Merhaba sevgili öğrencilerim! 7. Sınıf Sosyal Bilgiler dersimizin bu bölümünde, bilgimizi pekiştirecek harika sorularımız var. Gelin hep birlikte bu soruları çözelim ve konuyu daha iyi anlayalım.
—
A. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların başına “D”, yanlış olanın başına “Y” yazınız.
1. Sümerler, çivi yazısını kullanmışlardır.
Çözüm: Bu ifade doğrudur. Sümerler, Mezopotamya’da yaşayan ve bilinen ilk yazı sistemlerinden biri olan çivi yazısını geliştiren medeniyettir. Bu yazı, ıslak kil tabletler üzerine sivri uçlu bir aletle kazılarak yazılırdı.
Cevap: D
2. Yazıyı Anadolu’ya Mısırlı tüccarlar getirmiştir.
Çözüm: Bu ifade yanlıştır. Anadolu’ya yazıyı ilk getirenler Asurlu tüccarlardır. Asurlu tüccarlar, Anadolu ile Mezopotamya arasındaki ticareti geliştirirken yanlarında çivi yazısını ve tabletlerini getirmişlerdir.
Cevap: Y
3. Newton’un ortaya koyduğu fizik yasaları sayesinde Evren’in işleyişiyle ilgili bilgi edinilmiştir.
Çözüm: Bu ifade doğrudur. Isaac Newton, yerçekimi kanunu gibi temel fizik yasalarını bularak evrenin nasıl işlediğini anlamamızda devrim yaratmıştır. Bu yasalar, gezegenlerin hareketlerinden günlük hayattaki olaylara kadar birçok konuda bize bilgi verir.
Cevap: D
4. Kâğıt icat edilmeden önce yazılar papirüs ve parşömenlere yazılmıştır.
Çözüm: Bu ifade doğrudur. Kağıdın icadından önce insanlar yazılarını yazmak için papirüs (Nil Nehri kenarında yetişen bir bitkiden yapılan malzeme) ve parşömen (hayvan derisinden yapılan yazı yüzeyi) gibi malzemeler kullanmışlardır.
Cevap: D
5. Hârizmî, el-Kânûn fi’t-Tıb (Tıbbın Kanunu) adlı eseri yazmıştır.
Çözüm: Bu ifade yanlıştır. El-Kânûn fi’t-Tıb adlı eseri yazan kişi İbn-i Sina’dır. Hârizmî ise daha çok matematik ve cebir alanındaki çalışmalarıyla tanınır.
Cevap: Y
6. Uluğ Bey, matematik ve astronomi alanında çalışmalar yapmıştır.
Çözüm: Bu ifade doğrudur. Uluğ Bey, Timur İmparatorluğu’nun önemli hükümdarlarından biri olmasının yanı sıra, bilime ve özellikle astronomiye büyük ilgi duymuş, bu alanlarda önemli gözlemler yapmış ve çalışmalar yürütmüştür.
Cevap: D
7. İyon medeniyetinde özgür düşünce hâkimdir.
Çözüm: Bu ifade doğrudur. Antik Yunan medeniyetlerinden İyonlar, felsefe, bilim ve sanat gibi alanlarda özgür düşünceyi destekleyen bir yapıya sahiptiler. Bu da onların bilim ve kültür alanında ilerlemelerine katkı sağlamıştır.
Cevap: D
8. Herodot tıbbın babası olarak bilinir.
Çözüm: Bu ifade yanlıştır. Tıbbın babası olarak bilinen kişi Hipokrat’tır. Herodot ise “Tarihin Babası” olarak anılır.
Cevap: Y
9. Anayasamıza göre her birey fikirlerini özgürce ifade edebilir.
Çözüm: Bu ifade doğrudur. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nda ifade özgürlüğü temel bir hak olarak güvence altına alınmıştır. Bu, her bireyin düşüncelerini serbestçe dile getirebileceği anlamına gelir.
Cevap: D
10. Avrupa’da bilim ve bilim insanları Orta Çağ’da desteklenmiştir.
Çözüm: Bu ifade yanlıştır. Avrupa’da Orta Çağ dönemi, genel olarak bilim ve bilim insanları için çok da destekleyici bir dönem olmamıştır. Kilisenin etkisi ve skolastik düşünce yapısı, bilimsel gelişmeleri bir süre yavaşlatmıştır. Rönesans ve sonrası dönemlerde bilim daha fazla destek görmeye başlamıştır.
Cevap: Y
—
B. Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerlere verilen sözcük grubu veya sözcüklerden uygun olanları yazınız.
Verilen sözcükler:
- Hârizmî
- Mukaddime
- Fenikeliler
- Kitâb-ı Bahriye
- Hiyeroglif
- Gutenberg
1. Mısırlıların kullandığı yazıya ……………………………….. denir.
Çözüm: Mısırlılar, resimlerle ifade edilen ve hiyeroglif adı verilen bir yazı sistemi kullanmışlardır. Bu yazı, tapınak duvarlarında ve mezar yazıtlarında sıkça görülür.
Cevap: Hiyeroglif
2. Latin alfabesinin şekillenmesine ……………………………….. katkı sağlamıştır.
Çözüm: Latin alfabesi, Fenikeliler tarafından geliştirilen bir alfabeden türemiştir. Fenikeliler, ticaret yoluyla bu alfabeyi Akdeniz çevresine yaymışlar ve bu da Latin alfabesinin gelişimine zemin hazırlamıştır.
Cevap: Fenikeliler
3. Piri Reis ……………………………….. adlı eserinde Atlas Okyanusu ve Amerika kıtasının bir kısmının haritasını çizmiştir.
Çözüm: Piri Reis, ünlü denizcimiz ve kartografımızdır. Dünyaca bilinen haritasını ve denizcilik bilgilerini içeren eseri Kitâb-ı Bahriye’dir. Bu eserinde Amerika kıtasıyla ilgili çizimler de bulunmaktadır.
Cevap: Kitâb-ı Bahriye
4. Matbaa, ……………………………….. tarafından geliştirilmiştir.
Çözüm: Matbaayı icat ederek kitapların daha hızlı ve ucuz basılmasını sağlayan kişi Johannes Gutenberg’dir. Bu icat, bilginin yayılmasında büyük bir devrim yaratmıştır.
Cevap: Gutenberg
5. “Sıfır” ilk kez ……………………………….. tarafından kullanılmıştır.
Çözüm: Günümüzde kullandığımız rakamlardan “sıfır”ın matematiksel bir kavram olarak kullanılmaya başlanması ve geliştirilmesi Hint medeniyetine aittir. Hârizmî de Hint rakamlarını ve sıfırı İslam dünyasına tanıtmıştır, ancak ilk kullanım Hintlilere aittir. Soruda verilen seçeneklerde Hintliler olmadığı için, Hârizmî’nin bu konudaki rolü düşünüldüğünde bu soru biraz kafa karıştırıcı olabilir. Ancak genellikle “ilk kez” denildiğinde kökeni kastedilir. Verilen seçenekler arasında Hârizmî’nin en uygun seçenek olduğunu düşünebiliriz, çünkü sıfırı yaygınlaştıranlardan biridir. Eğer seçeneklerde “Hintliler” olsaydı, o daha doğru olurdu.
Cevap: Hârizmî
Umarım bu çözümler ve açıklamalar sizin için faydalı olmuştur. Bilgi yolculuğumuzda başarılar dilerim!