Harika bir etkinlik, sevgili öğrencim! Fen Bilimleri dersinde maddelerin özelliklerini keşfetmek çok eğlencelidir. Gel, şimdi bu deneydeki soruları birlikte adım adım inceleyelim ve çözelim.
Soru 1: İlk tabloda hangi maddeler pürüzlü, hangi maddeler pürüzsüzdür?
Bu soruyu cevaplamak için deneye başlamadan önce malzemelerimize dokunduğumuzu hayal edelim.
Adım 1
Öncelikle bir kağıda dokunduğunu düşün. Elin üzerinde rahatça kayar, herhangi bir takılma hissetmezsin. Bu, kağıdın yüzeyinin pürüzsüz olduğunu gösterir. Yani yüzeyinde girinti ve çıkıntı pek yoktur.
Adım 2
Şimdi de işlenmemiş bir tahta parçasına dokunduğunu hayal et. Elini üzerinde gezdirirken küçük kıymıklar, girintiler ve çıkıntılar hissedersin. Bu da tahtanın yüzeyinin pürüzlü olduğunu gösterir.
Sonuç:
Yani, ilk gözlemimize göre dolduracağımız Tablo-1 şöyle olmalı:
- Kâğıt: Pürüzsüz
- Tahta: Pürüzlü
Soru 2: İkinci işaretlediğimiz tablo, ilk tablodan farklı mıdır? Neden?
Bu soruda ise deneyde yaptığımız işlemlerden sonra maddelerin yüzeylerinin nasıl değiştiğini inceleyeceğiz.
Adım 1
Evet, ikinci tablomuz ilk tablodan farklıdır. Çünkü maddelerin yüzeylerine bazı işlemler uyguladık ve onların pürüzlü ya da pürüzsüz olma durumlarını değiştirdik.
Adım 2
Peki bu nasıl oldu? İlk olarak pürüzlü olan tahtayı zımpara kağıdı ile zımparaladık. Zımpara, tahtanın üzerindeki pürüzleri, yani o küçük girinti ve çıkıntıları yok etti. Böylece tahtanın yüzeyi artık pürüzsüz bir hale geldi. Dokunduğumuzda elimiz daha rahat kayar.
Adım 3
Daha sonra pürüzsüz olan kağıdı kalemle deldik. Kalemle delikler açtığımızda kağıdın düzgün yüzeyini bozmuş olduk. Deliklerin kenarlarında yeni çıkıntılar ve yırtıklar oluştu. Bu yüzden pürüzsüz olan kağıdımız artık pürüzlü bir yüzeye sahip oldu.
Sonuç:
Kısacası, ikinci durumda dolduracağımız Tablo-2‘de her şey tersine döndü:
- Tahta: Pürüzsüz
- Kâğıt: Pürüzlü
Bu deney bize şunu öğretti: Pürüzlü bir yüzeyi pürüzsüz hale getirebiliriz (tahtayı zımparalamak gibi) ya da pürüzsüz bir yüzeyi pürüzlü hale getirebiliriz (kağıdı delmek gibi). Maddelerin özellikleri dışarıdan yapılan etkilerle değişebilir. Aferin sana, harika bir iş çıkardın!
