Harika bir Fen Bilimleri sorusu! Merhaba sevgili öğrencim, bu etkinliği ve sorularını birlikte inceleyelim. Unutma, Fen Bilimleri deney yaparak ve gözlemleyerek en güzel şekilde öğrenilir. Tıpkı bu etkinlikteki gibi!
Hadi şimdi kitaptaki “Sonuç” bölümünde yer alan soruları adım adım cevaplayalım.
Soru 1: Etkinliğimizde kullandığımız ses kaynağı nedir?
Çözüm:
Sevgili öğrencim, bu soruyu cevaplamak için önce “ses kaynağı” ne demek onu hatırlayalım. Ses çıkaran her varlığa veya cisme biz ses kaynağı deriz. Mesela konuşan bir insan, miyavlayan bir kedi ya da çalan bir telefon birer ses kaynağıdır.
- Adım 1: Etkinliğimizde hangi malzemeyi kullandık? Bir çalar saat kullandık.
- Adım 2: Deney sırasında sesi hangi nesne çıkardı? Çalar saatin alarmı çaldı ve biz o sesi duyduk.
- Adım 3: O zaman sesi üreten, yani sesin kaynağı olan şey çalar saatin kendisidir.
Sonuç:
Etkinliğimizde kullandığımız ses kaynağı çalar saattir.
Soru 2: Sınıftaki herkes saatin alarm sesini işitebildi mi? Gözlemlerimizden yararlanarak bu durumu yorumlayalım.
Çözüm:
Bu sorunun cevabı aslında deneyimizin en önemli sonucu! Hatırlayalım, öğretmen masasının etrafında bir halka şeklinde dizilmiştik. Kimimiz masanın önünde, kimimiz arkasında, kimimiz de yanlarındaydık.
- Adım 1: Çalar saatin alarmı çaldığında ne olduğunu düşündüğümüzde, halkanın neresinde olursak olalım hepimizin sesi duyduğunu fark ederiz. Yani evet, sınıftaki herkes saatin alarm sesini işitebildi.
- Adım 2: Peki bu neden oldu? Eğer ses sadece düz bir çizgide, mesela sadece ileriye doğru gitseydi, yalnızca saatin önündekiler sesi duyabilirdi. Ama arkasındakiler ve yanındakiler de duydu.
- Adım 3: Bu durum bize sesin bir kaynaktan çıktıktan sonra tıpkı suya atılan bir taşın oluşturduğu dalgalar gibi her yöne yayıldığını gösterir. Ses dalgaları ileri, geri, sağa, sola, yukarı ve aşağı doğru her tarafa dağılır.
Bu gözlemimizden şu sonuca varabiliriz: Ses, bir kaynaktan çıktıktan sonra dalgalar hâlinde her yöne yayılır. İşte bu yüzden okul zili çaldığında, bahçede ya da koridorun farklı yerlerinde olsak bile zilin sesini duyabiliyoruz. Bu deney de bize tam olarak bunu göstermiş oldu. Harika bir iş çıkardık!