Harika bir deney sayfası! Gelin hep birlikte bu “Her Yerde Hava Var” deneyinin sonuçlarını ve sorularını birer birer inceleyelim. Unutmayın, Fen Bilimleri dersinde en güzel öğrenme yolu deney yapmaktır!
Soru 1: Yelpazeyi yüzümüze doğru salladığımızda hissettiklerimizin nedeni nedir?
Merhaba sevgili öğrencilerim. Bu sorunun cevabını aslında hepimiz biliyoruz. Yazın sıcak havalarda serinlemek için yelpaze sallarız, değil mi? İşte o yelpazeyi salladığımızda yüzümüze değen ve bizi serinleten şeye rüzgâr diyoruz. Rüzgâr ise hareket eden havanın ta kendisidir!
Yani;
- Adım 1: Yelpazeyi salladığımızda, önündeki havayı ittirmiş oluruz.
- Adım 2: Bu itilen hava da hareket ederek yüzümüze çarpar.
- Sonuç: Biz havayı normalde göremeyiz ama hareket ettiğinde onu tenimizde bir esinti olarak hissederiz. İşte hissettiğimiz şey, hareket eden hava‘dır.
Soru 2: Ağzını iplikle bağladığımız buzdolabı poşetinin içindeki hava mıdır? Neden?
Kesinlikle evet! Poşeti boşken sallayıp ağzını bağladığımızda, poşetin içi pofuduk ve şişkin kalır. Çünkü poşeti sallarken içine hava doldurmuş oluruz.
Peki neden böyle düşünüyoruz?
- Adım 1: Çünkü hava, tıpkı masamız, kitabımız gibi bir maddedir ve yer kaplar.
- Adım 2: Poşetin içine dolan hava, poşetin içinde bir yer kapladığı için onu şişkin gösterir.
- Sonuç: Eğer poşetin içinde hiçbir şey olmasaydı, dümdüz ve sönük kalırdı. Şişkin olması, içinde gözle göremediğimiz ama yer kaplayan havanın olduğunun en büyük kanıtıdır.
Soru 3: Kavanozdaki kuru toprağın üzerine su eklediğimizde ne gözlemledik? Gözlemimizi yorumlayalım.
Bu deneyin en eğlenceli kısımlarından biriydi, değil mi? Kuru toprağın üzerine suyu döktüğümüzde, toprağın içinden minik minik baloncukların çıktığını ve suyun yüzeyine doğru yükseldiğini gördük. Hatta belki küçük “fokurtular” bile duymuş olabiliriz.
Bu gözlemimizi şöyle yorumlayabiliriz:
- Adım 1: Kuru görünen toprağın tanecikleri arasında aslında gözle göremediğimiz bir sürü boşluk vardır. Bu boşluklar hava ile doludur.
- Adım 2: Biz üzerine su döktüğümüzde, su bu boşluklara dolmaya başlar.
- Adım 3: İçeri giren su, orada bulunan havayı dışarı doğru iter, yani havanın yerini alır.
- Sonuç: Topraktan dışarı çıkmak zorunda kalan hava da suyun içinden geçerken baloncuklar oluşturur. Bu deney bize, toprağın içinde bile hava olduğunu çok güzel bir şekilde göstermiştir.
Soru 4: Dünya’da hava nerelerde bulunur?
Yaptığımız bu üç küçük deneyden sonra bu sorunun cevabını artık çok iyi biliyoruz. Hava, gezegenimizde kelimenin tam anlamıyla HER YERDEDİR!
Gelin listeleyelim:
- Etrafımızda, soluduğumuz atmosferde.
- Toprağın içindeki boşluklarda.
- Denizlerin, göllerin, nehirlerin yani suların içinde. (Unutmayın, balıklar sudaki havayı solur!)
- Boş bir bardağın, boş bir şişenin, boş bir poşetin içinde.
- Dağların en tepesinde, ovaların en alçak yerinde.
Kısacası, canlıların yaşadığı ve nefes aldığı her yerde hava vardır. Hava, yaşamın kaynağıdır ve Dünya’mızı bir battaniye gibi sarar.