Merhaba sevgili öğrenciler! Ben sizin Sosyal Bilgiler öğretmeninizim. Bugün, bize gönderdiğiniz görseldeki soruları birlikte çözeceğiz. Bu sorular, demokrasi ve vatandaşlık konularımızla ilgili çok önemli bilgiler içeriyor. Haydi, başlayalım!
6. ÜNİTE
DEMOKRASİ VE VATANDAŞLIK
Demokrasinin temel ilkelerinden biri de eşitliktir. Cumhuriyet ile tüm kurum ve yapılarda eşitliği sağlamak için adımlar atılmıştır. Bu adımlardan biri de Türk aile yapısını düzenleyen kanunlar olmuştur. 1926 yılında Türk Medenî Kanunu kabul edilmiştir. Bu kanuna göre tek eşlilik ve resmî nikâh şartı getirilmiştir. Boşanma hakkı hem erkeğe hem de kadına tanınmıştır. Kadınlar mirastan eşit pay alma hakkına sahip olmuştur. Türk Medenî Kanunu’nun kabulü, Atatürk’ün demokrasi alanında yaptığı önemli çalışmalardandır.
Türk Kadınına Seçme ve Seçilme Hakkının Verilmesi
Seçme ve seçilme hakkı demokrasinin en önemli unsurlarından biridir. Cumhuriyetle birlikte ülkede yaşayan halk, kendini yönetecek kişileri belirli sürelerde seçme hakkını elde etmiştir. Türk kadını ilk kez 1930’da belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkını kullanmıştır.
Türk kadınının demokratik haklarını kullanma imkânları artmaya devam etmiştir. Buna göre 1933 yılında muhtarlık seçimlerinde, 1934’te mil-letvekili seçimlerinde seçme ve seçilme hakkını elde etmişlerdir. İlk kadın muhtar Gül Esin olmuştur (Görsel 6.9). 1935 yılında yapılan milletvekille-ri seçimlerinde ise 18 kadın milletvekili seçilerek meclise girmiştir.
Türkiye Cumhuriyeti’nde kadınlara seçme ve seçilme hakkı verildiğinde dünya üzerinde birçok ülkede kadınlar henüz bu hakkı elde edememişti. Kadınlara seçme ve seçilme hakkının verilmesi de-mokrasinin önemli uygulamalarından biri olmuştur.
Görsel 6.9: İlk kadın muhtar Gül Esin
SIRA SİZDE
Türk kadınının seçme ve seçilme hakkını dünyadaki birçok ülkeden önce ka-zanması hakkında ne düşünüyorsunuz? Aşağıya yazınız.
—
Şimdi gelelim bu metnin altındaki “SIRA SİZDE” bölümündeki soruya. Bu bir düşünme ve yazma sorusu olduğu için, çözümü adım adım anlatmak yerine, sorunun ne istediğini ve nasıl cevaplayabileceğinizi açıklayacağım.
SORU: Türk kadınının seçme ve seçilme hakkını dünyadaki birçok ülkeden önce kazanması hakkında ne düşünüyorsunuz? Aşağıya yazınız.
Çözüm:
Bu soru, Türk kadınının seçme ve seçilme hakkını ne zaman kazandığı ve bunun dünyadaki diğer ülkelere göre durumu hakkında sizin düşüncelerinizi öğrenmek için sorulmuş.
Adım 1: Öncelikle metinde bu bilgiye dikkat edelim. Metinde şöyle bir ifade geçiyor:
Türkiye Cumhuriyeti’nde kadınlara seçme ve seçilme hakkı verildiğinde dünya üzerinde birçok ülkede kadınlar henüz bu hakkı elde edememişti. Kadınlara seçme ve seçilme hakkının verilmesi de-mokrasinin önemli uygulamalarından biri olmuştur.
Bu cümleden anladığımız şudur: Türkiye, kadınlara bu hakkı verirken bazı ülkelerden daha önce davranmış. Bu da demokrasimiz adına önemli bir gelişmeymiş.
Adım 2: Şimdi kendi düşüncelerimizi ifade etme zamanı. Bu durum hakkında ne düşünebiliriz?
- Bu durumun gurur verici olduğunu düşünebiliriz. Çünkü Türkiye, o dönemde gelişmiş bazı ülkelerden bile daha ileri bir adım atmış.
- Bu durumun, kadınların toplumdaki yerini ve önemini gösterdiğini düşünebiliriz.
- Demokrasinin ülkemizde ne kadar önemsendiğini ve bu konuda ne kadar hızlı adımlar atıldığını gösterdiğini düşünebiliriz.
- Bu durumun, kadınların siyasi hayata daha erken katılmasını sağlayarak ülkemizin gelişimine de katkı sağladığını düşünebiliriz.
Sonuç: İşte bu düşünceleri kullanarak kendi cümlelerinizle bu soruya cevap verebilirsiniz. Örneğin şöyle bir cümle kurabilirsiniz:
“Türk kadınının seçme ve seçilme hakkını birçok ülkeden önce kazanması, ülkemizin demokrasiye verdiği önemin ve kadın haklarına verdiği değerin bir göstergesidir. Bu durum, Türkiye’nin kadınların toplumsal hayattaki yerini erken fark ettiğini ve eşitlik ilkesini benimseyerek önemli bir adım attığını ortaya koymaktadır. Bu, gurur duyulacak bir gelişmedir.”
Umarım bu açıklamalarım soruyu anlamanıza ve kendi cevabınızı oluşturmanıza yardımcı olmuştur. Başka sorularınız olursa çekinmeden sorun!