Merhaba sevgili öğrencilerim! Sosyal Bilgiler dersimizin bu bölümünde, insan ve çevre ilişkisi üzerine konuşacağız. Özellikle “beyin göçü” dediğimiz, yani bilgili ve yetenekli insanların ülkelerinden başka ülkelere göç etmesi konusunu detaylıca inceleyeceğiz. Hazırsanız, görsellerdeki soruları birlikte çözmeye başlayalım!
İNSAN VE ÇEVRE
3. ÜNİTE
Beyin Gücü: İyi eğitim almış insanların yaşadıkları ülkelerden başka ülkelere yaptıkları göçlerdir. Bilim insanları ile nitelikli iş insanlarının kendi ülkelerinden ayrılarak başka ülkelere çalışma amaçlı yaptıkları göçler beyin göcü olarak adlandırılır. Aziz Sancar, Oktay Sinanoğlu, Gazi Yaşargil ülkemizden diğer ülkelere yapılan beyin göçünün en önemli örneklerindendir.
BİLGİ KÖŞESİ:
Ülkemizdeki beyin göçünün en önemli örneklerinden biri Prof. Dr. Aziz Sancar’dır (Görsel 3.24). Aziz Sancar Mardin’in Savur ilçesinde doğdu, ilköğrenimini Mardin’de tamamladı. 1963’te girdiği İstanbul Tıp Fakültesini bitirdikten sonra Savur’da hekimlik yaptı. Daha sonra Amerika Birleşik Devletleri’ne giderek Dallas Texas (Teksas) Üniversitesinde Moleküler Biyoloji dalında doktora yaptı. DNA onarımı, hücre dizilimi, kanser tedavisi ve biyolojik saat üzerinde çalışmaları sürdürdü. 415 bilimsel makale ve 33 kitap yayımladı. Aziz Sancar, kimya alanında 7 Ekim 2015’te Nobel Kimya Ödülü’nü aldı.
Görsel 3.35: Aziz Sancar
SIRA SİZDE
Beyin göçü veren ülkeler ile beyin göçü alan ülkeleri araştırınız. Beyin göçünün neden ve sonuçlarını sınıfınızda tartısınız.
2. Yapılış Süresine Göre Göçler
Mevsimlik (Geçici) Göç: Belirli bir mevsimde, genellikle ekonomik nedenlerle geçici olarak gerçekleştirilen göçlerdir. Mevsimlik tarım işçileri buna iyi bir örnektir. Mevsimlik işçiler, işleri bittiğinde yaşadıkları yer geri döner.
Sürekli (Kalıcı) Göç: Çeşitli nedenlerle bir yerden başka bir yere kalıcı olarak yapılan göçlerdir. Bu göç türünde insanlar genellikle yaşadığı bölgeye geri dönmeyi planlamaz. Yozgat’tan İstanbul’a göç eden bir ailenin yaşamını İstanbul’da sürdürmesi buna örnektir.
3. Oluşum Nedenlerine Göre Göçler
Gönüllü Göç: İnsanların bulundukları yerleri kendi isteklerine göre değiştirmelerine denir. İnsanlar; eğitim, sağlık, iş imkânları sebebiyle ülke içinde farklı şehirlere göç edebilir. Gönüllü göçler ülke içinde ya da ülkeler arası yapılabilir.
Zorunlu Göç: İnsanların bulundukları yerleri kendi istekleri dışında değiştirmelerine denir. Zorunlu göçler genellikle ekonomik nedenler, doğa kaynaklı afetler, savaş ya da mübadele gibi olaylar sonucunda yapılır. Örneğin Suriye’deki iç karışıklık sebebiyle birçok insan ülkemize göç etmiştir (Görsel 3.23).
139