Merhaba sevgili öğrencim!
Harika bir Fen Bilimleri etkinliği bu. Hadi gel, “Pürüzlüydü, Pürüzsüz Oldu” deneyindeki soruları birlikte adım adım inceleyip çözelim. Bu deney, maddelerin yüzeylerinin nasıl değişebileceğini bize çok güzel gösteriyor.
Soru 1: Pürüzsüz alüminyum folyoyu buruşturunca ne oldu?
Haydi bu sorunun cevabını birlikte düşünelim.
- Adım 1: Deneyin başında elimize bir parça alüminyum folyo aldık. Bu folyonun yüzeyi, tıpkı bir ayna gibi parlak ve dokunduğumuzda dümdüzdü. Yani pürüzsüzdü. Üzerinde elimizi gezdirdiğimizde hiçbir girinti ya da çıkıntı hissetmiyorduk.
- Adım 2: Sonra bu pürüzsüz folyoyu avucumuzun içinde sıkarak top gibi yaptık. İşte bu işleme buruşturma diyoruz. Folyonun o güzelim düz yüzeyi bu işlemle tamamen değişti.
- Adım 3: Buruşmuş folyoyu açıp tekrar dokunduğumuzda ne hissettik? Artık yüzeyi engebeli, girintili ve çıkıntılıydı. İşte bu yeni duruma pürüzlü yüzey diyoruz.
Sonuç:
Pürüzsüz alüminyum folyoyu buruşturunca, folyonun düzgün yüzeyi bozuldu ve pürüzlü bir hâle geldi.
Soru 2: Pürüzlü yüzeye sahip alüminyum folyoyu nasıl pürüzsüz hâle getirdik?
Şimdi de bu pürüzlü folyoyu nasıl tekrar düzeltmeye çalıştığımıza bakalım.
- Adım 1: Elimizde artık buruşuk, yani pürüzlü bir alüminyum folyo vardı. Amacımız onu ilk baştaki pürüzsüz haline geri döndürmekti.
- Adım 2: Bunun için önce buruşuk folyoyu dikkatlice açtık. Sonra onu sert bir zemine (mesela bir masaya) koyup elimizle veya bir kitap gibi düz bir nesneyle üzerini düzelttik. Bu işleme düzleştirme diyebiliriz.
- Adım 3: Düzleştirme işlemi sayesinde folyodaki büyük kırışıklıklar gitti ve folyo eskiye göre daha pürüzsüz oldu. Ama fark ettiysen, ne kadar uğraşsak da onu ilk aldığımız andaki gibi tamamen pürüzsüz yapamadık, üzerinde minik izler kaldı.
Sonuç:
Pürüzlü alüminyum folyoyu, onu açıp elimizle veya düz bir cisimle üzerinden geçerek düzleştirmeye çalışarak tekrar pürüzsüz hâle getirmeye çalıştık.
Bu deney bize şunu öğretiyor: Bazı maddelerin yüzeylerini değiştirerek pürüzlü veya pürüzsüz yapabiliriz. Tıpkı resimdeki gibi, bir tahta parçasını önce zımpara ile pürüzlü kısımlarını yok edip, sonra vernik sürerek onu parlak ve pürüzsüz bir zemine dönüştürebiliriz. Okuldaki sıralarımız ve yazı tahtalarımız da bu şekilde pürüzsüz hale getirilir.
Umarım açıklamaları beğenmişsindir. Fen Bilimleri ne kadar eğlenceli, değil mi? Başka sorun olursa yine beklerim!