Harika bir Fen Bilimleri dersine hoş geldiniz sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle birlikte “Kuvveti Tanıyalım” ünitesindeki hareket konusunu pekiştireceğiz. Önümüzdeki görseldeki soruları adım adım, hep birlikte çözeceğiz. Hazırsanız, başlayalım!
2. Soru: Fotoğrafları yan yana verilen varlıkların hareketlerini, hızlı veya yavaş olmalarına göre karşılaştıralım. Ulaştığımız sonuçları noktalı yerlere yazalım.
Çözüm:
Bu soruda bizden iki farklı görsel çiftini inceleyip hangisinin daha hızlı, hangisinin daha yavaş olduğunu bulmamız isteniyor. Haydi görsellere dikkatlice bakalım!
Adım 1: İlk görsel çiftine bakalım. Solda bir bisikletli, sağda ise bir araba görüyoruz. Genellikle arabaların bisikletlerden çok daha hızlı gittiğini biliyoruz, değil mi? Zaten arabanın olduğu fotoğrafın arka planının biraz bulanık olması, onun hızla hareket ettiğini bize gösteriyor.
Bisiklet, arabaya göre daha yavaş hareket eder. / Araba, bisiklete göre daha hızlı hareket eder.
Adım 2: Şimdi ikinci görsel çiftini inceleyelim. Solda dört nala koşan bir çita, sağda ise otların arasında duran bir zebra var. Çitanın ne kadar hızlı koştuğunu biliyoruz, hatta karada yaşayan en hızlı hayvan odur! Zebra ise fotoğrafta hareketsiz duruyor. Bu durumda karşılaştırmayı yapmak çok kolay.
Koşan çita, duran zebradan daha hızlıdır.
3. Soru: Çevremizdeki hareket eden varlıkları gözlemleyelim. Bu varlıkların adlarını ve yaptıkları hareket özelliklerini belirleyerek aşağıdaki tabloyu örnekteki gibi dolduralım.
Çözüm:
Bu etkinlikte ise çevremizden hareket eden varlıklar bulup onların ne gibi hareketler (hızlanma, yavaşlama, dönme, sallanma, yön değiştirme) yaptığını tabloya işaretlememiz gerekiyor. Örnek olarak “Sarkaç” verilmiş. Bir sarkaç sallanırken önce hızlanır, sonra en tepeye çıkınca yavaşlar ve durur, sonra tekrar ters yönde hızlanır. Bu yüzden “Hızlanma”, “Yavaşlama” ve “Sallanma” hareketlerini yapar.
Haydi şimdi biz de 3 tane farklı varlık bulup tabloyu dolduralım!
1. Varlık: Dönen bir topaç
Bir topacı çevirdiğimizde yaptığı hareketleri düşünelim.
- Hızlanma: Evet, ipini çektiğimizde hızla dönmeye başlar.
- Yavaşlama: Evet, bir süre sonra enerjisi biter ve yavaşlayarak durur.
- Dönme: Evet, zaten en temel hareketi kendi etrafında dönmektir.
- Sallanma: Hayır, genellikle sallanma hareketi yapmaz.
- Yön değiştirme: Evet, bazen yalpalar ve gezerek yönünü değiştirebilir.
2. Varlık: Parktaki salıncak
Parkta sallandığınız anları gözünüzün önüne getirin.
- Hızlanma: Evet, kendimizi ittirdiğimizde ve aşağı doğru inerken hızlanırız.
- Yavaşlama: Evet, en yükseğe çıktığımız anda yavaşlar ve bir anlığına dururuz.
- Dönme: Hayır, salıncak kendi etrafında dönmez.
- Sallanma: Evet, yaptığı temel hareket ileri geri sallanmaktır.
- Yön değiştirme: Evet, ileri ve geri giderek sürekli yön değiştirir.
3. Varlık: Virajı dönen bir araba
Yolda giden bir arabayı düşünelim, özellikle de bir viraja girdiğinde.
- Hızlanma: Evet, sürücü gaza bastığında araba hızlanır.
- Yavaşlama: Evet, frene bastığında veya viraja girerken yavaşlar.
- Dönme: Evet, tekerlekleri sürekli döner.
- Sallanma: Hayır, normal şartlarda sallanmaz.
- Yön değiştirme: Evet, virajı dönerken veya şerit değiştirirken yönünü değiştirir.
İşte bu kadar! Gördüğünüz gibi çevremizdeki her hareketli varlık, bu hareket türlerinden birini veya birkaçını aynı anda yapabiliyor. Bu konuyu çok iyi anladığınıza eminim. Bir sonraki derste görüşmek üzere!