8. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ders Kitabı Cevapları Gezegen Yayınları Sayfa 97

Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi kitabımızdaki adalet konusuyla ilgili etkinlikleri birlikte yapacağız. Bu etkinlikler, adalet gibi önemli bir değeri daha iyi anlamamıza yardımcı olacak. Haydi, başlayalım!

Etkinlik: Listeleyelim

Soru: “Ey iman edenler! Allah için hakkı titizlikle ayakta tutan, adalet ile şahitlik eden kimseler olun. Bir topluma olan kininiz, sakın ha sizi adaletsizliğe itmesin. Âdil olun. Bu, Allah’a karşı gelmekten sakınmaya daha yakındır. Allah’a karşı gelmekten sakının. Şüphesiz Allah, yaptıklarınızdan hakkıyla haberdardır.” (Maide suresi, 8. ayet.)

Yukarıdaki ayetten hareketle toplumda hak ve adaletin gözetilmesini engelleyen durumlar nelerdir? Arkadaşlarınızla bir liste oluşturarak değerlendiriniz.

Çözüm:

Sevgili çocuklar, bu ayet bize çok önemli bir mesaj veriyor. Diyor ki, birilerine kızgın ya da öfkeli olsanız bile bu durum, sizin onlara karşı adaletsiz davranmanıza sebep olmamalı. Her zaman ve her koşulda adil olmalıyız. Şimdi gelin, bu ayetten yola çıkarak adaletin önündeki engelleri birlikte listeleyelim.

Adım 1: Ayeti Anlayalım

Ayetin en can alıcı noktası, “Bir topluma olan kininiz, sakın ha sizi adaletsizliğe itmesin.” cümlesidir. Bu, adaletin en büyük düşmanlarından birinin kin, nefret ve öfke gibi olumsuz duygular olduğunu gösteriyor. Sevmediğimiz veya bize kötülük yapmış birine karşı bile adil davranmak, gerçek bir erdemdir.

Adım 2: Adaleti Engelleyen Durumları Listeleyelim

Ayeti ve hayat tecrübelerimizi düşündüğümüzde, adaletin sağlanmasını engelleyen bazı durumları şöyle sıralayabiliriz:

• Kin ve Düşmanlık: Ayette de açıkça belirtildiği gibi, bir kişiye veya gruba karşı beslenen olumsuz duygular, doğru ve adil karar vermemizi engeller. Örneğin, sevmediğimiz bir arkadaşımızla ilgili bir sorunda haksız da olsa karşı tarafı tutabiliriz. Bu adaletsizliktir.
• Ön Yargı: İnsanları tanımadan, dış görünüşlerine, ailelerine veya geldikleri yere bakarak onlar hakkında olumsuz düşüncelere kapılmak da adaleti zedeler. Herkesin kendini ifade etme ve adil bir şekilde değerlendirilme hakkı vardır.
• Kişisel Çıkarlar ve Bencillik: Bazen insanlar sırf kendi menfaatleri için başkalarının hakkını görmezden gelebilirler. Örneğin, bir sınavda kopya çekmek, hem kendine hem de çalışan arkadaşlarına karşı bir adaletsizliktir.
• Adam Kayırma (Torpi̇l): Arkadaşlarımızı veya akrabalarımızı, hak etmeseler bile diğer insanlardan üstün tutmak ve onlara ayrıcalık tanımak adalete aykırıdır. Örneğin, bir takım kaptanının en yakın arkadaşını, ondan daha iyi oynayan biri varken takıma alması bir haksızlıktır.
• Kıskançlık: Başkasının başarısını, mutluluğunu veya sahip olduklarını çekememek de insanı adaletsizliğe itebilir. Kıskandığımız birinin başarısını küçümsemek veya hakkında yalan söylemek, adaletsiz bir davranıştır.
• Korku: Bazen insanlar, güçlü birinden veya başlarına gelebilecek kötü bir şeyden korktukları için bildikleri doğruyu söylemekten çekinirler. Bu da adaletin tecelli etmesini engeller.

Unutmayın çocuklar, adaletli bir toplumda herkes kendini güvende ve değerli hisseder. Bu yüzden bu olumsuz durumlardan her zaman uzak durmalıyız.

Etkinlik: Yorumlayalım

Soru: “Yönettikleri insanlara, ailelerine ve sorumlu oldukları kişilere karşı adaletli davrananlar, Allah katında, nurdan minberler üzerinde ağırlanacaklar.” (Nesai, Âdâbü’l-Kudât, 1.)

Yukarıdaki hadisi, hak ve adaletli gözetmenin önemi açısından arkadaşlarınızla yorumlayınız.

Çözüm:

Çocuklar, bu hadis-i şerif, Peygamber Efendimiz’in adalet konusuna ne kadar büyük bir önem verdiğini bize gösteriyor ve adil olanlara verilecek o güzel müjdeyi haber veriyor. Gelin bu hadisi birlikte yorumlayalım.

Adım 1: Hadisi Anlayalım

Hadis bize diyor ki; sadece büyük yöneticiler değil, aynı zamanda ailesine karşı sorumlu olan bir baba veya anne, sınıfına karşı sorumlu olan bir sınıf başkanı, takımına karşı sorumlu olan bir kaptan, yani sorumluluğu altındaki kişilere adil davranan herkes, Allah tarafından çok özel bir şekilde ödüllendirilecektir. “Nurdan minberler” yani ışıktan kürsüler üzerinde ağırlanmak, ne kadar büyük bir şeref ve mutluluk, değil mi?

Adım 2: Hak ve Adaleti Gözetmenin Önemini Yorumlayalım

Bu hadisten adaletle ilgili şu önemli sonuçları çıkarabiliriz:

• Adalet Her Yerde ve Herkes İçindir: Adalet sadece mahkeme salonlarında aranan bir şey değildir. Evde, okulda, sokakta, arkadaşlarımız arasında, yani hayatın her alanında olmalıdır. Hadiste özellikle “ailelerine” denmesi, adaletin en küçük birim olan ailede başlaması gerektiğine dikkat çeker.
• Adaletin Mükafatı Çok Büyüktür: Hadis, adil davrananların ahirette çok büyük bir mükafatla karşılaşacağını müjdeliyor. Bu, Allah’ın adalete ne kadar çok değer verdiğini gösterir. Bu büyük ödülü düşünmek, bizi her zaman adil olmaya teşvik etmelidir.
• Sorumluluk ve Adalet İlişkisi: Her birimizin birilerine karşı sorumlulukları vardır. Anne-babamızın bize, bizim kardeşlerimize, öğretmenimizin öğrencilerine… Bu hadis, sahip olduğumuz her sorumluluğun aynı zamanda bir adalet sınavı olduğunu bize hatırlatır.
• Güven Ortamı Oluşturur: Bir lider, bir yönetici, bir anne-baba adil olduğunda, çevresindeki insanlar ona güvenir ve onu sever. Adaletin olduğu yerde huzur, sevgi ve güven ortamı oluşur. Adaletsizlik ise kargaşaya, nefrete ve güvensizliğe yol açar.

Kısacası, bu hadis bize adil olmanın sadece bir görev değil, aynı zamanda hem bu dünyada hem de ahirette bizi yüceltecek çok değerli bir davranış olduğunu öğretiyor.