8. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ders Kitabı Cevapları Gezegen Yayınları Sayfa 107
Merhaba sevgili öğrencim, gönderdiğin görseldeki Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi sorularını senin için adım adım çözeceğim. Haydi birlikte bakalım!
4. Soru: Kureyş kabilesinin ileri gelen kadınlarından biri hırsızlık yapar. Cezalandırılmamak için sahabeden birini aracı olarak Hz. Peygamber’e (sav) gönderir. Hz. Peygamber (sav), bu duruma kızar ve şöyle buyurur: “Nasıl oluyor da bazı kimseler Allah’ın emri karşısında aracı olmaya kalkışıyorlar. Sizden öncekilerin mahvolmasının sebebi şudur: İçlerinden asil, ileri gelen birisi hırsızlık yapınca onu serbest bırakıyor, zayıf ve fakir bir kimse hırsızlık yapınca onu cezalandırıyorlardı. Allah’a yemin ederim ki suç işleyen kızım Fatıma bile olsa onu cezalandırmaktan çekinmem.” (Buhari, Hudûd, 11.)
Bu olay, Hz. Muhammed’in (sav) aşağıdaki ahlaki özelliklerden hangisine önem verdiğinin bir göstergesidir?
- A) Doğruluk
- B) Hakkı gözetmek
- C) Güvenirlik
- D) Merhamet
Çözüm:
Adım 1: Öncelikle sorudaki olayı anlamaya çalışalım. Olayda, soylu bir kadın suç işliyor ve bazı insanlar onun affedilmesi için Peygamberimizden ricada bulunuyorlar. Yani ona ayrıcalık tanınmasını istiyorlar.
Adım 2: Peygamber Efendimizin tepkisine bakalım. Bu duruma çok sinirleniyor ve “Suçu işleyen kızım Fatıma bile olsa cezasını veririm.” diyor. Bu sözüyle ne demek istiyor? Kanunların, kuralların ve adaletin zengin, fakir, soylu, soysuz demeden herkese eşit uygulanması gerektiğini vurguluyor.
Adım 3: Şimdi şıkları inceleyelim.
- Doğruluk: Yalan söylememek demektir. Olay bununla ilgili değil.
- Hakkı gözetmek: Adaleti sağlamak, herkese hakkını vermek, kimseye ayrıcalık tanımamak demektir. Peygamberimizin davranışı tam olarak bunu anlatıyor.
- Güvenirlik: Emanete sahip çıkmak, sözünde durmak demektir. Olay doğrudan bununla ilgili değil.
- Merhamet: Acımak, şefkat göstermek demektir. Peygamberimiz merhametlidir ama bu olayda öne çıkan özelliği adaletidir.
Adım 4: Gördüğümüz gibi, Peygamberimizin bu tavrı, adaleti ve herkesin hakkını korumayı ne kadar önemsediğini gösteriyor.
Sonuç: Doğru cevap B) Hakkı gözetmek seçeneğidir.
5. Soru: Medine’deki mescidin temizliğini yapan kimsesiz bir kadın vardı. Hz. Peygamber (sav), bir müddet o kadını göremeyince sahabeye onun niçin görünmediğini sordu. Onlar da kadının öldüğünü söylediler. Hz. Peygamber (sav), “Neden bana haber vermediniz?” buyurarak arkadaşlarına sitemde bulundu. Daha sonra kadının mezarına gitti ve onun için dua etti. (Müslim, Cenâiz, 71.)
Bu olay, Hz. Muhammed’in (sav) aşağıdaki örnek davranışlardan hangisine önem verdiğini gösterir?
- A) Affediciliğe
- B) Merhamete
- C) İstişareye
- D) İnsana değer vermeye
Çözüm:
Adım 1: Olayı gözümüzde canlandıralım. Mescidi temizleyen ve toplumda belki de pek önemsenmeyen kimsesiz bir kadın var. Peygamberimiz onun yokluğunu hemen fark ediyor.
Adım 2: Vefat ettiğini öğrenince üzülüyor ve arkadaşlarının kendisine haber vermemesine sitem ediyor. Bu da yetmiyor, bizzat mezarına gidip onun için dua ediyor. Neden yapıyor bunu? Çünkü o kadın, toplumdaki konumu ne olursa olsun, bir insan olarak çok değerliydi.
Adım 3: Şıkları değerlendirelim.
- Affedicilik: Ortada affedilecek bir durum yok.
- Merhamet: Evet, bu davranışta merhamet de var ama daha özel bir mesaj içeriyor.
- İstişare: Bir konu hakkında fikir alışverişi yapmak demektir, olayla ilgisi yok.
- İnsana değer vermeye: Peygamberimizin bu davranışı, sosyal statüsü, zenginliği veya gücü ne olursa olsun her bir bireyin ne kadar kıymetli olduğunu gösteriyor. En kapsayıcı ve doğru cevap budur.
Sonuç: Doğru cevap D) İnsana değer vermeye seçeneğidir.
Ç. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların başına (D), yanlış olanların başına (Y) yazınız.
Çözüm:
Haydi bu ifadeleri tek tek inceleyelim.
-
( D ) Hz. Muhammed (sav), verdiği sözü daima yerine getirir, tutamayacağı bir sözü asla vermezdi.
Açıklama: Bu ifade doğrudur. Peygamberimiz, peygamber olmadan önce bile “Muhammedü’l-Emin” yani “Güvenilir Muhammed” olarak tanınırdı. En önemli özelliklerinden biri sözünde durması ve güvenilir olmasıydı.
-
( Y ) Özü ve sözü bir olmak anlamına gelen cesaret, insanın niyetinin söz ve eylemleriyle uyum içinde olması demektir.
Açıklama: Bu ifade yanlıştır. “Özü ve sözü bir olmak” ve “niyetin, sözün ve eylemlerin uyumlu olması” doğruluğun ve dürüstlüğün tanımıdır. Cesaret ise korkulacak bir durumda yiğitlik ve atılganlık göstermektir.
-
( D ) Kur’an-ı Kerim’de, Hz. Muhammed’in (sav) bildirilen özelliklerinden biri de onun “merhamet ve şefkat peygamberi” olmasıdır.
Açıklama: Bu ifade doğrudur. Kur’an-ı Kerim’de Peygamber Efendimiz için “Biz seni ancak alemlere rahmet olarak gönderdik.” (Enbiyâ suresi, 107. ayet) buyrulur. Bu da onun merhametini gösterir.
-
( Y ) Hz. Muhammed (sav), sadece insanlara sevgi ve merhamet gösterirdi.
Açıklama: Bu ifade yanlıştır. Cümledeki “sadece” kelimesi ifadeyi yanlış kılıyor. Peygamberimiz sadece insanlara değil, hayvanlara, bitkilere yani bütün canlılara karşı çok merhametliydi.
-
( D ) İnsanın merhametli oluşunu gösteren en temel özelliklerden biri affedici olmasıdır.
Açıklama: Bu ifade doğrudur. Bir insanı affedebilmek, ona karşı içimizde merhamet ve şefkat duyguları beslediğimizi gösterir. Affetmek, merhametin en güzel yollarından biridir.
-
( Y ) Emanet, suç ve suçluyla mücadeleyi bırakmadan düşmanlık ve intikamdan vazgeçmektir.
Açıklama: Bu ifade yanlıştır. Burada yapılan tanım “emanet” kavramına ait değil, daha çok “affetmek” veya “adaletli olmak” ile ilgilidir. Emanet; güvenilirlik, bir şeyi korumak ve sözünde durmak demektir.
-
( D ) Hz. Muhammed’in (sav) en önemli özelliklerinden biri de onun ihtiyaç duyduğu pek çok konuda sahabeyle istişare yapması, bilgi sahibi kişilerin görüşlerine başvurmasıydı.
Açıklama: Bu ifade doğrudur. Peygamberimiz, özellikle toplumu ilgilendiren konularda her zaman arkadaşlarına (sahabeye) danışır, onların fikirlerini alırdı. Buna “istişare” denir ve bu onun en belirgin özelliklerindendir.
-
( Y ) Cesaretin zıddı cürettir.
Açıklama: Bu ifade yanlıştır. Cesaretin zıddı korkaklıktır. Cüret ise bazen cesaretle eş anlamlı kullanılsa da genellikle düşüncesizce, haddini aşarak yapılan atılganlık anlamına gelir.
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Başarılar dilerim!