Merhaba sevgili öğrencim,
Harika sorular göndermişsin! Fen Bilimleri dersimizin en eğlenceli konularından biri olan kuvvet ve hareket ile ilgili bu soruları senin için adım adım, tane tane çözeceğim. Hazırsan başlayalım!
8. Resimdeki araç 1 yönünde hareket etmektedir. Buna göre araca 2 yönünde kuvvet uygulandığında araç aşağıdakilerden hangisini yapamaz?
A) Hızlanma
B) Yavaşlama
C) Yön değiştirme
Çözüm:
Hadi bu soruyu birlikte düşünelim. Elimizde ileri doğru giden bir oyuncak araba olduğunu hayal et.
- Adım 1: Soruda kamyonun 1 yönünde, yani ileri doğru gittiğini söylüyor.
- Adım 2: Biz ise kamyona 2 yönünde, yani hareketinin tam tersi yönde bir kuvvet uyguluyoruz. Bu, sanki ileri giden oyuncak arabayı önünden tutup geri çekmeye çalışmak gibi bir şey.
- Adım 3: İleri giden bir şeye ters yönde bir kuvvet uygularsak ne olur? Önce yavaşlar, değil mi? Eğer kuvvetimiz yeterince güçlüyse, arabayı durdurup geri geri gitmesini bile sağlayabiliriz, yani yönünü değiştirebiliriz.
- Adım 4: Peki bu kamyon hızlanabilir mi? Hayır! Bir cismin hızlanması için hareket ettiği yönde, yani arkasından bir kuvvet uygulamamız gerekir. Biz ise tam tersini yapıyoruz.
Bu yüzden, araç yavaşlayabilir, hatta yön değiştirebilir ama kesinlikle hızlanamaz.
Doğru Cevap: A) Hızlanma
9. Hareket hâlindeki bir cisme sırasıyla aşağıdaki işlemler uygulanıyor.
I. işlem: Başlangıçta hareketli olan cisme hareketiyle aynı yönde kuvvet uygulandı.
II. işlem: Başlangıçta hareketli olan cisme hareketine zıt yönde kuvvet uygulandı.
III. işlem: Başlangıçta durmakta olan cisme itme kuvveti uygulandı.
Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) I. işlem sonunda cisim yavaşlama hareketi yapar.
B) II. işlem sonunda cisim hızlanma hareketi yapar.
C) III. işlem sonunda cisim hareket edebilir.
Çözüm:
Bu soruda bize verilen işlemleri tek tek inceleyelim ve ne olacağını bulalım.
- Adım 1 (I. İşlem): Hareket eden bir salıncaktaki arkadaşını düşün. Onu hareket ettiği yönde, yani arkasından itersen ne olur? Salıncak hızlanır! Bu yüzden “cisim yavaşlama hareketi yapar” diyen A şıkkı yanlıştır.
- Adım 2 (II. İşlem): Şimdi de sana doğru gelen bir topu düşün. Topun hareketine zıt yönde, yani topa karşı elinle bir kuvvet uygularsan ne olur? Top yavaşlar. Bu yüzden “cisim hızlanma hareketi yapar” diyen B şıkkı da yanlıştır.
- Adım 3 (III. İşlem): Yerde duran bir topa ayağınla vurduğunu, yani bir itme kuvveti uyguladığını düşün. Top ne yapar? Tabii ki hareket etmeye başlar! Bu yüzden “cisim hareket edebilir” diyen C şıkkı doğrudur.
Sonuç olarak, duran bir cisme kuvvet uyguladığımızda onu hareket ettirebiliriz.
Doğru Cevap: C) III. işlem sonunda cisim hareket edebilir.
10. Aşağıda bazı olaylar numaralanarak verilmiştir.
I. Çığ
II. Sel
III. Otomobilin frenine basılması
Buna göre verilen olaylardan yukarıdakilerden hangileri hareketli cisimlerin sebep olabileceği tehlikelerle ilgilidir?
A) I ve II
B) I ve III
C) II ve III
Çözüm:
Bu soruda bizden, hareketli cisimlerin yol açtığı tehlikeleri bulmamız isteniyor. Resimlere bakalım ve düşünelim.
- Adım 1 (I. Çığ): Çığ, dağdaki büyük kar kütlelerinin hızla aşağı doğru hareket etmesidir. Bu hareketli kar kütlesi önüne çıkan her şeyi sürükleyebilir ve çok büyük bir tehlikedir. Demek ki bu, aradığımız cevaplardan biri.
- Adım 2 (II. Sel): Sel, çok fazla suyun hızla hareket ederek her yeri kaplamasıdır. Bu hareketli su da evlere, arabalara zarar verebilir ve insanlar için büyük bir tehlikedir. Bu da aradığımız cevaplardan biri.
- Adım 3 (III. Otomobilin frenine basılması): Hareketli bir otomobil tehlikeli olabilir, evet. Ama frene basmak, bu tehlikeyi önlemek için yapılan bir harekettir. Soruda ise tehlikenin kendisi soruluyor. Fren yapmak bir tehlike değil, bir güvenlik önlemidir. Bu yüzden bu şık, hareketli cisimlerin tehlikesiyle ilgili olsa da tehlikenin kendisi değildir.
Bu durumda, hareketli cisimlerin doğrudan sebep olduğu tehlikeler Çığ ve Sel‘dir.
Doğru Cevap: A) I ve II