Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben sizin Sosyal Bilgiler öğretmeniniz. Bugün birlikte bu harika soruları çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
C. İklimin aşağıdaki tabloda verilen durumları etkileyip etkilemediğini örneğindeki gibi belirtiniz.
Bu soruda bizden istenen, iklimin verilen durumları etkileyip etkilemediğini düşünerek tabloyu doldurmamız. İklim, bir yerdeki hava durumunun uzun yıllar boyunca gösterdiği ortalama durumdur. Bu da çevremizdeki pek çok şeyi etkiler.
Adım 1: Tabloyu dikkatlice inceleyelim. Solda “Durumlar” bölümünde çeşitli durumlar sıralanmış. Sağda ise “İklimin İnsan Faaliyetlerine Etkisi” başlığı altında “Etkiler” ve “Etkilemez” sütunları var. Bize örnek olarak ilk madde olan “Tarım faaliyetlerini” iklimin etkilediği gösterilmiş, yani “Etkiler” kutucuğuna bir tik (✓) konulmuş.
Adım 2: Şimdi diğer maddelere tek tek bakalım ve iklimin onları nasıl etkilediğini düşünelim.
- 2. Yer altı kaynakları: İklim, yer altı kaynaklarının oluşumunu veya çıkarılmasını doğrudan etkilemez. Örneğin, bir yerde kömür veya petrol varsa, bu iklimden bağımsızdır. Bu yüzden bu maddeyi “Etkilemez” olarak işaretleyeceğiz.
- 3. Hayvancılık faaliyetleri: Hayvancılık, iklimden çok etkilenir. Örneğin, bol yağış alan yerlerde otlar daha yeşil olur ve bu da hayvanlar için daha iyi bir beslenme kaynağıdır. Kurak iklimlerde ise hayvancılık yapmak daha zordur. Bu yüzden “Etkiler” diyeceğiz.
- 4. Ülkenin para birimi: Bir ülkenin para birimi, o ülkenin ekonomik ve siyasi yapısıyla ilgilidir. İklimin doğrudan bir etkisi yoktur. Bu yüzden “Etkilemez” olarak işaretleyeceğiz.
- 5. Beslenme alışkanlıkları: İklim, insanların ne yiyeceğini de etkiler. Sıcak iklimlerde daha çok meyve ve sebze tüketilirken, soğuk iklimlerde daha çok et ve tahıl ürünleri tercih edilebilir. Bu yüzden “Etkiler” diyeceğiz.
- 6. Depremi: Depremler, yer kabuğundaki hareketlerden kaynaklanır. İklimin depremler üzerinde bir etkisi yoktur. Bu yüzden “Etkilemez” olarak işaretleyeceğiz.
- 7. Giyindiğimiz kıyafetler: İklim, giydiğimiz kıyafetleri doğrudan etkiler. Soğuk havalarda kalın giysiler giyerken, sıcak havalarda ince giysiler tercih ederiz. Bu yüzden “Etkiler” diyeceğiz.
- 8. Ulaşım faaliyetleri: İklim, ulaşımı da etkileyebilir. Örneğin, yoğun kar yağışı veya sis ulaşımı zorlaştırabilir. Sel veya fırtınalar da ulaşımı engelleyebilir. Bu yüzden “Etkiler” diyeceğiz.
Sonuç:
Tablo şu şekilde doldurulacaktır:
1. Tarım faaliyetleri: Etkiler (✓)
2. Yer altı kaynakları: Etkilemez
3. Hayvancılık faaliyetleri: Etkiler (✓)
4. Ülkenin para birimi: Etkilemez
5. Beslenme alışkanlıkları: Etkiler (✓)
6. Depremi: Etkilemez
7. Giyindiğimiz kıyafetler: Etkiler (✓)
8. Ulaşım faaliyetleri: Etkiler (✓)
C. Aşağıdaki tabloda verilen özelliklere sahip yerlerde nüfusun “az” ya da “fazla” olduğunu örneğindeki gibi işaretleyerek gösteriniz.
Bu soruda ise bizden istenen, verilen özelliklere sahip yerlerde nüfusun az mı yoksa fazla mı olacağını tahmin edip tabloyu işaretlememiz.
Adım 1: Tabloya bakalım. Solda çeşitli yer özellikleri verilmiş. Sağda ise “Az nüfuslu” ve “Fazla nüfuslu” sütunları var. Bize örnek olarak ilk madde olan “Yeryüzü şekillerinin dağlık ve engebeli olması” yerlerde nüfusun az olacağını göstermiş, yani “Az nüfuslu” kutucuğuna bir tik (✓) konulmuş.
Adım 2: Şimdi diğer maddeleri inceleyelim ve nüfus yoğunluğunu nasıl etkilediklerini düşünelim.
- 2. İklimin ılıman olması: İklimin ılıman olması demek, ne çok sıcak ne de çok soğuk olması demektir. Bu tür iklimler, insanların yaşaması ve tarım yapması için daha elverişlidir. Bu yüzden ılıman iklimlerde nüfus genellikle fazla olur.
- 3. Su kaynaklarının bol olması: Su, yaşam için en temel ihtiyaçtır. Bol su kaynakları olan yerler tarım ve yerleşim için daha uygundur. Bu nedenle su kaynaklarının bol olduğu yerlerde nüfus fazla olur.
- 4. Toprağın verimsiz olması: Verimsiz topraklar tarım yapmayı zorlaştırır. Tarımın zor olduğu yerlerde de genellikle geçim kaynakları kısıtlı olur, bu da nüfusun az olmasına neden olur. Bu yüzden toprağın verimsiz olduğu yerlerde nüfus az olur.
- 5. Ormanların gür olması: Gür ormanlar, bazı geçim kaynakları (ağaç kesimi, avcılık gibi) sunsa da, genel olarak yerleşmeye ve tarıma çok elverişli olmayabilir. Özellikle yoğun ormanlık alanlarda nüfus genellikle azdır.
- 6. Sanayinin gelişmiş olması: Sanayinin gelişmiş olduğu yerlerde iş imkanları artar. Bu da çalışmak için pek çok insanın bu bölgelere göç etmesine ve nüfusun fazla olmasına yol açar.
- 7. İş imkanlarının kısıtlı olması: İş imkanlarının az olduğu yerlerde insanlar geçimlerini sağlamakta zorlanırlar. Bu durum, insanların başka yerlere göç etmesine ve bu bölgelerde nüfusun az olmasına neden olur.
- 8. Eğitim ve sağlık gibi sosyal imkanların fazla olması: İyi eğitim ve sağlık hizmetlerinin olduğu yerler, insanlar için daha çekicidir. Bu imkanlar, yaşam kalitesini artırdığı için bu bölgelerde nüfus fazla olur.
Sonuç:
Tablo şu şekilde işaretlenecektir:
1. Yeryüzü şekillerinin dağlık ve engebeli olması: Az nüfuslu (✓)
2. İklimin ılıman olması: Fazla nüfuslu (✓)
3. Su kaynaklarının bol olması: Fazla nüfuslu (✓)
4. Toprağın verimsiz olması: Az nüfuslu (✓)
5. Ormanların gür olması: Az nüfuslu (✓)
6. Sanayinin gelişmiş olması: Fazla nüfuslu (✓)
7. İş imkanlarının kısıtlı olması: Az nüfuslu (✓)
8. Eğitim ve sağlık gibi sosyal imkanların fazla olması: Fazla nüfuslu (✓)
Umarım bu açıklamalarımız soruları anlamanıza yardımcı olmuştur. Eğer takıldığınız bir yer olursa çekinmeden sorun olur mu?