Harika bir etkinlik! Sevgili öğrencilerim, gelin bu etkinliği ve sorularını hep birlikte inceleyelim. Bu deney, duyu organlarımızın ne kadar önemli olduğunu ve birlikte nasıl çalıştıklarını anlamamız için çok güzel bir örnek.
Soru 1: Arkadaşımız, eline verdiğimiz cisimlerin ne olduğunu doğru tahmin edebildi mi?
Çözüm:
Evet, arkadaşımız büyük ihtimalle eline verdiğimiz cisimleri doğru tahmin edebilmiştir. Belki bazılarını hemen bilememiş olabilir ama biraz dokunup inceledikten sonra ne olduklarını anlamıştır.Peki ama nasıl? Gelin adım adım düşünelim:
Adım 1: Arkadaşımızın gözleri bir göz bandıyla kapalı. Bu ne anlama geliyor? Görme duyusunu kullanamıyor demektir. Yani cisimlerin rengini, şeklini göremiyor.
Adım 2: Gözleri kapalıyken cisimleri tanıması için başka bir duyu organını kullanması gerekiyor. Elindekileri tanımak için parmaklarını ve avucunu kullanıyor. Yani derisi sayesinde dokunma duyusunu kullanıyor.
Adım 3: Dokunarak cisimlerin özelliklerini anlamaya çalışıyor. Örneğin;
- Kalemin uzun, ince ve sert olduğunu,
- Taşın sert ve pürüzlü yüzeye sahip olduğunu,
- Topun yuvarlak ve pürüzsüz olduğunu,
- Peçetenin ise yumuşak ve hafif olduğunu hissedebilir.
İşte bu özellikler sayesinde, görmese bile, sadece dokunarak cisimlerin ne olduğunu tahmin edebilir. Bu da bize dokunma duyumuzun ne kadar harika bir iş çıkardığını gösterir!
Soru 2: Arkadaşımızın gözü bağlı olmasaydı cisimlerin ne olduğunu hemen söyleyebilir miydi? Neden? Arkadaşlarımızla tartışalım.
Çözüm:
Elbette, eğer arkadaşımızın gözü bağlı olmasaydı, cisimlerin ne olduğunu çok daha hızlı ve kolayca söylerdi.Haydi bunun nedenini de adım adım açıklayalım:
Adım 1: Gözlerimiz, yani görme duyumuz, çevremizdeki varlıkları tanımak için en çok kullandığımız duyu organımızdır. Bir şeye baktığımızda onun rengini, şeklini, büyüklüğünü anında algılarız.
Adım 2: Gözü açık olan arkadaşımız, masadaki mavi topu, gri taşı veya kalemi gördüğü an ne olduklarını anlar. Bunun için onlara dokunmasına bile gerek kalmaz. Çünkü beynimiz, gördüğü şeyleri daha önce öğrendiği bilgilerle hemen eşleştirir.
Adım 3: Bu durum bize şunu gösteriyor: Duyu organlarımız birlikte çalıştığında çevremizi daha iyi anlarız. Sadece dokunarak bir cismi tanımak mümkün ama hem dokunup hem de gördüğümüzde o cisim hakkında çok daha fazla bilgiye sahip oluruz ve onu daha kolay tanırız. Yani duyu organlarımız birbirine yardım eder!