Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle birlikte Fen Bilimleri dersimizin 1. Bölüm Değerlendirme Çalışmaları’nı yapacağız. Gönderdiğiniz görseldeki soruları hep birlikte, adım adım çözeceğiz. Hazırsanız, haydi başlayalım!
A) Aşağıda görselleri verilen varlıklardan canlı olanların kutucuğuna “✓” cansız olanların kutucuğuna “X” işareti koyunuz.
Bu bölümde bir varlığın canlı mı yoksa cansız mı olduğuna karar vereceğiz. Unutmayın, bir varlığın canlı olması için büyümesi, beslenmesi, hareket etmesi, solunum yapması, çoğalması ve boşaltım yapması gibi özelliklere sahip olması gerekir. Haydi görsellere bakalım!
1. Taş
Adım 1: Taşı düşünelim. Taş kendi kendine büyür mü? Hayır. Yemek yer mi veya su içer mi? Hayır. Kendi başına bir yerden bir yere gidebilir mi? Hayır. Yeni taşlar doğurabilir mi? Hayır.
Adım 2: Bu özelliklerin hiçbirini taşımadığı için taş cansız bir varlıktır.
Sonuç: Kutucuğa X koymalıyız.
2. Güvercin
Adım 1: Güvercin bir kuştur. Yumurtadan çıkar ve büyür. Yem yer, su içer. Uçarak hareket eder. Nefes alıp verir ve yavruları olur.
Adım 2: Canlıların bütün özelliklerini taşıdığı için güvercin canlı bir varlıktır.
Sonuç: Kutucuğa ✓ koymalıyız.
3. Ayçiçeği
Adım 1: Ayçiçeği bir bitkidir. Tohumdan büyür, topraktan su ve minerallerle beslenir. Güneşe doğru dönerek hareket eder. Solunum yapar ve yeni tohumlar üreterek çoğalır.
Adım 2: Bu özelliklere sahip olduğu için ayçiçeği canlı bir varlıktır.
Sonuç: Kutucuğa ✓ koymalıyız.
4. Tavşan
Adım 1: Tavşan sevimli bir hayvandır. Doğar, büyür, havuç gibi yiyeceklerle beslenir. Koşarak, zıplayarak hareket eder. Nefes alır ve yavrular doğurur.
Adım 2: Tüm canlılık özelliklerini gösterdiği için tavşan canlı bir varlıktır.
Sonuç: Kutucuğa ✓ koymalıyız.
5. Okyanus
Adım 1: Okyanus çok büyük bir su birikintisidir. İçindeki dalgalar rüzgar sayesinde hareket eder ama okyanusun kendisi beslenmez, büyümez veya çoğalmaz.
Adım 2: Canlılık özellikleri göstermediği için okyanus cansız bir varlıktır. (Ancak içindeki balıklar ve bitkiler canlıdır, bunu unutmayalım!)
Sonuç: Kutucuğa X koymalıyız.
6. Bulut
Adım 1: Bulutlar, havadaki su buharının yoğunlaşmasıyla oluşur. Rüzgarla hareket ederler, büyüyüp küçülebilirler ama beslenmezler, solunum yapmazlar ve çoğalmazlar.
Adım 2: Canlılık özellikleri göstermediği için bulut cansız bir varlıktır.
Sonuç: Kutucuğa X koymalıyız.
7. Karınca
Adım 1: Karınca bir böcektir. Yumurtadan çıkar, büyür. Yiyecek bularak beslenir. Yürüyerek hareket eder. Solunum yapar ve yeni karıncalar üreterek çoğalır.
Adım 2: Canlıların tüm özelliklerini taşıdığı için karınca canlı bir varlıktır.
Sonuç: Kutucuğa ✓ koymalıyız.
8. Oyuncak helikopter
Adım 1: Bu bir oyuncaktır. İnsanlar tarafından yapılmıştır. Pili bitince durur, kendi kendine beslenemez, büyüyemez ve çoğalamaz.
Adım 2: Canlılık özellikleri göstermediği için oyuncak helikopter cansız bir varlıktır.
Sonuç: Kutucuğa X koymalıyız.
9. Koyun
Adım 1: Koyun bir hayvandır. Doğar, büyür, otlarla beslenir. Yürüyerek hareket eder. Solunum yapar ve kuzular doğurarak çoğalır.
Adım 2: Bütün canlılık özelliklerini taşıdığı için koyun canlı bir varlıktır.
Sonuç: Kutucuğa ✓ koymalıyız.
B) Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların başına “D”, yanlış olanlarınkine “Y” yazınız.
Şimdi de cümleleri okuyup doğru mu yanlış mı olduklarına karar vereceğiz. Dikkatlice okuyalım!
1. Tohum cansız varlıklardandır.
Adım 1: Tohumu düşünelim. Uygun şartları (su, toprak, sıcaklık) bulduğunda içinden yeni bir bitki çıkıyor, yani canlanıyor. İçinde yaşam potansiyeli taşıyor.
Adım 2: Tıpkı uyuyan bir canlı gibi olduğu için tohumu canlı kabul ederiz. Bu yüzden bu cümle doğru değil.
Sonuç: Bu ifade Yanlış (Y)‘tır.
2. Tohumların çimlenmesi ile bitki oluşur.
Adım 1: Bir fasulye tohumunu ıslak pamuğa koyduğumuz deneyi hatırlayalım. Tohum bir süre sonra çatlayıp kök ve filiz veriyordu. İşte bu olaya çimlenme diyoruz.
Adım 2: Çimlenme sonucunda yeni bir bitki meydana gelir. Bu ifade kesinlikle doğru!
Sonuç: Bu ifade Doğru (D)‘dur.
3. Kurbağa zıplayarak hareket eder.
Adım 1: Kurbağaları düşünelim. Hem karada hem suda yaşarlar. Özellikle karada hareket ederken güçlü arka bacaklarıyla zıplarlar.
Adım 2: Zıplamak, kurbağanın en bilinen hareket şeklidir. Bu yüzden bu ifade doğrudur.
Sonuç: Bu ifade Doğru (D)‘dur.
4. Bitkiler yapraklarını dökerek boşaltım yapar.
Adım 1: Bizim gibi canlılar terleyerek veya tuvalete giderek vücudumuzdaki atıkları dışarı atarız. Buna boşaltım denir.
Adım 2: Bitkiler de boşaltım yapar. Sonbaharda yapraklarını dökmeleri, aslında biriktirdikleri atık maddelerden kurtulma yollarından biridir. Bu ifade doğrudur.
Sonuç: Bu ifade Doğru (D)‘dur.
5. Suda yaşayan canlılar solunum yapamaz.
Adım 1: Solunum, nefes alıp vermek demektir. Balıkları düşünelim. Suda yaşarlar. Peki nefes almazlar mı? Elbette alırlar!
Adım 2: Balıklar, solungaçları sayesinde sudaki oksijeni alarak solunum yaparlar. Yani suda yaşayan canlılar da solunum yapar. Bu yüzden bu ifade yanlıştır.
Sonuç: Bu ifade Yanlış (Y)‘tır.
6. Bitkilerin ışığa yönelmesi hareket ettiğini kanıtlar.
Adım 1: Pencerenin önüne bir saksı çiçek koyduğunuzda, yapraklarının ve gövdesinin bir süre sonra pencereye, yani ışığın geldiği yöne doğru eğildiğini fark edersiniz.
Adım 2: Bu durum, bitkilerin yer değiştirmese de yön değiştirme hareketi yaptığını gösterir. Bu ifade doğrudur.
Sonuç: Bu ifade Doğru (D)‘dur.
Harika bir iş çıkardınız çocuklar! Gördüğünüz gibi, dikkatlice düşündüğümüzde bütün soruları kolayca çözebiliyoruz. Aklınıza takılan bir şey olursa sormaktan çekinmeyin. Başarılar dilerim!