Harika bir Fen Bilimleri sorusu! Merhaba sevgili öğrencim, ben senin 3. Sınıf Fen Bilimleri öğretmeninim. Gel, bu güzel metni birlikte okuyup maddeleri hâllerine göre ayıralım. Bu konu çok keyifli ve etrafımızdaki her şeyin bir sırrını çözmek gibi!
Soru Metni:
Soğuk bir kış günüydü. Sabah yağan yağmur, öğlen yerini kara bırakmıştı. Betül, dışarıya bakmak için pencereye yöneldiğinde camda oluşan buharı fark etti. Eline bir bez alıp camı temizledikten sonra dışarıda yağan karı seyretti.
Yerler bembeyaz olmuştu. İçeride yanan sobanın üzerinde ıhlamur kaynıyordu. Çaydanlığın ağzından çıkan buhar nedeniyle odanın içi ıhlamur kokmuştu. Biraz sonra Betül’ün annesi, elinde çay bardakları ve kestane ile geldi. Sobanın üzerine kestaneleri koyup çaydanlıktaki ıhlamuru bardaklara doldurdu.
Yukarıda verilen metindeki maddeleri, hâllerine göre sınıflandırarak uygun başlığın altına yazalım.
Çözüm:
Haydi bakalım, bu metindeki maddeleri bir dedektif gibi bulalım ve onları katı, sıvı ve gaz olarak gruplandıralım. Hazır mısın?
Adım 1
Öncelikle metni dikkatlice okuyup içinde geçen madde isimlerinin altını çizelim. Mesela; yağmur, kar, buhar, bez, cam, soba, ıhlamur, çaydanlık, çay bardakları, kestane gibi.
Adım 2
Şimdi bu maddelerin hangi hâlde olduğunu hatırlayalım.
- Katı maddeler: Belirli bir şekli olan, elimize aldığımızda şekli kolayca değişmeyen maddelerdir. Mesela bir taş veya bir kalem gibi.
- Sıvı maddeler: Belirli bir şekilleri yoktur, konuldukları kabın şeklini alırlar ve akışkandırlar. Su veya süt gibi.
- Gaz maddeler: Genellikle gözle göremeyiz, bulundukları ortama yayılırlar. Soluduğumuz hava veya çaydanlıktan çıkan su buharı gibi.
Adım 3
Bulduğumuz maddeleri bu gruplara yerleştirelim.
- Kar, bez, cam, soba, çaydanlık, çay bardakları ve kestane… Bunların hepsi belirli bir şekle sahip, değil mi? O zaman bunlar katı maddelerdir.
- Peki ya yağmur ve ıhlamur? Bunlar akışkan ve bardağın şeklini alıyor. O zaman bunlar da sıvı maddelerdir.
- Geriye ne kaldı? Evet, buhar! Hem camda oluşan hem de çaydanlıktan çıkan buhar, suyun gaz hâlidir. O zaman bu da gaz bir maddedir.
Sonuç:
Şimdi bulduklarımızı listelerimize yazabiliriz.
Katı
- Kar
- Bez
- Cam
- Soba
- Çaydanlık
- Çay bardakları
- Kestane
Sıvı
- Yağmur
- Ihlamur
Gaz
- Buhar
İşte bu kadar! Gördüğün gibi, dikkatlice okuduğumuzda ve maddelerin hâllerini bildiğimizde soruyu çözmek çok kolay. Aferin sana!