Merhaba sevgili öğrencim,
Harika bir etkinlik sayfası göndermişsin! Fen Bilimleri dersinde çevremizi ve canlıları tanımak çok eğlencelidir. Şimdi gönderdiğin görseldeki “Benim Akvaryumum” etkinliğini ve sorusunu birlikte adım adım inceleyelim.
Soru: Oluşturduğumuz yapay çevrenin, balıkların yaşadığı doğal çevreden farkı nedir? Arkadaşlarımızla tartışalım.
Çözüm:
Bu soruyu cevaplamak için önce doğal çevre ne demek, yapay çevre ne demek onu hatırlayalım. Sonra da yaptığımız akvaryum ile balıkların gerçek evi arasındaki farkları bulalım.
Doğal Çevre: İnsanların yapmadığı, kendiliğinden var olan ortamlardır. Mesela ormanlar, denizler, göller, nehirler birer doğal çevredir.
Yapay Çevre: İnsanlar tarafından yapılan veya değiştirilen ortamlardır. Parklar, bahçeler, binalar ve bizim yaptığımız bu akvaryum birer yapay çevredir.
Şimdi sorumuzun cevabına geçelim.
Adım 1: Balıkların Doğal Çevresini Düşünelim
Balıklar normalde nerede yaşar? Kocaman denizlerde, okyanuslarda, nehirlerde veya göllerde yaşarlar, değil mi? Bu yerler çok büyüktür. İçinde sadece balıklar değil, yosunlar, yengeçler, midyeler gibi bir sürü farklı canlı da bulunur. Balıklar yiyeceklerini bu geniş alanda kendileri bulur. Su her zaman hareketlidir ve doğal yollarla temizlenir.
Adım 2: Bizim Yaptığımız Yapay Çevreyi (Akvaryumu) Düşünelim
Bizim fanus kullanarak yaptığımız akvaryum ise oldukça küçüktür. İçine koyacağımız canlıları biz seçeriz. Yani sadece birkaç balık ve su bitkisi koyduk. Balıkların yiyeceğini biz dışarıdan veririz, çünkü fanusun içinde kendi başlarına yiyecek bulamazlar. Suyu kirlendiğinde bizim temizlememiz gerekir.
Adım 3: Aradaki Farkları Sıralayalım
İşte bu iki ortam arasındaki en önemli farklar:
- Büyüklük: Doğal çevre (deniz, göl) çok büyüktür. Yapay çevre (akvaryum) ise çok küçüktür.
- Oluşum: Doğal çevre kendiliğinden oluşmuştur. Yapay çevreyi ise insanlar yapmıştır.
- Canlı Çeşitliliği: Doğal çevrede sayısız farklı türde canlı bir arada yaşar. Yapay çevrede ise bizim seçtiğimiz sınırlı sayıda canlı bulunur.
- Beslenme: Balıklar doğal çevrede kendi besinlerini kendileri bulur. Akvaryumda ise besinlerini biz veririz.
- Denge: Doğal çevrenin kendi içinde bir dengesi vardır (su temizliği, oksijen vb.). Yapay çevrenin dengesini ise sürekli bizim kontrol etmemiz ve sağlamamız gerekir (suyu değiştirmek, yem vermek gibi).
Kısacası, yaptığımız akvaryum, balıkların doğal yaşam alanının küçücük bir modelidir ve onların yaşamını sürdürebilmesi tamamen bize bağlıdır. Harika bir gözlem sorusuydu! Aferin sana.