Merhaba sevgili öğrenciler! Bugün sizlerle birlikte “Çevremizdeki Ekonomik Faaliyetler” konusunu işleyeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
Hazırlık Çalışması
Yaşadığınız yer ve çevresindeki kişiler ihtiyaçlarını nasıl karşılamaktadır? Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
Bu soruyu cevaplarken öncelikle kendi çevremizi düşünelim. Mesela, marketten aldığımız ekmek, giydiğimiz kıyafetler, yaşadığımız ev… Bunların hepsi birer ihtiyaç ve bu ihtiyaçlarımızı karşılamak için birileri bir şeyler üretiyor ya da hizmet sunuyor. Kendi yaşadığımız yerdeki insanları ve onların neler yaptığını düşünerek bu soruyu cevaplayabiliriz. Örneğin, köyde yaşayan birisi kendi sebzelerini yetiştirip sütünü kendi hayvanlarından elde edebilirken, şehirde yaşayan birisi bunları marketten alacaktır. Herkesin ihtiyaçlarını karşılama yöntemi farklı olabilir.
İnsanlar günlük yaşamlarını devam ettirebilmek için beslenme, barınma ve giyinme gibi temel ihtiyaçlarını karşılamak zorundadır. İnsanlar eski çağlarda beslenme ihtiyacını doğadaki meyve ve sebzeleri toplayarak veya hayvanları avlayarak karşılamışlardır. Giyinme ihtiyacı- nı avladıkları hayvanların derilerini kullanarak, barınma ihtiyacını ise mağaralarda yaşayarak sağlamışlardır. Nüfusun zaman içerisinde artması ve olumsuz iklim koşulları gibi nedenlerden dolayı meyve ve sebzeleri toplamak, hayvanları avlamak veya mağaralarda yaşamak insan- ların ihtiyaçlarını karşılayamaz duruma gelmiştir. Bu nedenle insanlar üretim yapmaya başla- mışlardır.
Açıklama: Eski zamanlarda insanlar her şeyi doğadan doğrudan temin ediyorlardı. Ama nüfus arttıkça ve yaşam koşulları değiştikçe bu yöntemler yetersiz kaldı. İşte bu yüzden insanlar kendi ihtiyaçlarını karşılamak için bir şeyler üretmeye başladılar. Yani “üretim” dediğimiz şey, insanların kendi ihtiyaçlarını karşılamak için bir şeyler meydana getirmesi anlamına geliyor.
Ayrıca, yaşadığımız çevredeki kaynakları kullanarak yeni ürünler elde etmeye üretim denir. Bu- day ekilmesi, doğal su kaynaklarının şişelere doldurulması, konut inşa edilmesi, kumaştan kıyafet yapılması üretime örnek verilebilir. Bir insanın tüm ihtiyaçlarını tek başına üretebilmesi mümkün değildir. Bir nedenle insanlar bazı ihtiyaçlarını, üretim yapan kişi veya kurumlardan satın alırlar. Üretilen malın kullanılması veya hizmetten yararlanılmasına tüketim denir. Açikan bir insanın yemek yemesi, susayan bir insanın su içmesi, inşa edilen konutlarda oturulması, kıyafetlerin giyilmesi tüketime örnek verilebilir. Üretim ve tüketim arasındaki ilişki ekonomik faaliyetlerin ortaya çıkmasını sağlamıştır.
Açıklama: Bu paragrafta ise üretim ve tüketim kavramlarını öğrendik. Üretim, bir şeyleri ortaya çıkarmak demek. Mesela domates yetiştirmek, ev yapmak, elbise dikmek birer üretimdir. Tüketim ise bu üretilen şeyleri kullanmak demek. Domatesi yemek, evde yaşamak, elbiseyi giymek birer tüketimdir. Unutmayalım ki hem üreten hem de tüketen kişiler var ve bu ikisi birbirine bağlıdır.
Sıra Sizde
Yakın çevrenizde hangi ekonomik faaliyetler yapılmaktadır? Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
Bu soruyu cevaplarken yine kendi çevremize bakacağız. Acaba mahallemizde veya yaşadığımız şehirde ne gibi işler yapılıyor? Mesela, bir fırın varsa ekmek üretimi yapılıyor demektir. Bir terzi varsa kıyafet dikimi yani üretim yapılıyor demektir. Bir doktor varsa sağlık hizmeti yani bir hizmet üretiliyor demektir. Etrafımızdaki bu faaliyetleri gözlemleyerek bu soruya cevap verebiliriz.
Aşağıdaki görsellerde de farklı ekonomik faaliyetler görüyoruz:
- Tarım: Tarlada traktörle yapılan bu faaliyet, sebze ve meyve gibi gıda ürünlerinin yetiştirildiği tarım faaliyetidir.
- Hayvancılık: Otlayan hayvanlar, süt, et ve yün gibi ürünler elde edildiği hayvancılık faaliyetini gösteriyor.
- Sanayi: Fabrikada çalışan insanlar, makinelerle ürünlerin üretildiği sanayi faaliyetini temsil ediyor.
- Ticaret: Limanda yüklenen gemi, üretilen ürünlerin farklı yerlere taşındığı ve satıldığı ticaret faaliyetini anlatıyor.
Bu görseller, insanların ihtiyaçlarını karşılamak için yaptıkları temel ekonomik faaliyetlerden bazılarını örneklendiriyor.