Merhaba sevgili öğrencim,
Fen Bilimleri dersimize hoş geldin! Bugün seninle “Çevremizdeki Işık ve Sesler” konusundaki bu güzel alıştırmaları birlikte yapacağız. Soruları dikkatlice okuyup adım adım çözeceğiz. Hazırsan, haydi başlayalım!
6. Aşağıda verilen ses kaynaklarından kaç tanesi doğal ses kaynağıdır? Verilen boşluğa yazalım.
Bu soruyu çözmek için önce doğal ses kaynağı ne demek, onu hatırlayalım. Doğal ses kaynakları, insanlar tarafından yapılmamış, doğada kendiliğinden var olan seslerdir. Mesela hayvan sesleri, şimşek sesi, rüzgar sesi gibi. Bir de insanlar tarafından yapılmış ses kaynakları vardır, onlara da yapay ses kaynağı deriz. Müzik aletleri, arabalar, ziller yapay ses kaynaklarıdır.
Adım 1: Görsellerdeki ses kaynaklarını tek tek inceleyelim ve doğal mı yoksa yapay mı olduklarına karar verelim.
- Ağlayan bebek: Bebek bir insandır ve ağlama sesi doğaldır. İnsanlar tarafından yapılmış bir alet değildir. Bu yüzden bu bir doğal ses kaynağıdır.
- Flüt: Flüt, müzik yapmak için insanlar tarafından üretilmiş bir alettir. Bu yüzden bu bir yapay ses kaynağıdır.
- Zil: Zil de insanlar tarafından yapılmış bir nesnedir. Bu yüzden bu da bir yapay ses kaynağıdır.
- Kuzu: Kuzu bir hayvandır ve çıkardığı “me” sesi doğaldır. Bu yüzden bu bir doğal ses kaynağıdır.
- İtfaiye aracı: İtfaiye aracı ve onun sireni insanlar tarafından yapılmıştır. Bu yüzden bu bir yapay ses kaynağıdır.
Adım 2: Şimdi de doğal ses kaynaklarını sayalım.
Listemizde ağlayan bebek ve kuzu olmak üzere iki tane doğal ses kaynağı bulduk.
Sonuç: 2
Ç. Aşağıda verilen cümleleri, kutuda verilen sözcüklerden uygun olanları ile tamamlayalım.
Harika! Şimdi de boşluk doldurma etkinliğimize geçelim. Kutudaki kelimeleri doğru cümlelerle eşleştireceğiz.
1. İnsanların yaptığı ışık kaynaklarına ……………………. ışık kaynağı denir.
Çözüm: İnsanların yaptığı, yani doğada kendiliğinden bulunmayan ışık kaynaklarına “yapay” ışık kaynağı deriz. Mesela ampul, mum, el feneri gibi.
Doğru kelime: yapay
2. Görme olayının gerçekleşmesi için ortamda ……………………. olması gerekir.
Çözüm: Etrafımızdaki nesneleri görebilmemiz için en temel ihtiyacımız nedir? Tabii ki “ışık”! Işık olmadan göremeyiz.
Doğru kelime: ışık
3. ……………………. yapay ışık kaynaklarına örnek olarak verilir.
Çözüm: Kutudaki kelimelerden hangisi insanlar tarafından yapılmış bir ışık kaynağıdır? Baktığımızda “el feneri” pille çalışan ve bizim yaptığımız bir alettir.
Doğru kelime: el feneri
4. ……………………. olduğunda görme olayı gerçekleşmez.
Çözüm: Işığın tam tersi olan bir durum düşünelim. Hiç ışık olmadığında etraf nasıl olur? Evet, “karanlık” olur ve karanlıkta göremeyiz.
Doğru kelime: karanlık
5. Yıldız ……………………. ışık kaynaklarına örnektir.
Çözüm: Yıldızları insanlar mı yapmıştır? Hayır. Onlar doğada kendiliğinden vardır. Bu yüzden yıldızlar “doğal” ışık kaynaklarıdır. Unutma, Güneş de bir yıldızdır!
Doğru kelime: doğal
6. Ses kaynağına yaklaştıkça ses ……………………. duyulur.
Çözüm: Bir arkadaşın uzaktan sana seslendiğinde onu az duyarsın ama yanına geldiğinde sesi daha güçlü gelir, değil mi? Yani ses kaynağına yaklaşınca ses daha “şiddetli” duyulur.
Doğru kelime: şiddetli
7. ……………………. yapay ses kaynaklarına örnektir.
Çözüm: Şimdi de kutudaki kelimelerden insan yapımı bir ses kaynağı bulalım. “Radyo”, içinden müzik veya konuşma sesleri duyduğumuz, insanlar tarafından yapılmış bir alettir.
Doğru kelime: radyo
8. Ses ……………………. hâlinde her yönde yayılır.
Çözüm: Sesi göremeyiz ama ses, tıpkı suya taş attığımızda oluşan halkalar gibi etrafa yayılır. Sesin bu yayılma şekline “dalgalar” deriz.
Doğru kelime: dalgalar
Tebrikler! Bütün soruları başarıyla tamamladık. Unutma, Fen Bilimleri çevremizdeki dünyayı anlamak için harika bir derstir!