Harika bir etkinlik, sevgili öğrencilerim! Gelin bu deneyi birlikte analiz edelim ve sonuçlarını hep beraber yorumlayalım. Bu deney, gözlerimiz kapalıyken bile çevremizde neler olup bittiğini nasıl anladığımızı keşfetmemiz için harika bir fırsat.
İşte deneydeki soruların adım adım çözümleri ve açıklamaları:
Soru 1: Arkadaşımız ses kaynağının yerini doğru tahmin edebildi mi? Gözlemimizi söyleyelim.
Çözüm ve Açıklama:
Bu sorunun cevabı büyük ihtimalle evet olacaktır. Gözleri bağlı olan arkadaşınız, nohut dolu şişenin sınıfın neresinde sallandığını (örneğin; “sağ tarafımda”, “arkamda”, “sol çaprazımda” gibi) büyük bir doğrulukla tahmin etmiştir.
Peki ama nasıl? Çünkü bizim iki tane kulağımız var! Bir ses kaynağı, bize hangi taraftan daha yakınsa, o taraftaki kulağımız sesi hem biraz daha önce hem de biraz daha şiddetli duyar. Beynimiz, iki kulağımızdan gelen bu minik farkları anında hesaplar ve bize sesin yönünü söyler. Tıpkı bir dedektif gibi, değil mi?
Soru 2: Arkadaşımız ses kaynağının yaklaştığını ya da uzaklaştığını doğru tahmin edebildi mi? Gözlemimizi söyleyelim.
Çözüm ve Açıklama:
Bu sorunun cevabı da yine büyük bir olasılıkla evet olacaktır. Arkadaşınız, şişeyi sallayan kişi kendisine doğru yürürken sesin yaklaştığını, kendisinden uzaklaşırken de sesin uzaklaştığını doğru bir şekilde hissetmiştir.
- Adım 1: Ses kaynağı (nohutlu şişe) arkadaşımıza yaklaştığında, sesin şiddeti artar. Yani ses daha gür ve kuvvetli duyulur.
- Adım 2: Ses kaynağı arkadaşımızdan uzaklaştığında ise sesin şiddeti azalır. Yani ses daha hafif ve zayıf duyulur.
Arkadaşınız, sesin şiddetindeki bu artma ve azalmayı takip ederek, sesin hareket yönünü kolayca tahmin edebilmiştir.
Soru 3: Ses kaynağının yerinin ve yaklaşıp uzaklaştığının belirlenmesinde rol alan duyumuz hangisidir?
Çözüm ve Açıklama:
Bu deneyin yıldızı, şüphesiz kulaklarımızdır! Dolayısıyla, sesin yerini, yönünü, bize yaklaşıp uzaklaştığını anlamamızı sağlayan temel duyumuz İŞİTME DUYUSU‘dur.
Gördüğünüz gibi, gözlerimiz görmediğinde bile işitme duyumuz sayesinde çevremizdeki dünyayı algılamaya devam edebiliriz. Bu deney, duyu organlarımızın ne kadar harika bir uyum içinde çalıştığını bize bir kez daha göstermiş oldu. Harikasınız çocuklar!