Merhaba sevgili öğrencilerim! Sosyal Bilgiler dersimizin bu bölümünde, bilim ve teknolojinin yolculuğunu anlatan soruları birlikte çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
5. Soru: Yer çekimi kuvvetini bulan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
a) Galileo
b) Graham Bell
c) Kopernik
d) Newton
Çözüm: Bu soru, yer çekimi kuvvetini keşfeden bilim insanını soruyor. Yer çekimi dediğimizde aklımıza hemen Isaac Newton gelir. Kendisi, düşen bir elma sayesinde yer çekimi kanununu bulmuştur.
Doğru Cevap: d) Newton
6. Soru: Orta Çağ’da Avrupa’da bilim insanları cezalandırılırken Türk-İslam devletlerinde desteklenmiştir. Bilim insanları hükümdarlar tarafından saraya kabul edilmiş ve ödüllendirilmişlerdir.
Türk-İslam devletlerinde bu durumun sonucu olarak hangisini söylemek doğrudur?
a) Bilimsel çalışmalar artış göstermiştir.
b) Bilimsel çalışmalarda duraklama olmuştur.
c) Bilim insanları çalışmaları bırakmıştır.
d) Bilim insanlarına baskı yapılmıştır.
Çözüm: Sevgili gençler, soruda bize Türk-İslam devletlerinde bilim insanlarının nasıl karşılandığı anlatılıyor. Avrupa’da cezalandırılırken, Türk-İslam devletlerinde desteklenmişler ve ödüllendirilmişler. Düşünsenize, bir yerde bilime değer veriliyorsa, bilim insanları teşvik ediliyorsa ne olur? Elbette bilimsel çalışmalar daha da artar!
Doğru Cevap: a) Bilimsel çalışmalar artış göstermiştir.
7. Soru: Matbaa icat edildikten sonra bilgiye ulaşmak kolaylaşmıştır. Kütüphanelerin sayısı artmış, kültürel birikim zamanla zenginleşmiştir. Kitapların maliyeti, el yazması eserlere göre çok daha uygun olmuştur.
Verilen metne göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
a) İsteyen kişiler bilgiye ulaşmıştır.
b) Kitap fiyatları artmıştır.
c) El yazması eserler maliyetlidir.
d) Kütüphaneler bilgiye ulaşma yeridir.
Çözüm: Bu soruda matbaanın icadından sonraki durumu anlatan bir metin verilmiş. Metinde “bilgiye ulaşmak kolaylaşmıştır” diyor. Bu da demek oluyor ki isteyen herkes bilgiye ulaşabilmiş. Ayrıca “kitapların maliyeti, el yazması eserlere göre çok daha uygun olmuştur” deniyor. Bu da el yazması eserlerin daha pahalı olduğunu gösteriyor. Metinde kütüphanelerin sayısının arttığı ve kültürel birikimin zenginleştiği de belirtilmiş, bu da kütüphanelerin bilgiye ulaşma yerleri olduğunu anlatıyor. Peki, metinde kitap fiyatlarının arttığı hakkında bir bilgi var mı? Hayır, tam tersine uygunlaştığı söyleniyor. O zaman söylenemeyecek olan seçenek budur.
Doğru Cevap: b) Kitap fiyatları artmıştır.
8. Soru: Aşağıda bilim insanları ve ilgilendikleri alanlar verilmiştir. Bu eşleşmelerden hangisi yanlıştır?
a) Ali Kuşçu-tıp
b) Fârâbî-felsefe
c) Hârizmî-cebir
d) Uluğ Bey-astronomi
Çözüm: Bu soruda bazı bilim insanları ve uzmanlık alanları verilmiş. Bizden yanlış olan eşleşmeyi bulmamız isteniyor. Hadi birlikte bakalım:
- Fârâbî, özellikle felsefe alanında çok önemli çalışmalar yapmıştır. Bu eşleşme doğru.
- Hârizmî, matematiğin önemli bir dalı olan cebirin temellerini atmıştır. Bu eşleşme de doğru.
- Uluğ Bey, büyük bir gökbilimciydi ve gözlemevi kurarak önemli astronomi çalışmaları yapmıştır. Bu eşleşme de doğru.
- Gelelim Ali Kuşçu‘ya. Ali Kuşçu, matematik, astronomi ve kelam gibi alanlarda önemli eserler vermiştir. Tıp ile doğrudan çok yoğun bir ilgisi olmamıştır. Bu nedenle Ali Kuşçu ile tıp eşleşmesi yanlıştır.
Doğru Cevap: a) Ali Kuşçu-tıp
Umarım bu çözümler sizler için açıklayıcı olmuştur. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!