Merhaba sevgili öğrencilerim,
Harika bir “Gezegenimizi Tanıyalım” konusuyla karşınızdayım! Gönderdiğiniz görseldeki soruları sizin için bir öğretmeniniz olarak adım adım, keyifli bir şekilde çözeceğim. Hadi hemen başlayalım!
7. Soru: Dünya modeli üzerindeki işaretli kısımlarla ilgili aşağıdakilerden doğru olanların başına “D” yanlış olanların başına “Y” yazalım.
Bu soruyu çözmek için Dünya’mızın katmanlarını hatırlamamız gerekiyor. Tıpkı bir şeftali gibi, Dünya’mızın da katmanları vardır. En dışta kabuk, sonra etli kısım ve en içte çekirdek. Şimdi resme bakalım ve ifadeleri tek tek inceleyelim.
Adım 1: İlk ifadeyi inceleyelim.
“🟣 ile gösterilen katman mantodur.”
Resimde mor renkle gösterilen ok, yer kabuğunun hemen altındaki katmanı işaret ediyor. Bu katman, magma adı verilen sıcak ve erimiş kayalardan oluşan Manto katmanıdır. Yani bu ifade kesinlikle doğru!
Adım 2: İkinci ifadeyi inceleyelim.
“Hava katmanı ● (pembe renk) ile gösterilmiştir.”
Pembe ok, gezegenimizi bir battaniye gibi çepeçevre saran gaz tabakasını gösteriyor. Biz bu katmana Hava Katmanı veya Atmosfer diyoruz. Nefes almamızı sağlayan oksijen bu katmandadır. Dolayısıyla bu ifade de doğru!
Adım 3: Üçüncü ifadeyi inceleyelim.
“🔵 ile gösterilen katmanda göller bulunur.”
Mavi ok ise üzerinde yaşadığımız, dağların, okyanusların, ormanların ve tabii ki göllerin bulunduğu katmanı, yani Yer Kabuğu‘nu gösteriyor. Bu yüzden bu ifade de doğru!
Sonuç:
- [ D ] 🟣 ile gösterilen katman mantodur.
- [ D ] Hava katmanı ● (pembe renk) ile gösterilmiştir.
- [ D ] 🔵 ile gösterilen katmanda göller bulunur.
8. Soru: Yukarıdaki görsellerde verilen kişilerden hangileri Dünya’nın küreye benzediğini öne sürmüştür? Verilen boşluğa yazalım.
Bu soruda tarihte bir yolculuğa çıkıyoruz! Çok eski zamanlarda insanlar Dünya’yı düz bir tepsi gibi sanıyorlardı. Ama bazı cesur ve zeki insanlar bunun doğru olmadığını, gezegenimizin yuvarlak olduğunu söylediler. Gelin resimdeki kişilerin kimler olduğunu ve ne yaptıklarını hatırlayalım.
Adım 1: Kişileri tanıyalım.
Resimlerde I numarada Birûni, II numarada Cristoper Colombus ve III numarada Pisagor bulunuyor.
Adım 2: Fikirlerini hatırlayalım.
- Pisagor (III): Çok çok eski zamanlarda yaşamış bir matematikçi ve filozoftur. Dünya’nın düz değil, bir küre gibi yuvarlak olduğunu düşünen ve söyleyen ilk kişilerden biridir.
- Birûni (I): Müslüman bir bilim insanıdır. Yaptığı bilimsel çalışmalar ve hesaplamalarla Dünya’nın yuvarlak olduğunu savunmuştur.
- Cristoper Colombus (II): O bir kaşif, yani yeni yerler keşfeden bir gezgindir. Dünya’nın yuvarlak olduğu fikrini bulan kişi değildir ama bu fikre inanarak gemileriyle sürekli batıya giderek doğudaki Hindistan’a ulaşabileceğini düşünmüştür.
Adım 3: Sorunun cevabını bulalım.
Soru bize Dünya’nın küreye benzediğini “öne sürenleri” yani bu fikri savunanları soruyor. Bu durumda, bu fikri ilk ortaya atanlardan olan Pisagor ve bilimsel olarak savunan Birûni doğru cevaplarımızdır.
Sonuç:
Birûni ve Pisagor