Merhaba sevgili öğrencim! Fen Bilimleri dersimizdeki “Kuvveti Tanıyalım” etkinliğindeki soruları birlikte çözelim. Bu sorular, kuvvetin hayatımızdaki etkilerini daha iyi anlamamıza yardımcı olacak. İşte adım adım, anlaşılır açıklamalarıyla çözümler:
C. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların başına “D”, yanlış olanların başına “Y” yazalım. Yanlış olan ifadelerin doğrusunu defterimize yazalım.
1. (…) Buzdolabının kapağını kapatmak için itme uygulanır.
Çözüm: ( D )
Adım 1: Buzdolabının kapağını kapattığını hayal et. Elinle kapağı ileri doğru, yani dolaba doğru itersin değil mi?
Adım 2: Bir nesneyi kendimizden uzaklaştırmak için uyguladığımız kuvvete itme kuvveti deriz. Bu yüzden bu ifade doğrudur.
2. (…) Yaya, motosiklete göre daha hızlıdır.
Çözüm: ( Y )
Adım 1: Yolda yürüyen bir insanı (yaya) ve bir motosikleti düşünelim. Hangisi daha çabuk yol alır?
Adım 2: Elbette motosiklet, motoru sayesinde insandan çok daha hızlı hareket eder. Bu yüzden bu ifade yanlıştır.
Doğrusu:Motosiklet, yayaya göre daha hızlıdır.
3. (…) Yelkovanın yaptığı hareket sallanmadır.
Çözüm: ( Y )
Adım 1: Duvar saatindeki yelkovanı (dakikayı gösteren uzun kol) gözünün önüne getir. Yelkovan bir salıncak gibi ileri geri mi sallanır, yoksa bir daire mi çizer?
Adım 2: Yelkovan, saatin merkezi etrafında sürekli döner. Bu harekete dönme hareketi denir. Sallanma hareketi ise parktaki salıncakların yaptığı harekettir. Bu yüzden bu ifade yanlıştır.
Doğrusu:Yelkovanın yaptığı hareket dönme hareketidir.
4. (…) Virajı dönen otomobil yön değiştirir.
Çözüm: ( D )
Adım 1: Düz bir yolda giden bir araba düşün. Sonra bu arabanın bir köşeyi, yani virajı döndüğünü hayal et.
Adım 2: Araba virajı dönerken artık düz gitmez, sağa veya sola doğru ilerler. Yani hareket ettiği yönü değiştirmiş olur. Bu ifade doğrudur.
5. (…) Hareketli cisimleri durdurmak için kuvvet uygulanır.
Çözüm: ( D )
Adım 1: Sana doğru yuvarlanan bir topu düşün. Onu durdurmak için ne yaparsın? Elinle veya ayağınla ona dokunarak bir kuvvet uygularsın.
Adım 2: Hareket halindeki bir varlığı yavaşlatmak veya durdurmak için ona ters yönde bir kuvvet uygulamak gerekir. Bu ifade doğrudur.
6. (…) Pencerenin kulpunu çektiğimizde pencere kapanır.
Çözüm: ( Y )
Adım 1: Genellikle bir pencereyi açmak için kulpunu kendimize doğru çekeriz. Kapatmak için ise ileri doğru iteriz.
Adım 2: Çekme kuvveti, bir nesneyi kendimize doğru yaklaştırmak için uygulanır. Bu durumda pencere açılır. İfade yanlıştır.
Doğrusu:Pencerenin kulpunu çektiğimizde pencere açılır.
7. (…) Zili çalmak için düğmeye basarken itme kuvveti uygulanır.
Çözüm: ( D )
Adım 1: Bir kapının zilinin düğmesine bastığını düşün. Parmağınla düğmeyi içeri doğru itersin.
Adım 2: Bu hareket, bir itme kuvvetidir. Bu yüzden ifade doğrudur.
8. (…) Çiviyi yerinden sökmek için çiviyi çekmek gerekir.
Çözüm: ( D )
Adım 1: Bir tahtaya çakılmış çiviyi çıkarmak için çekiç veya kerpeten gibi bir alet kullanırız. Bu aletle çiviyi tutup kendimize doğru çekeriz.
Adım 2: Bu hareket, bir çekme kuvvetidir. Dolayısıyla ifade doğrudur.
9. (…) Masadaki bardağı kaldırmak için iteriz.
Çözüm: ( Y )
Adım 1: Masanın üzerindeki bir bardağı eline almak için ne yaparsın? Bardağı tutup yukarı, yani kendine doğru kaldırırsın.
Adım 2: Bu hareket, bardağı kendimize yaklaştırdığımız bir çekme kuvvetidir (yer çekimine karşı yukarı çekme). İtme kuvveti değildir. Bu yüzden ifade yanlıştır.
Doğrusu:Masadaki bardağı kaldırmak için çekme kuvveti uygularız.
10. (…) Gökyüzündeki uçurtmayı aşağı indirmek için ipini çekmek gerekir.
Çözüm: ( D )
Adım 1: Uçurtma uçururken, onu aşağı indirmek istediğinde ipini yavaş yavaş kendine doğru sararsın veya toplarsın.
Adım 2: İpi kendine doğru hareket ettirmek bir çekme kuvvetidir. Bu ifade doğrudur.
Ç. Aşağıdakilerden hangileri hareketli cisimlerin sebep olabileceği tehlikeli durumlara örnektir? İfadelerin kutucuklarını boyayarak gösterelim.
Bu soruda bizden, hareket eden varlıkların insanlar için tehlike oluşturabileceği durumları bulmamız isteniyor. Haydi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- 1. Sel nedeniyle otomobillerin suyun içinde kayması: Sel suyu çok güçlüdür ve arabaları sürükleyebilir. Bu, kontrolsüz bir harekettir ve içindeki insanlar için çok tehlikelidir. (Bu kutucuk boyanmalı)
- 2. Çığ sonucu evlerin üzerinin karla kaplanması: Çığ, dağdan aşağı hızla kayan dev bir kar kütlesidir. Bu hareketli kar, önüne çıkan her şeyi yıkabilir ve çok tehlikelidir. (Bu kutucuk boyanmalı)
- 3. Sporcunun hızlı koşarak yarışı kazanması: Sporcunun koşması bir harekettir ama bu kontrollü ve istenen bir durumdur. Tehlikeli bir olayı anlatmaz. (Bu kutucuk boyanmamalı)
- 4. Sallanan salıncağın önünden geçilmesi: Hareket eden bir salıncak birine çarparsa onu yaralayabilir. Bu yüzden önünden geçmek tehlikelidir. (Bu kutucuk boyanmalı)
- 5. Bir kişinin yerdeki çantayı kaldırmak için eğilmesi: Bu günlük, normal bir harekettir ve tehlikeli bir durumu ifade etmez. (Bu kutucuk boyanmamalı)
- 6. Heyelan sonucu toprağın yer değiştirmesi: Heyelan, toprağın veya kayaların hızla aşağı doğru kaymasıdır. Bu hareketli toprak, yolları kapatabilir, evlere zarar verebilir ve çok tehlikelidir. (Bu kutucuk boyanmalı)
Sonuç: Tehlikeli durumları gösteren ifadeler 1, 2, 4 ve 6 numaralı ifadelerdir. Bu kutucukları boyamalısın.
Umarım açıklamalar faydalı olmuştur. Aklına takılan bir şey olursa çekinme, sorabilirsin. Başarılar dilerim!