Harika bir soru! Fen Bilimleri dersimizin en eğlenceli konularından biri olan “Çevremizdeki Işık ve Sesler” ile ilgili bu etkinliği birlikte adım adım çözelim. Bu tür şemalı sorularda yapmamız gereken tek şey, ifadelerin doğru mu yoksa yanlış mı olduğuna karar verip okları takip etmek. Hadi başlayalım!
D. Aşağıdaki ifadeleri okuyalım. İfadenin doğru ya da yanlış olduğuna karar vererek ok yönünde ilerleyelim. Doğru çıkışa ulaşalım.
Bu etkinliği bir labirent gibi düşünebilirsin. Her yol ayrımında bize bir bilgi veriliyor ve bu bilginin doğruluğuna göre hangi yoldan gideceğimizi seçiyoruz. Amacımız doğru yolları takip ederek labirentin sonundaki doğru çıkışı bulmak!
Adım 1: İlk İfadeyi Değerlendirelim
İnsan kulağı her sesi işitemez.
Bu ifadeyi düşünelim. Mesela köpeklerin duyabildiği ama bizim duyamadığımız özel düdükler var, değil mi? Ya da yarasaların çıkardığı çok yüksek frekanslı sesleri biz duyamayız. Bu da demek oluyor ki, insan kulağının duyabileceği seslerin bir sınırı vardır. Yani, her sesi işitemeyiz.
Bu durumda bu ifade Doğru (D)‘dur.
Şimdi şemada ‘D’ yazan oku takip ediyoruz.
Adım 2: İkinci İfadeyi Değerlendirelim
Sesi duyabilmemizi sağlayan özellik, sesin şiddetidir.
Bir arkadaşın çok uzaktan fısıldadığında onu duyamazsın ama bağırdığında duyarsın. Fısıltı, sesin şiddetinin az olmasıdır. Bağırmak ise sesin şiddetinin fazla olmasıdır. Bir sesi duyup duyamamamız, o sesin şiddetine, yani ne kadar “güçlü” olduğuna bağlıdır.
Bu yüzden bu ifade de Doğru (D)‘dur.
Yolumuza devam etmek için yine ‘D’ yazan oku takip etmeliyiz.
Adım 3: Üçüncü ve Son İfadeyi Değerlendirelim
Ses kaynağından uzaklaştıkça ses şiddeti artar.
Hadi bunu da bir örnekle düşünelim. Yanından geçen bir ambulansın siren sesini hayal et. Ambulans sana yaklaşırken sesi giderek artar, yani şiddetlenir. Yanından geçip senden uzaklaşmaya başladığında ise sesi giderek azalır, yani şiddeti düşer. Bu ifade ise tam tersini söylüyor, uzaklaştıkça sesin şiddetinin artacağını iddia ediyor.
Bu nedenle bu ifade kesinlikle Yanlış (Y)‘tır.
Bu son adımda ‘Y’ yazan oku takip etmemiz gerekiyor.
Sonuç
Tüm adımları doğru bir şekilde takip ettiğimizde, oklar bizi 2. Çıkış‘a götürüyor.
2. çıkışa ulaştım.
Harika bir iş çıkardın! Bu etkinlik sayesinde sesin özellikleri hakkındaki bilgilerimizi tekrar etmiş olduk. Unutma, fen bilimleri etrafımızdaki dünyayı anlamak için harika bir rehberdir!