7. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 92
Merhaba canım öğrencim! Sosyal bilgiler dersinde bu hafta Osmanlı Kültür ve Medeniyeti konusuna birlikte göz atacağız. Elimizdeki görselde II. Abdülhamit Dönemi’ne ait önemli gelişmeler anlatılıyor. Gel şimdi bu bilgileri birlikte inceleyelim ve “Sıra Sizde” bölümündeki soruyu cevaplayalım.
1. II. Abdülhamit Dönemi’nde Yapılan Yenilikler
Bu bölümde, II. Abdülhamit döneminde yapılan önemli yenilikler maddeler halinde sıralanmış. Bunlardan bazıları şunlar:
- Osmanlı Devleti’nin ilk üniversitesi olan Darülfünun açılmış.
- Yetim Müslüman çocuklarının eğitimi için Darüşşafaka açılmış.
- Darülmuallimat (kız öğretmen okulu) açılmış.
- Yaralı askerlere yardım amacıyla Hilal-i Ahmer Cemiyeti (Kızılay) kurulmuş.
- Şeker Ahmet Paşa ülkede ilk resim sergisini açmış.
- Avrupa’ya gönderilen Osman Hamdi Bey, Şeker Ahmet Paşa gibi ressamlar resim sanatının Osmanlı’da gelişmesini sağlamışlardır.
II. Abdülhamit Dönemi (1876-1909)
Bu dönemde yönetim alanında önemli yenilikler olmuş:
- Avrupalı devletlerin Osmanlı Devleti’nin iç işlerine karışmasını önlemek, toplumsal eşitliği sağlamak amacıyla 1876 yılında I. Meşrutiyet ilan edilmiş. Meşrutiyetin ilanında Genç Osmanlılar (Jön Türkler) adlı aydın grubunun çabaları büyük.
- Yine aynı yıl Türk tarihinin ilk anayasası olan Kanun-i Esasi ilan edilerek padişahın yetkileri anayasa ile sınırlandırılmış. Ancak II. Abdülhamit 1877-1878 Osmanlı-Rus savaşı gerekçe göstererek anayasayı yürürlükten kaldırmış, meclisi kapatmış böylece ülke tekrar mutlak monarşiye dönmüştür. 1908 yılında II. Meşrutiyet ilan edilene kadar yönetim bu şekilde devam etmiştir.
Bu dönemde ayrıca:
- Memleket Sandıkları Ziraat Bankasına dönüştürülmüş.
- Bağdat ve Hicaz demiryolları hizmete açılmış.
- Kimsesiz yaşlı ve yardıma muhtaçlar için Darülaceze açılmış.
- Osman Hamdi Bey tarafından ilk resim okulu olan Sanayi-i Nefise Mektebi açılmış.
SIRA SİZDE
II. Abdülhamit Dönemi’nde yapılan yeniliklerin, Osmanlı Devleti’nin modernleşme sürecine katkıları nelerdir? Söyleyiniz.
Bu soruyu cevaplamak için yukarıda anlatılan yeniliklere dikkatlice bakmamız gerekiyor. Her bir yenilik, Osmanlı Devleti’ni daha modern bir hale getirme yolunda atılmış bir adımdır. Şimdi bu adımları tek tek inceleyerek katkılarını açıklayalım:
Adım 1: Eğitim Alanındaki Yenilikler
Darülfünun’un açılması, modern bilginin yayılmasını sağlamış ve üniversiteleşme yolunda önemli bir adım olmuştur. Darüşşafaka ve Darülmuallimat gibi kurumlar ise hem yetim çocukların hem de kızların eğitim almasını sağlayarak toplumsal gelişime katkıda bulunmuştur. Bu, bilginin ve eğitimin toplumun daha geniş kesimlerine ulaşması demektir.
Adım 2: Sosyal Alandaki Yenilikler
Hilal-i Ahmer Cemiyeti’nin kurulması, savaşlarda yaralanan askerlere yardım edilmesini sağlamış, bu da bir nevi sosyal güvenlik ve dayanışma örneğidir. Memleket Sandıkları’nın Ziraat Bankası’na dönüştürülmesi, tarımsal kalkınmayı desteklemiş ve çiftçilere daha modern finansal imkanlar sunmuştur. Kimsesizler için Darülaceze’nin açılması ise sosyal devlet anlayışının bir göstergesidir.
Adım 3: Sanat ve Kültür Alanındaki Yenilikler
Şeker Ahmet Paşa’nın ilk resim sergisini açması ve Osman Hamdi Bey’in Sanayi-i Nefise Mektebi’ni kurması, Türk sanatının ve resminin modernleşmesinde büyük rol oynamıştır. Bu, Osmanlı’nın sanatsal alanlarda da Batı ile yarışır hale gelmesini sağlamıştır.
Adım 4: Yönetim ve Hukuk Alanındaki Yenilikler
I. Meşrutiyet’in ilanı ve Kanun-i Esasi’nin hazırlanması, Osmanlı’da ilk kez anayasal bir düzenin kurulmasını sağlamıştır. Bu, padişahın yetkilerinin sınırlandırılması ve halkın yönetimde söz sahibi olması yolunda atılmış çok önemli bir adımdır. Her ne kadar bu süreçte kesintiler yaşansa da, modern devlet anlayışının temelleri atılmıştır.
Adım 5: Ulaşım ve Altyapı Alanındaki Yenilikler
Bağdat ve Hicaz demiryollarının hizmete açılması, ulaşımı kolaylaştırmış, ticareti canlandırmış ve farklı bölgeler arasındaki bağlantıyı güçlendirmiştir. Bu da modernleşmenin önemli bir göstergesidir.
Sonuç:
Kısacası, II. Abdülhamit döneminde yapılan bu yenilikler, Osmanlı Devleti’ni hem eğitim, hem sosyal hizmetler, hem sanat, hem de yönetim alanlarında daha modern bir yapıya kavuşturmuştur. Bu yenilikler, Osmanlı’nın modernleşme sürecini hızlandırmış ve gelecekteki değişimlere zemin hazırlamıştır.