2
c) 3
d) 4
Çözüm:
Bu soruda ekonomik faaliyetlerin sosyal hayatımızı nasıl etkilediği anlatılıyor ve verilen örneklerden hangilerinin bu değişime örnek olduğunu bulmamız isteniyor. Ekonomik faaliyetler sayesinde kazandığımız para, yaşam tarzımızı ve sosyal aktivitelerimizi belirler.
Şimdi verilen maddeleri inceleyelim:
* **İnsanların kazandıkları para ile konut satın alması:** Daha fazla para kazanmak, daha iyi evlerde yaşamayı sağlar. Bu, ekonomik durumun sosyal yaşam üzerindeki bir etkisidir. **(Örnek)**
* **İnsanların çocuklarıyla birlikte sinema ve tiyatro gibi kültürel etkinliklere daha fazla katılması:** Ekonomik durum iyileştiğinde insanlar kültürel aktivitelere daha çok vakit ve para ayırabilirler. Bu da sosyal yaşamın bir parçasıdır. **(Örnek)**
* **İnsanların temel gıda ihtiyaçlarını satın alması:** Bu, en temel yaşam ihtiyacıdır ve her zaman gerçekleşir. Ekonomik faaliyetlerin artmasıyla bu ihtiyaçların daha kaliteli veya çeşitli şekilde karşılanması söz konusu olabilir ama tek başına bir değişim örneği olarak saymak yerine, diğer maddeler daha belirgin değişimleri gösteriyor. Bu madde, ekonomik faaliyetlerin sonucu olan bir *değişimden* ziyade, temel bir *ihtiyaçtır*.
* **İnsanların turizm faaliyeti için bütçe ayırması:** Ekonomik olarak daha iyi durumda olan insanlar tatil yapabilir, gezip görebilir. Bu da sosyal yaşamı zenginleştiren bir durumdur. **(Örnek)**
Verilen örneklerden ilk üç tanesi (konut satın alma, kültürel etkinliklere katılım, turizm için bütçe ayırma) ekonomik faaliyetlerin artmasıyla insanların sosyal yaşamlarında meydana gelen belirgin değişimlere örnektir. Temel gıda ihtiyacını karşılamak ise her zaman var olan bir durumdur.
Bu durumda doğru cevap **c) 3**’tür.
—
**6. Aşağıda verilenlerden hangisi girişimcilerin özellikler arasında yer almaz?**
a) Hayal güçleri geniştir.
b) Öz güvenleri yetersizdir.
c) Gözlem yetenekleri gelişmiştir.
d) Yeniliklere açıktır.
Çözüm:
Girişimci, yeni bir iş kurma cesareti gösteren kişidir. Girişimcilerin bazı özellikleri vardır ve bizden bu özelliklerden hangisinin onlara ait olmadığını bulmamız isteniyor.
* **a) Hayal güçleri geniştir:** Girişimciler, yeni fikirler üretebilmek için hayal güçlerini kullanırlar. Bu, onların önemli bir özelliğidir. **(Var)**
* **b) Öz güvenleri yetersizdir:** Girişimciler, risk alırlar ve zorluklarla mücadele ederler. Bu süreçte kendilerine güvenmeleri çok önemlidir. Öz güvenleri yetersiz olan bir kişi girişimci olamaz, çünkü kararsızlık yaşar ve harekete geçmekte zorlanır. **(Yok)**
* **c) Gözlem yetenekleri gelişmiştir:** Girişimciler, çevrelerindeki fırsatları ve ihtiyaçları iyi gözlemleyerek iş fikirleri geliştirirler. **(Var)**
* **d) Yeniliklere açıktır:** Girişimciler, her zaman daha iyisini, daha yenisini ararlar ve değişime açıktırlar. **(Var)**
Bu nedenle, girişimcilerin özelliklerinden biri olmayan seçenek **b) Öz güvenleri yetersizdir**’dir.
Umarım bu çözümlerimiz sizler için faydalı olmuştur. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere, hoşça kalın!