Merhaba sevgili öğrencilerim!
Ben sizin Fen Bilimleri öğretmeninizim. Bugün sizlerle birlikte görseldeki maddelerin özelliklerini, yani “esnek” mi yoksa “kırılgan” mı olduklarını keşfedeceğiz. Bu çok eğlenceli bir etkinlik olacak!
Unutmayın, esnek maddeler, üzerine bir kuvvet uygulandığında (çektiğimizde, büktüğümüzde veya sıktığımızda) şekli değişen ama kuvvet kalkınca tekrar eski haline dönebilen maddelerdir. Tıpkı bir lastik gibi!
Kırılgan maddeler ise sert bir darbe aldığında veya yere düştüğünde bükülmek yerine kolayca parçalanan, çatlayan maddelerdir. Bir cam bardak gibi düşünebilirsiniz.
Haydi şimdi tablodaki maddeleri tek tek inceleyelim!
Soru 1: Resimdeki Tabaklar
İlk resimde üst üste konulmuş porselen tabaklar görüyoruz. Bu tabakları düşünelim.
Adım 1: Bir tabağı elimize alıp bükmeye çalıştığımızı hayal edelim. Bükülür mü? Hayır, bükülmez çünkü çok serttir.
Adım 2: Peki ya bu tabak elimizden kayıp yere düşerse ne olur? Hemen küçük parçalara ayrılarak kırılır.
Sonuç: Kolayca kırılabildiği için tabak, kırılgan bir maddedir.
Soru 2: Resimdeki Paket Lastikleri
İkinci resimde bir yığın paket lastiği var. Bunlarla oynamayı çok sevdiğinizi biliyorum!
Adım 1: Bir paket lastiğini alıp iki ucundan çektiğimizde ne olur? Uzar ve şekli değişir.
Adım 2: Çekmeyi bıraktığımızda ise hemen eski, küçük halka şekline geri döner. Yere atsak da kırılmaz.
Sonuç: Şekli değişip eski haline dönebildiği için paket lastiği, esnek bir maddedir.
Soru 3: Resimdeki Ayna
Sıradaki resimde bir masa aynası var. Aynanın en önemli kısmı, yansıma yapan cam yüzeyidir.
Adım 1: Aynanın camını bükebilir miyiz? Tabii ki hayır, o da tabak gibi sert bir maddedir.
Adım 2: Ayna yere düştüğünde, cam kısmı hemen çatlar veya tuzla buz olur.
Sonuç: Camdan yapıldığı ve kolayca parçalandığı için ayna, kırılgan bir maddedir.
Soru 4: Resimdeki Cam Kavanozlar
Bu resimde de reçel, turşu gibi yiyecekleri sakladığımız cam kavanozları görüyoruz.
Adım 1: Cam kavanozlar da oldukça serttir. Onları sıkıştırıp şeklini değiştiremeyiz.
Adım 2: Sert bir zemine düştüklerinde veya birbirlerine çarptıklarında kolayca kırılırlar.
Sonuç: Bu yüzden cam kavanozlar da kırılgan maddelerdir.
Soru 5: Resimdeki Silgi
Son olarak, hepimizin kalem kutusunda bulunan, hatalarımızı düzelten sevgili silgimiz var.
Adım 1: Silgiyi elimize alıp parmaklarımızla büktüğümüzde kolayca eğildiğini görürüz.
Adım 2: Bıraktığımızda ise hemen eski düz şekline geri döner. Yere düşünce de kırılmaz.
Sonuç: Tıpkı paket lastiği gibi, silgi de esnek bir maddedir.
Harikasınız çocuklar! Gördüğünüz gibi, etrafımızdaki maddelerin farklı özellikleri var. Bu özellikleri bilmek, onları daha dikkatli ve doğru kullanmamızı sağlar. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!