Merhaba sevgili öğrencim, matematik dersimize hoş geldin! Ben senin 1. Sınıf Matematik Öğretmeninim. Gönderdiğin görseldeki “Uzunluk Ölçme” konusunu ve etkinliği şimdi birlikte adım adım inceleyip anlayacağız. Hazır mısın? Haydi başlayalım!
Soru: Ali, halının uzunluğunu nasıl ölçüyor? Ali’nin yerinde siz olsanız halının uzunluğunu nasıl ölçersiniz?
Çözüm ve Açıklama:
Bu soruyu cevaplamak için önce resme dikkatlice bakalım.
Adım 1: Ali ne yapıyor?
Resimdeki Ali’ye baktığımızda elinde cetvel ya da metre gibi bir ölçüm aleti olmadığını görüyoruz. Ali, halının kenarında duruyor ve sanki adımlarını sayacakmış gibi bir hali var. Bu demek oluyor ki Ali, halının uzunluğunu ölçmek için standart olmayan bir ölçü birimi kullanıyor: kendi adımlarını! Yani, bir uçtan diğer uca yürüyerek “bir adım, iki adım, üç adım…” şeklinde sayarak halının yaklaşık kaç adım uzunluğunda olduğunu bulmaya çalışıyor.
Adım 2: Biz olsak nasıl ölçerdik?
Eğer biz Ali’nin yerinde olsaydık, adımlarımızı kullanmak dışında başka yöntemler de bulabilirdik. Çünkü etrafımızdaki birçok nesneyi ölçü birimi olarak kullanabiliriz. İşte bazı harika fikirler:
- Karış ile ölçme: Elimizi iyice açar ve baş parmağımızın ucundan serçe parmağımızın ucuna kadar olan mesafeye “bir karış” deriz. Halının bir ucundan başlayarak karışımızı ardı ardına koyup sayarak ölçebilirdik.
- Ayak ile ölçme: Ayaklarımızı, topuğumuzu diğerinin ucuna değdirerek sıra sıra dizer ve kaç ayak boyunda olduğunu bulabilirdik. Bu, adıma çok benzer!
- Kitap veya kalem ile ölçme: Yanımızdaki bir kitabı veya kalemi halının başına koyar, bittiği yeri işaretler ve tekrar oradan devam ederek halının kaç kitap veya kaç kalem uzunluğunda olduğunu hesaplayabilirdik.
Soru: Yaparak Öğrenelim Etkinliği
Çözüm ve Açıklama:
Bu etkinlik, bize standart olmayan ölçü birimlerini kullanarak nasıl ölçüm yapacağımızı öğretmek için tasarlanmış. Haydi adımlarını birlikte inceleyelim.
Adım 1:“Çantamızdaki ve kalemliğimizdeki nesnelerden hangisinin matematik kitabımızın boyunu ölçmek için daha uygun olacağını belirleyelim.”
Burada bizden bir ölçüm aracı seçmemiz isteniyor. Mesela matematik kitabımızı bir ataş ile ölçmeye kalksak çok uzun sürer, değil mi? Ama bir kalemle ölçmek daha kolay olur. Bu yüzden ölçeceğimiz nesneye uygun bir araç seçmek önemlidir. Kalem, silgi veya kalemtıraş gibi nesnelerden birini seçebiliriz.
Adım 2:“Belirlediğimiz nesneyle kitabımızın boyunu ölçelim.”
Diyelim ki kalemimizi seçtik. Kalemi, kitabın alt kenarının en başına koyarız. Kalemin bittiği yere küçük bir işaret (mesela parmağımızı) koyarız. Sonra kalemi kaldırıp bu işaretten başlayarak tekrar koyarız. Kitabın sonuna gelene kadar bu işlemi tekrarlar ve kaç kere kalem koyduğumuzu sayarız. Sonuç: “Benim matematik kitabım 5 kalem boyundadır.” gibi bir şey olabilir.
Adım 3:“Kitabın boyunu ölçerken nelere dikkat etmemiz gerektiğini tartışalım.”
Bu adım çok önemli! Doğru bir ölçüm yapmak için dikkat etmemiz gereken bazı kurallar vardır:
- Ölçüm yaparken seçtiğimiz nesneyi hep düz tutmalıyız.
- Nesneleri uc uca eklerken aralarında boşluk bırakmamalıyız.
- Nesneleri üst üste bindirmemeliyiz.
- Ölçüme her zaman kitabın en başından başlamalıyız.
Adım 4 ve 5:“Ölçüm sonucumuzu arkadaşlarımızın ölçüm sonuçlarıyla karşılaştıralım. Sonuçlarımızın aynı veya farklı olmasının nedenlerini tartışalım.”
Herkes ölçümünü bitirince sonuçları karşılaştırırız. Büyük ihtimalle sonuçlar farklı çıkacaktır! Peki, neden?
- Çünkü herkes farklı bir nesne kullanmış olabilir. Sen kalemle ölçerken, arkadaşın silgiyle ölçtüyse sonuçlarınız tabii ki farklı olur.
- Herkes kalem kullansa bile, herkesin kaleminin boyu aynı olmayabilir. Birinin kalemi uzun, diğerininki kısa olabilir.
İşte bu yüzden herkesin aynı sonucu bulabilmesi için ileride cetvel ve metre gibi standart ölçme araçlarını kullanmayı öğreneceğiz. Şimdilik bu eğlenceli etkinlikle ölçüm yapmanın temel mantığını anlıyoruz. Harikasın!