Merhaba sevgili 7. sınıf öğrencileri! Ben sizin Sosyal Bilgiler öğretmeniniz. Bugün elimize gelen bu güzel görseldeki soruları hep birlikte, tane tane anlayarak çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
—
BİLGİ KÖŞESİ
- Türk tarihinin ve Türk edebiyatının ilk yazılı belgeleri Orhun Abideleri’dir.
- Türklerin tarih boyunca kullandığı alfabeler şunlardır: Göktürk (Köktürk), Uygur, Arap, Kiril ve Latin alfabesi.
—
SIRA SİZDE
Göktürk alfabesi 38 harftir. Sağdan sola yazılır. Siz de Göktürk alfabesini araştırınız. Edindiğiniz bilgilerden yararlanarak istediğiniz bir metni aşağıda verilen örnekteki gibi yazınız.
Göktürk alfabesini kullanarak kendinizle ilgili bir cümle yazınız.
Örnek:
𐰱 𐰻 𐰱 𐰻 = Türk
—
Çözüm:
Sevgili öğrenciler, bu soruda bizden istenen şey, Göktürk alfabesini kullanarak kendimizle ilgili bir cümle yazmamız. Bize yukarıda bir örnek verilmiş: “𐰱 𐰻 𐰱 𐰻 = Türk”. Bu örnekte, Türk kelimesinin Göktürk alfabesiyle nasıl yazıldığı gösterilmiş. Göktürk alfabesinin sağdan sola yazıldığını da unutmamamız gerekiyor.
Şimdi yapmamız gereken, Göktürk alfabesini biraz daha araştırmak ve kendimizle ilgili kısa bir cümle oluşturup onu Göktürk harfleriyle yazmak. Mesela, “Ben öğrenciyim” gibi bir cümle kurabiliriz. Ancak, bu cümlenin Göktürk alfabesindeki karşılığını bilmemiz gerekiyor. Bu tür bir alıştırma için genellikle bir Göktürk alfabesi tablosu veya bu alfabeyle yazılmış örnek metinler kullanılır.
Görseldeki boşluklar, bu cümleyi yazabilmemiz için bize ayrılmış. Eğer elimizde bir Göktürk alfabesi tablosu olsaydı, cümlenin her harfini tek tek bulup bu boşluklara, sağdan başlayarak yazabilirdik.
Bu alıştırmanın amacı, Göktürk alfabesinin yapısını ve yazım yönünü anlamamızı sağlamaktır. Eğer bu alfabeyle ilgili daha fazla bilgi edinmek isterseniz, kütüphanenizdeki kaynaklara veya güvenilir internet sitelerine bakabilirsiniz.
Şimdilik, buradaki boşluklara kendi adınızı veya size ait kısa bir kelimeyi Göktürk alfabesiyle yazmaya çalışabilirsiniz. Örneğin, “Ben” kelimesini yazmak için “B” harfinin Göktürk karşılığını ve “e” harfinin Göktürk karşılığını bulmanız gerekir.
Unutmayın: Göktürk alfabesi sağdan sola yazılır!
Bu sorunun doğrudan bir “doğru” cevabı yok, çünkü sizden kendi cümlenizi yazmanız isteniyor. Önemli olan, verilen bilgileri kullanarak bir şeyler üretmeniz ve Göktürk alfabesini tanımaya başlamanız.