Merhaba sevgili öğrencim, gönderdiğin 5. Ünite Ölçme ve Değerlendirme sorularını senin için inceledim. Haydi gel, şimdi bu soruları birlikte adım adım çözelim ve konuları tekrar edelim. Anlamadığın bir yer olursa hiç çekinme, tekrar sorabilirsin.
A. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların başına “D”, yanlış olanların başına “Y” harfini yazınız.
1. ( ) Hâdi, Kur’an-ı Kerim’in isimlerinden biridir.
Çözüm:
Adım 1: Bu soruyu cevaplamak için “Hâdi” kelimesinin ne anlama geldiğini ve Kur’an’ın isimlerini hatırlamamız gerekiyor. “Hâdi”, “hidayet veren, doğru yolu gösteren” demektir.
Adım 2: Bu isim, Allah’ın (c.c.) güzel isimlerinden biridir, yani Esma-ül Hüsna’dandır. Kur’an-ı Kerim’in ise el-Furkan, ez-Zikr, en-Nur gibi isimleri vardır. Kur’an doğru yolu gösteren bir kitaptır ama “Hâdi” onun isimlerinden biri değildir. Bu nedenle bu ifade yanlıştır.
Sonuç: Y (Yanlış)
2. ( ) Kur’an-ı Kerim; fert, aile ve toplum hayatı ile ilgili temel kurallar getirerek insanlara yol gösterir.
Çözüm:
Adım 1: Kur’an-ı Kerim’in içeriğini ve amacını düşünelim. Kur’an, biz Müslümanlar için bir hayat rehberidir.
Adım 2: Sadece ibadetlerden değil, aynı zamanda bir birey (fert) olarak nasıl yaşamamız gerektiğinden, aile (aile) içi ilişkilerden ve toplumdaki (toplum) sorumluluklarımızdan da bahseder. Yani hayatın her alanına dair bize yol gösterir. Bu yüzden bu ifade doğrudur.
Sonuç: D (Doğru)
3. ( ) Hz. Muhammed’in (sav) davranışlarına kavlî sünnet denir.
Çözüm:
Adım 1: Sünnetin çeşitlerini hatırlayalım. Sünnet üçe ayrılır: Peygamberimizin sözleri, davranışları ve onayladığı şeyler.
Adım 2:“Kavlî sünnet”, Peygamber Efendimizin sözlerine denir. Onun davranışlarına ve uygulamalarına ise “fiilî sünnet” adı verilir. Soru, davranışlarına “kavlî sünnet” denildiğini söylüyor, bu yüzden ifade yanlıştır.
Sonuç: Y (Yanlış)
4. ( ) Mukabele, Kur’an-ı Kerim’in ezberlenmesine denir.
Çözüm:
Adım 1: “Mukabele” ve “ezberleme” kavramlarının anlamlarını düşünelim. Özellikle Ramazan aylarında sıkça duyarız bu kelimeyi.
Adım 2:Mukabele, bir kişinin Kur’an’ı okuması ve diğerlerinin de onu takip etmesi şeklinde karşılıklı Kur’an okumaktır. Kur’an’ı ezberleme işine ise “hıfz” denir. Mukabele, ezberlemeye yardımcı olabilir ama tanımı bu değildir. Dolayısıyla bu ifade de yanlıştır.
Sonuç: Y (Yanlış)
5. ( ) Allah’ın (cc) rızasını kazanmak amacıyla yapılan her güzel davranış, ibadet sayılır.
Çözüm:
Adım 1: İbadet kavramının ne kadar geniş olduğunu hatırlayalım. İbadet sadece namaz kılmak, oruç tutmak gibi temel görevlerden mi ibarettir?
Adım 2: Hayır, İslam’da ibadet çok geniş bir kavramdır. Niyetimiz Allah’ın rızasını kazanmak olduğu sürece, yaptığımız her güzel iş, her iyi davranış (mesela birine yardım etmek, derslerimize çalışmak, anne babamıza iyi davranmak) ibadet sayılır. Bu ifade kesinlikle doğrudur.
Sonuç: D (Doğru)
6. ( ) Kıssalar, Kur’an-ı Kerim’in insanlara daha cazip gelmesi amacıyla anlatılmıştır.
Çözüm:
Adım 1: Kur’an’daki kıssaların (peygamberlerin ve eski kavimlerin hikayeleri) neden anlatıldığını düşünelim. Acaba tek amaç kitabın ilgi çekici olması mı?
Adım 2: Kıssaların asıl amacı, geçmişte yaşananlardan ders çıkarmamız (ibret almamız), peygamberlerin hayatlarını örnek almamız ve doğru yolu bulmamızdır. Hikayeler anlatımı ilgi çekici yapsa da asıl amaç bu değildir. Bu nedenle ifade yanlıştır.
Sonuç: Y (Yanlış)
7. ( ) Günlerce süren tufan sonrasında Hz. Nuh ve beraberindekileri taşıyan gemi Cudi Dağı’na oturmuştur.
Çözüm:
Adım 1: Hz. Nuh ve büyük tufan kıssasını hatırlayalım. Bu, Kur’an-ı Kerim’de anlatılan önemli kıssalardan biridir.
Adım 2: Kur’an-ı Kerim’de, Hud suresinin 44. ayetinde, tufan bittikten sonra geminin Cudi Dağı‘na oturduğu açıkça belirtilir. Bu bilgi doğrudur.
Sonuç: D (Doğru)
B. Verilen kelimelerden uygun olanlarıyla cümleleri tamamlayınız.
(furkan, kıssalar, Kur’an ahlakı, muamelat, salih amel, sünnet, takrirî sünnet)
1. İnsanlar arasındaki hukuki, beşerî ve sosyal ilişkileri düzenleyen hükümlere …………………. denir.
Çözüm:
Adım 1: Cümledeki boşluğa, insanlar arasındaki sosyal ve hukuki ilişkileri ifade eden bir kavram gelmeli.
Adım 2: Verilen kelimelerden “muamelat”, İslam dininde tam olarak bu anlama gelir. İnsanların birbirleriyle olan borç, alışveriş, evlilik, miras gibi ilişkilerini düzenleyen kuralları kapsar. Bu yüzden doğru kelime budur.
Sonuç: muamelat
2. Hz. Aişe, Hz. Muhammed’in (sav) ahlakını merak ederek soru soran bir kişiye onun ahlakının …………………….. olduğu cevabını vermiştir.
Çözüm:
Adım 1: Bu çok meşhur bir hadis-i şeriftir. Peygamberimizin ahlakının neye benzediği sorulmuştu.
Adım 2: Eşi Hz. Aişe (r.a.) bu soruya, “Onun ahlakı Kur’an’dı.” şeklinde cevap vermiştir. Yani Peygamberimiz, Kur’an’ın emrettiği tüm güzel ahlakı yaşayan bir örnekti. Boşluğa gelmesi gereken ifade “Kur’an ahlakı” olacaktır.
Sonuç: Kur’an ahlakı
3. Hz. Muhammed (sav), çevresinde bulunanlar yanlış bir söz söylediğinde ya da bir davranışta bulunduğunda mutlaka müdahale ederdi. Bunu bilen sahabe onun karışmadığı söz ve işlerin İslam’a uygun olduğunu anlardı. Bu sünnete …………………. adı verilir.
Çözüm:
Adım 1: Cümle, Peygamberimizin bir davranışı onaylama şeklini anlatıyor. Yani sessiz kalarak veya karşı çıkmayarak onaylamasını…
Adım 2: Peygamber Efendimizin, yanında yapılan bir işe veya söylenen bir söze karşı çıkmayarak onu onaylamasına “takrirî sünnet” denir. Paragrafta anlatılan durum tam olarak budur.
Sonuç: takrirî sünnet
4. Kur’an-ı Kerim’de emredilen temel ibadetler dışında …………………….. adı verilen her güzel iş ve davranışı yerine getirmek, Allah’ın (cc) yasakladığı işlerden sadece O istemediği için uzak durmak da ibadettir.
Çözüm:
Adım 1: Cümle, farz olan ibadetlerin dışında, Allah rızası için yapılan her türlü güzel işi tanımlayan bir kavram arıyor.
Adım 2: Allah’ın hoşnutluğunu kazanmak amacıyla yapılan her türlü hayırlı işe ve güzel davranışa “salih amel” denir. Yoldaki bir taşı kaldırmak, birine gülümsemek, ihtiyaç sahibine yardım etmek gibi… Boşluğa en uygun kelime budur.
Sonuç: salih amel
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Harika bir iş çıkardın! Konuları tekrar etmeye devam et, başarılar dilerim!