Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün birlikte bu görseldeki soruları çözeceğiz. Sosyal Bilgiler dersinde öğrendiğimiz bilgileri pekiştirmek için harika bir fırsat olacak. Hazırsanız başlayalım!
**1. Soru:**
Aşağıdakilerden hangisi araştırma konusunu seçerken dikkat edilmesi gereken bir durum değildir?
Sevgili çocuklar, bu soruda bizden araştırma konusu seçerken nelere dikkat etmemiz gerektiği soruluyor. Yani, şıklardan hangisi bu dikkat edilmesi gerekenler arasında yer almıyor? Gelin şıklara birlikte bakalım ve hangisinin araştırma konusu seçimiyle ilgisi olmadığını bulalım.
Şıkları incelediğimizde, ilk dört şık (araştırma konusunu seçmek, araştırma konusu hakkında bilgi edinebileceğim kaynakları temin etmek, bilgi kaynaklarından araştırma konusuna uygun bilgileri derlemek, edindiğim bilgileri asıllarını koruyarak not almak) hep araştırma yaparken izlememiz gereken adımlarla ilgili. Ancak 5. şık olan “Kaynakça hazırlamak” ise araştırmamız bittikten sonra, kullandığımız kaynakları listelediğimiz bir bölümdür. Bu yüzden araştırma konusunu seçerken değil, araştırmayı tamamladıktan sonra önem taşır.
Bu nedenle doğru cevap 5. Kaynakça hazırlamak olmalıdır.
Doğru cevap:
a) Araştırma konusunu seçmek
b) Araştırma konusu hakkında bilgi edinebileceğim kaynakları temin etmek
c) Bilgi kaynaklarından araştırma konusuna uygun bilgileri derlemek
d) Edindiğim bilgileri asıllarını koruyarak not almak
e) Kaynakça hazırlamak
Doğru cevap: e) Kaynakça hazırlamak
**2. Soru:**
Bilim insanlarından biri olan Cahit Arf’i araştırma konusu olarak seçtim. 10 Türk lirasının arka yüzünde Cahit Arf’in resmini gördüğüm için neler yaptığını merak ediyorum.
Bu araştırma sürecinde izlediğin adımları aşağıdakilerden hangisi ile başlattın?
Sevgili öğrenciler, bu soruda bir arkadaşımız Cahit Arf hakkında bir araştırma yapmaya karar vermiş. Neden Cahit Arf’i seçmiş? Çünkü 10 TL’nin üzerinde onun resmini görmüş ve merak etmiş. İşte bu merak, onun araştırma konusunu seçmesine yol açmış. Soru bize, bu araştırma sürecine hangi adımla başladığını soruyor.
Şimdi bir düşünelim. Bir konu hakkında araştırma yapmaya karar verdiğimizde ilk ne yaparız? Elbette ki önce o konuyu belirleriz, değil mi? İşte bu arkadaşımız da Cahit Arf’i araştırma konusu olarak seçmiş. Bu da onun araştırma sürecinin ilk adımıdır.
Bu yüzden doğru cevap, araştırma konusunu seçmektir.
Doğru cevap:
a) 10 Türk lirasının arka yüzünde Cahit Arf’in resmini görmek
b) Cahit Arf’in neler yaptığını merak etmek
c) Araştırma konusunu seçmek
d) Kütüphaneye gitmek
Doğru cevap: c) Araştırma konusunu seçmek
**3. Soru:**
İlçemizde bulunan kütüphaneye giderek görevliye araştırma çalışmam olduğunu ve kütüphaneden yararlanmak istediğimi söyledim. Kendisi bana yardımcı oldu. Görevli sayesinde konuyla ilgili ansiklopedi, süreli yayın, bilimsel kitap ve Genel Ağ adresleri hakkında bilgi edindim.
Yukarıda anlatılan araştırma sürecinde hangi bilgi kaynağı kullanılmamıştır?
Canım öğrencilerim, bu soruda bir arkadaşımız kütüphaneye gidip görevliden yardım almış ve Cahit Arf hakkında bilgi edinmiş. Bu süreçte hangi bilgi kaynaklarını kullandığını da anlatmış. Bize sorulan ise, bu sayılanlar arasında kullanılmayan bilgi kaynağının hangisi olduğu.
Şimdi arkadaşımızın kullandığı kaynaklara bir göz atalım:
- Ansiklopedi
- Süreli yayın
- Bilimsel kitap
- Genel Ağ adresleri (internet siteleri)
Arkadaşımız bu kaynaklardan bahsetmiş. Peki, metinde bahsi geçmeyen bir kaynak var mı? Metinde Cahit Arf’in biyografisini okuduğundan, fotoğraflar çektiğinden bahsediyor ama bir gazete veya dergi (süreli yayın dışında) gibi bir kaynaktan özellikle bahsetmiyor. Ancak şıklarda “gazete” var. Metinde “süreli yayın” diyor, bu da dergi olabilir. Ama “gazete” açıkça geçmiyor.
Şimdi şıklara bakalım:
a) Ansiklopedi
b) Süreli yayın
c) Bilimsel kitap
d) Gazete
Metinde açıkça “ansiklopedi”, “süreli yayın”, “bilimsel kitap” ve “Genel Ağ adresleri” kullanıldığı belirtilmiş. Ancak “gazete” kelimesi metnin içinde geçmiyor. Bu yüzden doğru cevap gazete olmalıdır.
Doğru cevap: d) Gazete
**4. Soru:**
Edindiğim bilgileri ve bu bilgileri hangi kaynaktan elde ettiğimi bir dosya kâğıdına yazdım. Bilgilerin asıllarını korumaya özen gösterdim. Bu esnada bilgileri kayda geçirdiğim şekilde çalışmamda kullandım.
Yukarıda anlatılanlar, araştırma sürecinin hangi aşamasıyla ilgilidir?
Sevgili çocuklar, bu soruda bir araştırmacı, elde ettiği bilgileri ne yapmış? Bir kağıda yazmış, yani kaydetmiş. Hem de bilgilerin aslını bozmadan, olduğu gibi kaydetmiş. Hatta bu kaydettiği bilgileri de çalışmasında kullanmış.
Bu yaptığımız işlem, araştırma sürecinde bilgileri topladıktan sonra yaptığımız bir adımdır. Bilgileri bir yere kaydetmemiz, ileride unutmamamız ve kullanabilmemiz için çok önemlidir. İşte bu işleme not alma veya kayıt altına alma diyoruz.
Bu nedenle doğru cevap, edindiğimiz bilgileri kayda geçirmektir.
Doğru cevap:
a) Araştırma konusunu belirleme
b) Bilgi kaynaklarını inceleme
c) Bilgileri kayda geçirme (not alma)
d) Kaynakçayı hazırlama
Doğru cevap: c) Bilgileri kayda geçirme (not alma)
**5. Soru:**
Son olarak çalışmamı yaparken yararlandığım kaynakçayı hazırladım.
Yukarıdaki metinde hangi kaynakça türüne yer verilmemiştir?
Değerli öğrencilerim, bu soruda bir arkadaşımız araştırmasının sonunda kaynakçasını hazırladığını söylüyor. Bize sorulan ise, bu hazırladığı kaynakçada hangi türde bir kaynağın olmadığı.
Şimdi arkadaşımızın kaynakçasında yer alanları tek tek inceleyelim:
- Ana Britannica Ansiklopedisi: Bu bir ansiklopedi kaynağıdır.
- http://cabim.ulakbim.gov.tr/cahit-arf-kimdir/ (13.01.2018): Bu bir internet sitesi adresidir. Yani Genel Ağ (internet) kaynağıdır.
- Terzioğlu, T. Yılmaz, A. (2005). ‘Anlamak’ Tutkunu Bir Matematikçi Cahit Arf. Ankara: TÜBA.: Bu da bir kitaptır.
Arkadaşımız kaynakçasında bir ansiklopedi, bir internet sitesi ve bir kitap kullanmış. Peki, şıklarda bu sayılanlardan hangisi yok? Şıkları inceleyelim:
a) Ansiklopedi
b) Kitap
c) İnternet sitesi
d) Televizyon programı
Gördüğümüz gibi, arkadaşımız kaynakçasında ansiklopedi, kitap ve internet sitesi kullanmış. Ancak metinde herhangi bir televizyon programından yararlandığına dair bir bilgi yok. Bu yüzden doğru cevap televizyon programı olmalıdır.
Doğru cevap: d) Televizyon programı
Umarım bu çözümlerimiz sizin için açıklayıcı olmuştur. Başka sorularınız olursa çekinmeden sorun lütfen!