Merhaba sevgili öğrencim,
Harika bir etkinlik sayfası göndermişsin! Fen Bilimleri dersimizin en eğlenceli konularından biri olan “Maddeyi Tanıyalım” ünitesindeyiz. Gel, bu “Ne Kokuyor?” etkinliğini birlikte adım adım analiz edelim ve ne öğrenmemiz gerektiğini anlayalım.
Etkinlik 3: Ne Kokuyor?
Bu etkinlikteki amacımız, duyu organlarımızdan biri olan burnumuzu kullanarak maddeleri tanıyıp tanıyamayacağımızı keşfetmek. Biliyorsun ki her maddenin kendine özgü özellikleri vardır. Koku da bu özelliklerden biridir.
Etkinlikteki soruyu ve gözlemlerimizi aşağıda adım adım açıklayacağım.
Soru: Neler Gözlemledik? Arkadaşımız, maddelerin ne olduğunu doğru tahmin edebildi mi? Neden? Arkadaşlarımızla tartışalım.
Çözüm ve Açıklama:
Bu deneyi yaptığımızı hayal edelim. Gözleri bağlı arkadaşımızın önüne sırayla bazı maddeler koyuyoruz ve koklayarak ne olduğunu bulmasını istiyoruz. Sonuçları birlikte düşünelim.
Adım 1: Kokulu Maddeleri Tahmin Etme
Arkadaşımızın önüne önce turşu, limon ve kolonyayı getirdiğimizi düşünelim.
- Turşu: Çok keskin, sirkeli bir kokusu vardır. Arkadaşın bunu kokladığında büyük ihtimalle “Bu turşu!” diyecektir.
- Limon: Ferahlatıcı ve ekşi bir kokusu vardır. Bu kokuyu da kolayca tanıyabilir.
- Kolonya: Genellikle limon veya çiçek kokulu olduğu için kendine has, belirgin bir kokusu vardır. Bu maddeyi de doğru tahmin etmesi çok olasıdır.
Yani, gözleri kapalı olan arkadaşımız bu üç maddeyi büyük bir ihtimalle doğru tahmin edecektir.
Adım 2: Kokusuz veya Az Kokulu Maddeleri Tahmin Etme
Şimdi de deneyin ikinci kısmına geçelim. Arkadaşımızın önüne un, kalem ve suyu koyalım.
- Su: Saf suyun hiç kokusu yoktur. Bu yüzden arkadaşın bunu kokladığında “Hiçbir şey kokmuyor.” diyebilir ya da tahmin edemeyebilir.
- Un: Çok çok hafif, kendine özgü bir kokusu olsa da bunu ayırt etmek zordur. Tahmin etmesi pek mümkün olmayabilir.
- Kalem: Tahta bir kalemin hafif bir ağaç kokusu olabilir ama bu da tanınması zor bir kokudur.
Yani, arkadaşımız bu üç maddeyi tahmin ederken zorlanacak, hatta büyük ihtimalle yanlış tahminlerde bulunacak veya hiç tahmin edemeyecektir.
Sonuç ve Tartışma
Peki, neden böyle oldu? Neden bazılarını bildi de bazılarını bilemedi?
Çünkü;
Bazı maddelerin kendilerine özgü, belirgin bir kokusu vardır. Limon, turşu, kolonya, nane, çilek gibi maddeleri kokularından hemen tanırız. Koku, bu maddelerin ayırt edici bir özelliğidir.
Bazı maddelerin ise ya hiç kokusu yoktur ya da kokuları çok zayıftır. Su, tuz, un, taş, cam gibi maddeler kokusuzdur. Bu yüzden bu maddeleri tanımak için sadece koku duyumuz yeterli olmaz. Onları tanımak için görmek veya dokunmak gibi başka duyularımızı kullanmamız gerekir.
Unutma, bu deney bize şunu öğretir: Koku, maddeleri tanımak için kullandığımız önemli bir özelliktir ama her maddeyi sadece koklayarak tanıyamayız.
Umarım açıklamam yardımcı olmuştur. Aklına takılan başka bir şey olursa çekinmeden sorabilirsin!