8. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ders Kitabı Cevapları Gezegen Yayınları Sayfa 106
Harika bir çalışma! Merhaba sevgili öğrencim, gönderdiğin bu güzel soruları senin için bir öğretmen gözüyle analiz ettim. Gel şimdi bu soruları birlikte adım adım, kolayca anlayacağın bir şekilde çözelim.
1. Güzel ahlak örneği olarak gönderilen Hz. Muhammed (sav), yaşadığı toplumda hayatı boyunca doğruluğu ve güvenilir kişiliği ile tanınmıştır. Hayatının hiçbir anında, hiçbir şekilde yalan söylediği, sözünde durmadığı, aldatıp hile yaptığı asla görülmemiştir. Bu özelliklerinden dolayı Mekkeliler, Hz. Peygamber’i (sav) aşağıdaki kavramlardan hangisi ile adlandırıyorlardı?
A) Üsveihasene
B) Muhammedü’l-Emin
C) Hâteme’n-Nebiyyin
D) Efdalü’n-Nâs
Çözüm:
Sevgili öğrencim, bu soruyu çözmek için anahtar kelimeleri bulmamız gerekiyor. Soruda Peygamber Efendimiz’in hangi özelliklerinden bahsedildiğine dikkat edelim.
Adım 1: Soru metnini dikkatlice okuyalım. Metinde altı çizilmesi gereken ifadeler şunlardır: “doğruluğu”, “güvenilir kişiliği”, “hiçbir şekilde yalan söylemediği”, “sözünde durduğu” ve “aldatıp hile yapmadığı”. Tüm bu özellikler, bir insana neden güvendiğimizi anlatıyor, değil mi?
Adım 2: Şimdi şıklardaki kavramların anlamlarına bakalım.
- Üsveihasene: “En güzel örnek” demektir. Peygamberimiz bizim için en güzel örnektir, bu doğru. Ama soruda özellikle güvenilirliğinden bahsediliyor.
- Muhammedü’l-Emin: Bu ifade “Güvenilir Muhammed” anlamına gelir. “Emin” kelimesi, kendisine güvenilen, dürüst ve sadık kişi demektir. Sorudaki özelliklerle birebir uyuşuyor!
- Hâteme’n-Nebiyyin: “Peygamberlerin sonuncusu, peygamberlik mührü” demektir. Bu onun peygamberlik göreviyle ilgili bir unvanıdır.
- Efdalü’n-Nâs: “İnsanların en faziletlisi, en üstünü” demektir. Bu da doğru bir ifadedir ama Mekkelilerin ona verdiği özel bir isim değildir.
Adım 3: Soruda bahsedilen dürüstlük ve güvenilirlik özellikleri, doğrudan “el-Emin” sıfatını işaret ediyor. Mekkeliler, peygamber olmadan önce bile ona bu ismi vermişlerdi çünkü ona çok güvenirlerdi.
Sonuç olarak, doğru cevap B) Muhammedü’l-Emin seçeneğidir.
2. Hz. Peygamber (sav), sahabeye sabah namazını kıldırıyordu. Her zamankinden farklı olarak Kur’an’daki kısa sureleri okuyarak namazı tamamladı. Bunun üzerine arkadaşları sebebini sordular. O, “Küçük bir çocuğun ağlamasını işittim ve kalbim sızladı. O an annesinin durumu aklıma geldi.” (Buhari, Ezan, 61.) diyerek cevapladı. Bu olay, Hz. Muhammed’in (sav) aşağıdaki ahlaki özelliklerinden hangisine örnek oluşturur?
A) Affediciliğine
B) Adaletine
C) Merhametine
D) Cesaretine
Çözüm:
Bu soruda bize bir olay anlatılıyor ve bu olayın Peygamberimizin hangi güzel özelliğini gösterdiğini bulmamız isteniyor. Hadi olayı birlikte inceleyelim.
Adım 1: Olayı anlamaya çalışalım. Peygamberimiz namaz kıldırırken normalde okuduğundan daha kısa sureler okuyor. Neden? Çünkü arkalarda bir çocuğun ağladığını duyuyor.
Adım 2: Peygamberimizin cevabına odaklanalım:
“Küçük bir çocuğun ağlamasını işittim ve kalbim sızladı. O an annesinin durumu aklıma geldi.”
Bu cümle çok önemli. “Kalbim sızladı” ifadesi ne anlama gelir? Bir başkasının acısını veya sıkıntısını hissetmek, ona karşı şefkat ve acıma duymak demektir. Peygamberimiz, ağlayan çocuğa ve namazda olduğu için onunla ilgilenemeyen annesine acımış ve onlara kolaylık sağlamak için namazı kısa tutmuştur.
Adım 3: Şimdi şıklara bakalım.
- Affedicilik: Birinin hatasını bağışlamak demektir. Olayda affedilecek bir durum yok.
- Adalet: Herkese hak ettiğini vermek, eşit ve dengeli davranmak demektir. Olayda adaletsizlik durumu yok.
- Merhamet: Acıma, şefkat gösterme, başkalarının derdiyle dertlenme demektir. Peygamberimizin çocuğa ve annesine karşı duyduğu his tam olarak budur.
- Cesaret: Korkusuzluk, yiğitlik demektir. Olayda cesaret gerektiren bir durum yok.
Gördüğün gibi, Peygamberimizin kalbinin sızlaması ve namazı kısa tutması, onun ne kadar merhametli olduğunu gösteriyor.
Bu yüzden doğru cevap C) Merhametine seçeneğidir.
3. “Bu işi bırakmam için sağ elime Güneş’i, sol elime Ay’ı koysalar da Allah onu üstün kılıncaya ya da ben bu yolda ölüp gidinceye kadar bırakmam!” (İbn Hişam, es-Sîretü’n-Nebeviyye, C 1, s. 101.) Bu hadis, Hz. Muhammed’in (sav) aşağıdaki erdemlerden hangisine sahip olduğunu gösterir?
A) Kararlılık
B) Adalet
C) Güvenirlik
D) Affedicilik
Çözüm:
Bu soruda Peygamber Efendimizin çok güçlü bir sözü var. Bu sözün hangi erdemi, yani hangi güzel özelliği yansıttığını bulacağız.
Adım 1: Sözü dikkatlice okuyup anlamını düşünelim.
“Bu işi bırakmam için sağ elime Güneş’i, sol elime Ay’ı koysalar da… bırakmam!”
Bu ne demek? Yani, “Bana dünyanın en değerli, en imkansız şeylerini verseler bile, ben inandığım bu davadan, bu yoldan asla dönmem. Ya başarırım ya da bu yolda ölürüm.” diyor. Bu sözde bir vazgeçmeme, ne olursa olsun yoluna devam etme iradesi var.
Adım 2: Bu güçlü irade ve vazgeçmeme durumu hangi kavramla ifade edilir? Şıklara bakalım.
- Kararlılık: Bir konuda kesin karar vermek ve o karardan ne olursa olsun dönmemek demektir. Peygamberimizin sözü tam olarak bunu anlatıyor.
- Adalet: Eşitlik ve hakkaniyet demektir. Sözün konusu adalet değil.
- Güvenirlik: Dürüst ve emin olmak demektir. Bu da önemli bir özelliktir ama bu sözde vurgulanan şey güvenilirlik değil.
- Affedicilik: Bağışlayıcı olmak demektir. Sözde affetmekle ilgili bir durum yok.
Adım 3: Peygamberimizin “asla bırakmam” demesi, onun davasındaki kesin ve net duruşunu gösterir. Bu duruşun adı kararlılıktır.
Dolayısıyla doğru cevap A) Kararlılık seçeneğidir.