Merhaba sevgili öğrencilerim! Sosyal Bilgiler dersimizin bu bölümünde karşımıza çıkan soruları hep birlikte adım adım inceleyelim ve anlayalım. Hazırsanız başlayalım!
**1. Soru:**
23 Nisan’ın çocuklara bayram olarak armağan edilmesinin anlamı nedir? Söyleyiniz.
Bu soruda bizden 23 Nisan’ın neden çocuklara bayram olarak hediye edildiğinin anlamını bulmamız isteniyor.
Çözüm:
23 Nisan, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açıldığı ve egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğunun ilan edildiği çok önemli bir gündür. Bu anlamlı gün, geleceğimizin teminatı olan çocuklarımıza bir armağan olarak verilmiştir. Bu, milletimizin kendi geleceğini belirleme gücünü ve bağımsızlığını simgelemektedir. Çocuklarımıza bu bayramı armağan ederek onlara geleceğe umutla bakma ve vatanlarını sevme bilinci aşılanmak istenmiştir. Kısacası, 23 Nisan’ın çocuklara bayram olarak armağan edilmesi, milli egemenliğin ve bağımsızlığın çocuklara emanet edildiği anlamına gelir.
**Cumhuriyetin İlanı**
Milli Mücadele devam ederken yeni kurulan mecliste bir anayasaya ihtiyaç duyulmuştur. 1921 yılında Büyük Millet Meclisinin ilk anayasası ilan edilmiş-tir. Bu anayasada egemenliğin kayıtsız şartsız mil-lete ait olduğu belirtilmiştir. Millet egemenliği için 1 Kasım 1922 tarihinde saltanat kaldırılmıştır.
Saltanatın kaldırılmasıyla Cumhuriyetin önündeki engel kalkmıştır. Cumhuriyet 29 Ekim 1923 tarihinde ilan edilmiştir. Mustafa Kemal 28 Ekim günü “Yarın cumhuriyeti ilan edeceğiz”. demiştir. Türk devletinin yönetim şekli 29 Ekim 1923 tarihinde milletvekilleri-nin oylarıyla “cumhuriyet” olarak belirlenmiştir. De-mokratik bir yönetim için cumhuriyet ilan edilince devletin adı da “Türkiye Cumhuriyeti Devleti” olmuş-tur. Mustafa Kemal Atatürk, ilk cumhurbaşkanı seçil-miştir (Görsel 6.5,6,7,8). Cumhuriyetin ilanı demo-kratikleşme sürecini hızlandırmıştır. Bu önemli gün her yıl “Cumhuriyet Bayramı” olarak kutlanmaktadır.
Demokrasilerde en önemli unsur seçimdir. Halk seçme ve seçilme hakkını kullanarak kendisi adına ülkeyi yönetecek kişileri seçimle belirler. Demokrasi-nin işleyişi için siyasi partilerin olması gerekir. Cum-huriyetin ilanından sonra çok partili hayata geçiş için partiler kurulmuştur. Mustafa Kemal Atatürk, demok-rasinin gelişmesine önem verdiği için yeni partilerin kurulmasını desteklemiştir. Yakın arkadaşlarının bu konuda çalışmalar yapmalarını teşvik etmiştir. Bu doğrultuda ilk deneme 1924 yılında yapılmıştır. 1924 yılında Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (Partisi) ku-rulmuştur. Devlete ve cumhuriyete karşı olanların bu partiyi kullanmaya çalışmaları nedeniyle 1925 yılında parti kapatılmıştır. 1930 yılında Serbest Cumhuriyet Fırkası (Partisi) kurulmuştur. Fakat aynı yıl kurucuları tarafından kapatılmıştır. Atatürk hayatta iken çok par-tili siyasi hayata geçiş denemeleri istenen sonuçları vermemiştir.
Görsel 6.5-8: Atatürk, ülkenin egemenliğini millete vermiş ve mille-tiyle yakın ilişkiler kurmuştur.
Görsel 6.5:
Görsel 6.6:
Görsel 6.7:
Görsel 6.8:
Umarım bu açıklamalar soruları daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur. Başka sorularda görüşmek üzere!