Merhaba sevgili öğrencilerim, ben 3. Sınıf Fen Bilimleri öğretmeniniz. Gönderdiğiniz bu güzel sayfayı şimdi birlikte inceleyelim ve içindeki etkinliğin ne anlama geldiğini adım adım çözelim.
Soru 1: Yukarıdaki resimde ambulansın yaklaştığının nasıl anlaşıldığını aşağıdaki etkinliği yaparak bulmaya çalışalım.
Harika bir soru! Resme baktığımızda, yolda yürüyen iki insan görüyoruz ve bir tanesi “Galiba ambulans bu tarafa doğru geliyor.” diyor. Peki, bunu nasıl anlamış olabilir? Hadi gelin birlikte düşünelim.
Çözüm:
Ambulans gibi acil durum araçlarının hem ışıkları hem de sesleri olur, değil mi? Bunlar diğer arabaların ve insanların onları fark etmesi içindir.
- Ses (İşitme Duyusu): Ambulansın çok güçlü bir sireni vardır. Bu siren sesi bir ses kaynağıdır. Ses, dalgalar halinde etrafa yayılır. Ambulans bize yaklaştıkça sireninin sesi de giderek şiddetlenir, yani daha gürültülü duyarız. Uzaklaşırken ise sesi giderek azalır ve kısılır. Resimdeki insanlar, siren sesinin giderek arttığını duydukları için ambulansın kendi taraflarına doğru geldiğini anlamışlardır.
- Işık (Görme Duyusu): Ambulansın üzerinde kırmızı ve mavi renklerde yanıp sönen tepe lambaları bulunur. Bunlar da birer ışık kaynağıdır. Özellikle akşamları ya da uzaktayken bile bu ışıklar sayesinde ambulansı fark edebiliriz.
Kısacası, resimdeki insanlar ambulansın yaklaştığını hem siren sesinin şiddetinin artmasından hem de yanıp sönen ışıklarını görmelerinden anlamışlardır.
Etkinlik 4: Kaynak Nerede?
Şimdi de kitaptaki bu eğlenceli etkinliğin bize ne öğretmek istediğini inceleyelim. Bu etkinlik, az önce konuştuğumuz sesin yönünü ve kaynağını bulma konusuyla çok yakından ilgili.
Çözüm ve Açıklaması:
Bu etkinlik, görme duyumuz olmadan, sadece işitme duyumuzu kullanarak bir sesin kaynağının yani nereden geldiğinin yerini bulup bulamayacağımızı test eder.
Adım 1: Bir arkadaşımızın gözlerini bağlayalım.
Bunu yapmamızın sebebi, arkadaşımızın sadece kulaklarına, yani işitme duyusuna odaklanmasını sağlamaktır. Gözleriyle ipucu almasını engellemiş oluruz.
Adım 2: Sınıfın farklı yerlerinde bulunan birkaç arkadaşımızdan, sırayla ellerini kuvvetlice birbirine vurmalarını isteyelim.
El çırpma sesi, bizim deneyimizdeki ses kaynağı olacak. Arkadaşlarının sınıfın farklı yerlerinde olması ise sesin farklı yönlerden ve farklı uzaklıklardan gelmesini sağlayacak. Tıpkı ambulansın caddenin farklı bir yerinde olması gibi.
Adım 3: Gözleri bağlı olan arkadaşımız, ellerini birbirine vuran arkadaşlarımızın yerlerini tahmin etsin.
İşte en heyecanlı kısım! Gözleri bağlı arkadaşımız, sesin sağından mı, solundan mı, önünden mi yoksa arkasından mı geldiğini anlamaya çalışacak. Ayrıca sesin şiddetine bakarak, yani ne kadar güçlü veya zayıf geldiğine göre, el çırpan arkadaşının kendisine yakın mı yoksa uzak mı olduğunu da tahmin edebilir.
Sonuç: Bu etkinlik bize şunu gösterir: Kulaklarımız, bir sesin sadece varlığını değil, aynı zamanda hangi yönden ve yaklaşık ne kadar uzaktan geldiğini anlamamıza da yardımcı olur. Bu sayede gözlerimizle görmesek bile çevremizde olan bitenler hakkında bilgi sahibi olabiliriz. Tıpkı resimdeki insanların, belki de ambulansı daha görmeden önce sesinden yaklaştığını anlamaları gibi!