Merhaba sevgili öğrencilerim, bugün birlikte sosyal bilgiler dersinde karşımıza çıkan bu harika soruları çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
Soru 2: Bilge, arkadaşları ile ip atlarken hep lider olmak ister. Merve’ye “İpi sen çevireceksin, ben sürekli atlayacağım.” der. Oyunda yenilince arkadaşlarını suçlar. Bilge’nin bu davranışları oyundaki herkesin canını sıkar.
Verilen metne göre;
I. Ben dilini kullanmak,
II. Sen dilini kullanmak,
III. Emir cümlesi kullanmak,
IV. Özür dilemek
Bilge’nin oyun sırasındaki olumsuz davranışları yukarıdakilerden hangisi-dir?
- A) I ve II
- B) II ve III
- C) I ve IV
- D) III ve IV
Çözüm:
Sevgili öğrenciler, bu soruda Bilge’nin oyun sırasındaki olumsuz davranışlarını bulmamız isteniyor. Metni dikkatlice okuyalım:
- Bilge, Merve’ye “İpi sen çevireceksin, ben sürekli atlayacağım.” diyor. Bu ifade, başkasının yerine karar verme ve emir verme anlamına gelir. Bu yüzden “Sen dilini kullanmak” (II. madde) ve “Emir cümlesi kullanmak” (III. madde) Bilge’nin olumsuz davranışlarıdır.
- Ayrıca Bilge, oyunda yenilince arkadaşlarını suçluyor. Bu da genellikle “Sen hep böylesin!” gibi ifadelerle, yani yine “Sen dilini kullanmak” ile ilgilidir.
- Metinde Bilge’nin “Ben dilini kullanmak” (yani kendi duygu ve düşüncelerini ifade etmek) veya “Özür dilemek” gibi olumlu davranışlarına dair bir bilgi yok.
Şimdi seçeneklere bakalım:
- A) I ve II: “Ben dilini kullanmak” olumsuz bir davranış değil, aksine sağlıklı iletişim için önemlidir.
- B) II ve III: “Sen dilini kullanmak” ve “Emir cümlesi kullanmak” Bilge’nin olumsuz davranışlarına tam olarak uyuyor.
- C) I ve IV: “Ben dilini kullanmak” ve “Özür dilemek” olumlu davranışlardır.
- D) III ve IV: “Emir cümlesi kullanmak” olumsuz olsa da “Özür dilemek” olumludur.
Bu durumda Bilge’nin olumsuz davranışları II ve III numaralı maddelerdir.
Sonuç: B
Soru 3: Duygu, düşünce ve bilgilerin başkalarına aktarılmasına “iletişim” denir. Sağlıklı bir iletişim kurabilmek için olumsuz tutum ve davranışlardan kaçınmak gerekir.
Buna göre aşağıdaki tutum ve davranışlardan hangisi iletişimi olumsuz etkiler?
- A) Empati kurma
- B) İyi günler diliyorum.
- C) Çok teşekkür ederim.
- D) Hepsi senin suçun.
Çözüm:
Arkadaşlar, bu soruda iletişimi olumsuz etkileyen davranışı bulacağız. Tanıma göre iletişim, duygu, düşünce ve bilgiyi aktarmaktır. Ama bu aktarımı yaparken bazı davranışlar iletişimi bozar.
Şimdi seçeneklere tek tek bakalım:
- A) Empati kurma: Empati, karşımızdaki kişinin duygu ve düşüncelerini anlamaya çalışmaktır. Bu, iletişimi güçlendiren harika bir davranıştır.
- B) İyi günler diliyorum: Bu bir nezaket ifadesidir ve iletişimi olumlu yönde etkiler.
- C) Çok teşekkür ederim: Bu da bir minnettarlık ifadesidir ve iletişimi olumlu yönde etkiler.
- D) Hepsi senin suçun: Bu ifade, tüm suçu karşımızdaki kişiye yükler. Bu da karşımızdaki kişiyi savunmaya iter ve iletişimi tamamen koparabilir. Bu tür “sen dili” içeren ifadeler iletişimi olumsuz etkiler.
Özetle, “Hepsi senin suçun.” demek, karşımızdaki kişiye karşı bir suçlama olduğu için iletişimi zedeler.
Sonuç: D
Soru 4: “Söz ola bitire savaşı, söz ola kestire başı
Söz ola zehirli aşı, bal ile yağ ede bir söz”
Yunus Emre
Yukarıdaki dizelerde iletişimin hangi unsuru vurgulanmıştır?
- A) Kullanılan sözcüklerin etkisi
- B) Etkili sorular sormanın önemi
- C) Beden dilini etkili kullanma
- D) Konuşmacıya saygı gösterme
Çözüm:
Sevgili gençler, Yunus Emre’nin bu güzel dizeleri bize sözlerin gücünü anlatıyor. Şimdi bu dizelerin iletişimin hangi yönünü vurguladığına bakalım.
Dizeleri dikkatlice okuyalım:
- “Söz ola bitire savaşı”: Yani söz, bir savaşı bitirebilir. Bu, sözün gücüyle anlaşmazlıkların çözülebileceği anlamına gelir.
- “söz ola kestire başı”: Bu da sözün bir insanın hayatını etkileyebileceği, hatta sonlandırabileceği kadar güçlü olabileceğini ifade eder.
- “Söz ola zehirli aşı, bal ile yağ ede bir söz”: Bu kısım ise, sözün bir zehir gibi acı ve kötü olabileceği gibi, tam tersine bal ve yağ gibi tatlı ve iyileştirici de olabileceğini anlatır.
Bu dizelerden anladığımız şudur: Söylediğimiz kelimelerin, yani kullandığımız sözcüklerin büyük bir etkisi vardır. İyi ve doğru sözler insanları mutlu ederken, kötü sözler onları incitebilir. Bu da doğrudan kullanılan sözcüklerin etkisini vurgular.
Şimdi seçeneklere bakalım:
- A) Kullanılan sözcüklerin etkisi: Dizeler tam olarak bunu anlatıyor.
- B) Etkili sorular sormanın önemi: Sorular hakkında bir şey söylenmiyor.
- C) Beden dilini etkili kullanma: Beden dili ile ilgili bir ifade yok.
- D) Konuşmacıya saygı gösterme: Saygıdan bahsedilmiyor, sözlerin içeriğinin etkisinden bahsediliyor.
Bu nedenle, en doğru seçenek kullanılan sözcüklerin etkisidir.
Sonuç: A