3. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Tuna Yayınları Sayfa 74
Harika bir Fen Bilimleri sorusu! Gel bakalım, bu soruları birlikte, adım adım çözelim ve kuvvetin hareketli cisimler üzerindeki etkilerini daha iyi anlayalım.
C) Aşağıda verilen ifadelerden doğru olanların başına “D”, yanlış olanlarınkine “Y” yazınız.
1. Dışarıdan eve girerken kapıyı açmak için itme kuvveti uygularız.
Çözüm:
Adım 1: Haydi gözümüzün önüne getirelim. Evimizin kapısının önündeyiz ve içeri girmek istiyoruz. Kapı kolunu tuttuktan sonra kapıyı kendimize doğru mu çekeriz, yoksa ileriye doğru mu iteriz?
Adım 2: Genellikle dış kapılar bize doğru, yani dışarıya doğru açılmaz. Güvenlik için içeriye doğru açılır. Ama bazen de dışarı açılan kapılar olabilir. Eğer kapıyı ileriye doğru hareket ettiriyorsak itme, kendimize doğru hareket ettiriyorsak çekme kuvveti uygularız. Dışarıdan eve girerken kapıyı genellikle kendimize doğru çekeriz. Bu yüzden bu ifade her zaman doğru değildir.
Sonuç: Y (Yanlış)
2. Elektrik süpürgesi ile evi süpürürken hem itme hem çekme kuvveti uygulanır.
Çözüm:
Adım 1: Annemizi veya babamızı evi süpürürken izlediğimizi düşünelim. Süpürgeyi önce ileriye doğru sürerler, sonra da geriye doğru çekerler.
Adım 2: Süpürgeyi ileriye doğru hareket ettirmek bir itme kuvvetidir. Geriye doğru hareket ettirmek ise bir çekme kuvvetidir. Bu iki hareketi art arda yaparız. Dolayısıyla her iki kuvveti de kullanmış oluruz.
Sonuç: D (Doğru)
3. Hareket hâlindeki cisme hareketine zıt yönde bir kuvvet uygulandığında cisim hızlanır.
Çözüm:
Adım 1: Parkta bir arkadaşının sana doğru top yuvarladığını hayal et. Top sana doğru gelirken sen de topun geldiği yöne doğru, yani ona zıt bir şekilde, ayağınla hafifçe vurursan ne olur?
Adım 2: Top yavaşlar, durur ve hatta yön değiştirip geri gidebilir. Asla hızlanmaz! Bir cismi hızlandırmak için hareket ettiği yönde bir kuvvet uygulamamız gerekir. Zıt yönde uygularsak onu yavaşlatmış oluruz.
Sonuç: Y (Yanlış)
4. Kuvvet uygulanan her cisim hareket eder.
Çözüm:
Adım 1: Şimdi bütün gücünle oturduğun odanın duvarını itmeye çalıştığını düşün. Duvara bir kuvvet uyguluyor musun? Evet, uyguluyorsun.
Adım 2: Peki duvar hareket ediyor mu? Hayır, etmiyor. Demek ki uyguladığımız kuvvet, her zaman cisimleri hareket ettirmeye yetmeyebilir. Kocaman bir kayayı itmeye çalışsak da hareket ettiremeyiz.
Sonuç: Y (Yanlış)
5. Çığ düşmesi, hareketli cisimlerin yol açabileceği tehlikelere örnek verilebilir.
Çözüm:
Adım 1: Çığ, dağdan aşağı doğru hızla kayan kocaman bir kar kütlesidir. Bu kar kütlesi hareketli midir? Evet, hem de çok hızlı hareket eder.
Adım 2: Hızla hareket eden bu devasa kar kütlesi önüne çıkan her şeyi (ağaçları, evleri) sürükleyebilir ve çok tehlikeli sonuçlara yol açabilir. Bu, hareketli varlıkların ne kadar tehlikeli olabileceğine çok iyi bir örnektir.
Sonuç: D (Doğru)
6. Hareket hâlindeki bir cisme hareketiyle aynı yönde kuvvet uygulanırsa cisim hızlanır.
Çözüm:
Adım 1: Salıncakta sallanan bir arkadaşını düşün. Arkadaşın ileriye doğru giderken sen de arkasından aynı yönde onu itersen ne olur?
Adım 2: Arkadaşın daha da hızlanır ve daha yükseğe çıkar! Yani hareket halindeki bir cisme, gittiği yönde bir kuvvet daha uygularsak onu hızlandırmış oluruz. Tıpkı yokuş aşağı giden bir bisiklete pedal çevirerek daha da hızlanmak gibi!
Sonuç: D (Doğru)
Ç) Alican ve Kerem, teneffüs zili çaldıktan sonra koşarak sınıftan çıktılar. Kantine bir an önce gitmek istiyorlardı. Her ikisi de koridorda hızla koşarken aniden sınıfın birinden öğrenciler çıktı. Yukarıda anlatılan olayın devamında sizce neler yaşanmış olabilir? Bu olaydan yola çıkarak hareketli varlıkların neden tehlikeli durumlar oluşturabileceğini aşağıdaki alana yazınız.
Çözüm:
Bu olayın devamında, hızla koşan Alican ve Kerem, aniden karşılarına çıkan öğrencileri fark edemeyip onlarla çarpışmış olabilirler. Bu çarpışma yüzünden hem kendileri hem de diğer öğrenciler yere düşüp yaralanabilirler. Belki birinin kolu incinir, belki de başını yere çarpar. Ellerinde taşıdıkları kitaplar veya başka eşyalar etrafa saçılabilir.
Bu olay bize hareketli varlıkların neden tehlikeli olabileceğini çok güzel anlatıyor. Çünkü:
- Durdurmak Zordur: Hızla hareket eden bir cismi veya insanı anında durdurmak çok zordur. Alican ve Kerem koşarken karşılarına aniden birileri çıktığında frene basıp hemen duramazlar.
- Çarpışma Etkisi Büyüktür: Bir varlık ne kadar hızlı hareket ediyorsa, bir yere çarptığında o kadar büyük bir etki yaratır ve o kadar çok zarar verir. Yavaşça yürürken birine çarpmakla, koşarken çarpmak arasında çok büyük fark vardır.
İşte bu yüzden okul koridorları, trafik ve oyun alanları gibi yerlerde hızımızı kontrol etmeli ve dikkatli olmalıyız. Unutmayalım, hareket hayatın bir parçasıdır ama kontrolsüz hareket tehlikelidir!