Harika bir çalışma! Merhaba sevgili öğrencim, ben senin 3. Sınıf Fen Bilimleri öğretmeninim. Gönderdiğin bu değerlendirme çalışmasındaki soruları senin için adım adım, kolayca anlayacağın bir şekilde çözeceğim. Hazırsan başlayalım!
A) Aşağıdaki ortamlardan hangilerinde ses şiddeti yüksek, hangilerinde daha düşüktür? Neden? Görsellerin altlarına yazınız.
Bu soruda bizden görsellerdeki yerlerde sesin ne kadar gürültülü ya da ne kadar sessiz olduğunu bulmamız ve nedenini açıklamamız isteniyor. Hadi tek tek inceleyelim.
1. Konser salonu
Sonuç: Ses şiddeti yüksektir.
Açıklama: Konserlerde müzik grupları gitar, bateri gibi sesli müzik aletleri çalar. Ayrıca seslerinin herkese ulaşması için çok büyük hoparlörler kullanırlar. Bütün bu sesler birleşince ortaya çok yüksek şiddetli, yani gürültülü bir ortam çıkar. Bu yüzden konser salonları çok seslidir.
2. Kütüphane
Sonuç: Ses şiddeti düşüktür.
Açıklama: Kütüphaneler, insanların ders çalışmak veya kitap okumak için gittiği yerlerdir. Herkesin dikkatini dağıtmamak için burada sessiz olmak çok önemli bir kuraldır. İnsanlar fısıldayarak konuşur veya hiç konuşmaz. Bu yüzden kütüphanelerde ses şiddeti çok düşüktür, yani ortam çok sessizdir.
3. Havaalanı
Sonuç: Ses şiddeti yüksektir.
Açıklama: Havaalanlarında sürekli anonslar yapılır. İnsanlar valizleriyle bir yerden bir yere giderken konuşurlar. En önemlisi de, kalkış ve iniş yapan uçakların motorları inanılmaz derecede güçlü bir ses çıkarır. Bütün bu sesler birleşince havaalanı çok gürültülü bir yer olur.
4. Yoğun trafik
Sonuç: Ses şiddeti yüksektir.
Açıklama: Birçok arabanın aynı anda çalıştığını düşün. Arabaların motor sesleri, sürücülerin çaldığı kornalar, belki de oradan geçen bir ambulansın veya polis arabasının sireni… Tüm bu sesler bir araya gelince yoğun trafikte ses şiddeti oldukça yükselir ve gürültülü bir ortam oluşur.
B) Aşağıdaki ifadelerden doğru olanlarının başına “D”, yanlış olanların başına “Y” yazınız.
Şimdi de önümüzdeki cümlelerin doğru mu yanlış mı olduğuna karar vereceğiz. Haydi bakalım!
1. Her ses kaynağının çıkardığı sesin şiddeti aynıdır.
Cevap:Y (Yanlış)
Açıklama: Bir düşünelim, bir kedinin miyavlaması ile bir aslanın kükremesi aynı şiddette olabilir mi? Veya bir fısıltı ile bir çığlık? Tabii ki hayır. Her sesin ve her ses kaynağının çıkardığı sesin şiddeti farklıdır. Bu yüzden bu cümle yanlıştır.
2. Ses kaynağı yaklaştıkça duyulan sesin şiddeti artar.
Cevap:D (Doğru)
Açıklama: Sana doğru gelen bir arkadaşının sesini düşün. Arkadaşın sana yaklaştıkça sesini daha güçlü, daha net duyarsın. Veya bir ambulansın sireni yaklaştıkça artar. Bu yüzden bu cümle doğrudur.
3. İnsan kulağı tüm sesleri işitebilir.
Cevap:Y (Yanlış)
Açıklama: Bizim duyamadığımız sesler de var. Mesela köpeklerin duyabildiği özel düdüklerin sesini biz duyamayız. Ya da yarasaların yön bulmak için çıkardığı çok tiz sesleri de işitemeyiz. Kulağımızın duyabileceği seslerin bir sınırı vardır. Bu yüzden bu cümle yanlıştır.
4. Bir sesin işitilebilmesi ses şiddetine bağlıdır.
Cevap:D (Doğru)
Açıklama: Bir sesin şiddeti çok çok düşükse, yani çok hafifse onu duyamayız. Örneğin, bir karıncanın yürüme sesini duyamayız çünkü şiddeti kulağımızın duyabileceği seviyenin altındadır. Bir sesi duyabilmemiz için yeterli şiddette olması gerekir. Bu yüzden bu cümle doğrudur.
5. Ses kaynağından çıkan ses her yöne yayılır.
Cevap:D (Doğru)
Açıklama: Ses, durgun bir suya atılan taşın oluşturduğu dalgalar gibi etrafa yayılır. Odanın ortasında konuştuğun zaman, odanın farklı yerlerindeki herkes seni duyabilir. Bu da sesin bir kaynaktan çıktıktan sonra her yöne doğru yayıldığını gösterir. Bu yüzden bu cümle doğrudur.
6. Uzaklık arttıkça işitilen ses şiddeti azalır.
Cevap:D (Doğru)
Açıklama: Bu, 2. sorunun tam tersi aslında. Senden uzaklaşan bir arabanın sesi gittikçe azalır ve sonunda duyulmaz olur. Yani ses kaynağı ile aramızdaki mesafe arttıkça duyduğumuz sesin şiddeti de azalır. Bu yüzden bu cümle doğrudur.
Umarım tüm açıklamalar anlaşılır olmuştur. Harika iş çıkardın!