Merhaba sevgili öğrencim! Ben senin 3. Sınıf Fen Bilimleri öğretmeninim. Gönderdiğin görseldeki konuyu ve arının aklına takılan soruları şimdi birlikte adım adım inceleyip cevaplayalım. Bu sayfa bize canlıların en önemli özelliklerinden biri olan hareket konusunu anlatıyor.
Soru 1: Arının sorusu: “Geçen sabah, günebakan çiçeklerinin üzerinden uçtum. Öğleden sonra aynı çiçeklerin üzerinden geçtiğimde, çiçeklerin yön değiştirdiğini fark ettim. Acaba bitkiler hareket edebiliyor mu?“
Çözüm:
Adım 1
Sevgili öğrencim, arının bu sorusunun cevabı kocaman bir EVET! Bitkiler de tıpkı diğer canlılar gibi hareket ederler. Ama onların hareketi, bizim koşmamız veya bir kuşun uçması gibi hızlı ve gözle görülür bir yer değiştirme hareketi değildir.
Adım 2
Görseldeki günebakan (ayçiçeği) bitkisi bunun en güzel örneğidir. Adından da anlaşıldığı gibi günebakanlar, gün boyunca yüzlerini güneşe dönerler. Sabah güneş doğudan doğduğunda yüzleri doğuya dönüktür, öğlen güneş tepeye çıktığında yukarı bakarlar ve akşam güneş batarken de yüzlerini batıya çevirirler. Bu, bitkinin yaşaması için gerekli olan güneş ışığından en iyi şekilde faydalanmak için yaptığı bir yönelme hareketidir.
Yani arı, sabah ve öğleden sonra çiçeklerin yönünün farklı olduğunu fark etmekte tamamen haklı! Bu durum, bitkilerin de hareket ettiğini bize kanıtlıyor.
Açıklama: Metindeki Diğer Canlılar ve Hareketleri
Kitabımızdaki metin, hareketin tüm canlılar için ortak bir özellik olduğunu söylüyor. Canlılar beslenmek, korunmak ve yaşamak için hareket ederler. Resimde ve metinde verilen örnekleri hatırlayalım:
- Kuşlar: Kanatlarını kullanarak uçarak hareket ederler.
- Tavşanlar: Güçlü arka bacaklarıyla zıplayarak hareket ederler.
- Yılanlar: Vücutlarını kullanarak sürünerek hareket ederler.
Metin bize bitkilerin hareketinin daha farklı olduğunu da söylüyor. Onlar toprağa bağlı oldukları için yer değiştiremezler ama şu hareketleri yapabilirler:
- Kökleriyle: Toprağın altındaki suya ve besinlere doğru uzanırlar.
- Gövdeleriyle: Güneş ışığına doğru yönelirler.
Soru 2: Arının ikinci düşüncesi: “O hâlde sarmaşığın ağacın üzerine tırmanması da bir hareket olmalı!”
Çözüm:
Adım 1
Kesinlikle doğru! Arı, ilk gözleminden çok mantıklı bir sonuç çıkarmış. Sarmaşık gibi bitkilerin bir ağaca veya duvara tutunarak yukarı doğru büyümesi de bir harekettir.
Adım 2
Sarmaşık, daha fazla güneş ışığı alabilmek için başka bir cisme tutunarak ona tırmanır. Bu yavaş gerçekleşen bir olay olsa da sonuçta bitkinin aktif olarak yaptığı bir tırmanma hareketidir.
Kısacası, doğadaki bütün canlılar – hayvanlar da bitkiler de – kendilerine özgü şekillerde hareket ederler. Hareket, canlı olmanın bir gereğidir.