Merhaba sevgili öğrencilerim, ben sizin 1. Sınıf Matematik öğretmeninizim. Şimdi hep birlikte kitabımızdaki bu sayfayı inceleyelim ve zihinden toplama işleminin ne kadar kolay ve eğlenceli olduğunu görelim.
Hadi başlayalım!
Soru 1: Hakan Bey, oyuncakçıdan bir top ve bir yapboz almış. Topun fiyatı ve yapbozun fiyatı 5 liradır. Hakan Bey, top ve yapboz için toplam kaç lira ödeyeceğini kâğıt ve kalem kullanmadan nasıl hesaplayabilir?
Çözüm:
Sevgili çocuklar, sorunun metninde küçük bir karışıklık olmuş olabilir. Ancak resme dikkatlice baktığımızda, kasanın üzerinde topun fiyatının 3 TL, yapbozun fiyatının ise 5 TL olduğunu görüyoruz. Biz de bu fiyatlara göre hesap yapalım. Hakan Bey’in zihninden, yani aklından bu iki sayıyı toplaması gerekiyor.
- Adım 1: Hakan Bey’in aldığı oyuncakların fiyatlarını toplayalım.
Topun fiyatı: 3 Lira
Yapbozun fiyatı: 5 Lira - Adım 2: Bu iki sayıyı aklımızdan toplamak için büyük sayının üzerine küçük sayıyı sayabiliriz. Büyük sayımız 5. Parmaklarımızla 3 tane gösterelim ve 5’in üzerine saymaya başlayalım: 6, 7, 8.
Sonuç:
Hakan Bey, oyuncaklar için toplam 8 Lira ödeyecektir.
Soru 2: Yaparak Öğrenelim etkinliği: Fasulyelerimizi kullanarak 9 + 3 işlemini yapalım.
Çözüm:
Bu etkinlik bize zihinden toplama yapmanın çok pratik bir yolunu öğretiyor. Bu yöntemin adı “10’a Tamamlama”. Hadi fasulyelerle bu işin nasıl yapıldığına bakalım.
- Adım 1: Bir kenarda 9 tane fasulyemiz, diğer kenarda da 3 tane fasulyemiz var. Amacımız 9’u 10 yapmak.
- Adım 2: 9’un 10 olması için kaç fasulyeye ihtiyacı var? Sadece 1 tane, değil mi? O zaman 3 fasulyenin olduğu gruptan 1 tane fasulyeyi alıp 9 fasulyenin yanına koyalım.
- Adım 3: Artık ilk grubumuzda 10 tane fasulye oldu! Peki 3 fasulyeden 1 tanesini alınca geriye kaç tane kaldı? Evet, 2 tane kaldı.
- Adım 4: Şimdi elimizde 10 fasulye ve 2 fasulye var. Bunları toplamak çok daha kolay! 10’un üzerine 2 eklersek sonuç ne olur? Tabii ki 12!
Sonuç:
Gördüğünüz gibi, 9 + 3 işleminin sonucu 12‘dir. Sayıları 10’a tamamlayarak toplama yapmak işimizi çok kolaylaştırır.
Soru 3: Yaptığımız karşılaştırmadan yola çıkarak 8 + 5 işlemini zihnimizden nasıl yapabileceğimizi tartışalım.
Çözüm:
Harika bir soru! Az önce öğrendiğimiz “10’a Tamamlama” yöntemini şimdi de 8 + 5 işlemi için kullanalım.
- Adım 1: Büyük sayımız hangisi? 8. Peki 8’i 10 yapmak için kaç sayıya ihtiyacımız var? Haydi 8’in üzerine sayalım: 9, 10. Evet, 2 sayıya ihtiyacımız var.
- Adım 2: Bu ihtiyacımız olan 2’yi diğer sayımızdan, yani 5‘ten alacağız. 5’in içinden 2’yi alırsak geriye kaç kalır? 3 kalır. (Çünkü 5, 2 ve 3’ün toplamıdır).
- Adım 3: Şimdi 8’in yanına 5’ten aldığımız 2’yi ekleyelim.
8 + 2 = 10 - Adım 4: 5’ten geriye kalan 3’ü de bulduğumuz 10’a ekleyelim.
10 + 3 = 13
Sonuç:
İşte bu kadar basit! 8 + 5 işleminin sonucu 13‘tür.