8. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 38
Merhaba sevgili öğrencim,
Gönderdiğin görseldeki “Kader İnancı” ünitesi ile ilgili soruları senin için bir öğretmen gözüyle, kolayca anlayabileceğin şekilde adım adım çözeceğim. Hadi başlayalım!
5. Soru: Ayetel kürsi, İslam inancının temeli olan tevhit vurgusuyla başlar. Ardından Allah’ın (cc) daima diri olduğuna; ilminin, iradesinin ve kudretinin her şeyi kuşattığına değinilir. Yine kâinatın yegâne sahibinin Allah (cc) olduğu ve bütün işlerin ancak O’nun takdiriyle gerçekleşeceği dile getirilir.
Bu metinde Ayetel kürsi’yle ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
A) İslam inancının temelinin Allah’ın (cc) birliğine inanmak olduğuna
B) Allah’ın (cc) bilgisinin ve gücünün her şeyi kuşattığına
C) Her işin Allah’ın (cc) takdiri ile gerçekleştiğine
D) İbadetin, İslam’ın özü olduğuna
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için metinde hangi bilgilerin verildiğini dikkatlice incelemeliyiz. Soru bizden metinde bahsedilmeyen konuyu bulmamızı istiyor.
Adım 1: Metni analiz edelim. Metinde nelerden bahsediliyor?
- “tevhit vurgusuyla başlar” diyor. Tevhit, Allah’ın birliği demektir. Yani A şıkkı metinde var.
- “ilminin, iradesinin ve kudretinin her şeyi kuşattığına değinilir” diyor. Bu da Allah’ın bilgisinin ve gücünün her şeyi kapsadığı anlamına gelir. Yani B şıkkı da metinde var.
- “bütün işlerin ancak O’nun takdiriyle gerçekleşeceği dile getirilir” diyor. Bu da her şeyin Allah’ın izni ve takdiriyle olduğu anlamına gelir. Yani C şıkkı da metinde var.
Adım 2: Metinde bahsedilmeyen konuyu bulalım.
Metni okuduğumuzda Allah’ın birliği, gücü, bilgisi ve takdirinden bahsedildiğini görüyoruz. Ancak metinde ibadetin İslam’ın özü olduğuna dair herhangi bir bilgi veya ima bulunmuyor.
Sonuç:
Bu nedenle metinde değinilmeyen konu D) İbadetin, İslam’ın özü olduğuna seçeneğidir.
C. Aşağıdaki soruları cevaplayınız.
1. Sünnetullah kavramı ne anlama gelir? Örnekler vererek açıklayınız.
Çözüm:
Sevgili öğrencim, Sünnetullah kelimesini duyduğunda aklına hemen Allah’ın evrene koyduğu kurallar ve yasalar gelmeli. Tıpkı bir oyunun kuralları gibi, evrenin de kusursuz bir şekilde işlemesini sağlayan değişmez yasaları vardır. İşte bu yasalara biz Sünnetullah diyoruz. Bu yasalar üçe ayrılır:
- Fiziksel Yasalar: Madde ve enerjinin yapısıyla ilgili yasalardır. Gözlemleyebildiğimiz, deney yapabildiğimiz yasalardır.
- Örnek: Suyun 100 derecede kaynaması, yer çekimi sayesinde attığımız topun yere düşmesi, mevsimlerin oluşumu. Bu kurallar hiç değişmez, değil mi? İşte bu, Sünnetullah’ın bir parçasıdır.
- Biyolojik Yasalar: Canlıların doğması, büyümesi, gelişmesi ve üremesi gibi konuları içeren yasalardır.
- Örnek: Bir tohumun toprağa ekildiğinde uygun şartlarda filizlenip bitki olması, hayvanların yaşamlarını sürdürmek için suya ve besine ihtiyaç duyması, insanların anne karnında gelişip doğması.
- Toplumsal Yasalar: İnsanların bir arada yaşarken uyması gereken kurallardır. Toplumların huzuru, gelişmesi veya çöküşü bu yasalara bağlıdır.
- Örnek: Adaletin olduğu toplumların huzurlu ve güçlü olması, gelir dağılımının adil olmadığı yerlerde kargaşa çıkması, eğitimin önemsendiği toplumların gelişmesi.
2. Külli irade ve cüzi irade ne demektir? Kısaca açıklayınız.
Çözüm:
Bu iki kavram, kaderle ilgili en önemli konulardan biridir. Çok basit bir şekilde anlatalım:
- Külli İrade: Bu, Allah’ın (cc) her şeyi kuşatan, sınırsız ve mutlak iradesidir. Evrendeki her şey O’nun dilemesiyle olur. Bizim ne zaman doğacağımız, hangi ailede dünyaya geleceğimiz, göz rengimiz gibi seçemediğimiz her şey külli iradenin bir parçasıdır. Kısacası, Allah’ın sonsuz iradesidir.
- Cüzi İrade: Bu ise Allah’ın insanlara verdiği sınırlı seçme özgürlüğüdür. Yani bizim kendi kararlarımızı alabilme yeteneğimizdir. Derslerimize çalışıp çalışmamak, iyi veya kötü bir söz söylemek, yalan söylemek ya da doğruyu konuşmak gibi seçimlerimiz cüzi irademizle gerçekleşir. Unutma ki, biz bu seçimlerimizden sorumluyuz. Kısacası, insanın sınırlı iradesi ve seçme özgürlüğüdür.
3. “Şüphesiz biz her şeyi bir ölçüye göre yarattık.” (Kamer suresi, 49. ayet) ayetiyle anlatılmak istenen nedir? Kısaca açıklayınız.
Çözüm:
Bu güzel ayet, bize evrendeki muhteşem düzeni ve dengeyi anlatır.
Adım 1: Ayette geçen “ölçü” kelimesine odaklanalım. Ölçü demek; bir plan, bir düzen, bir denge, bir ahenk demektir.
Adım 2: Evrene bakalım. Gezegenlerin yörüngelerinden hiç şaşmaması, gece ile gündüzün birbirini takip etmesi, kalbimizin biz istemeden atması, yediğimiz besinlerin vücudumuza enerji vermesi… Bunların hiçbiri tesadüf değildir. Hepsi ince bir hesap ve “ölçü” ile yaratılmıştır.
Sonuç: Bu ayetle anlatılmak istenen şudur: Allah, evrendeki her şeyi bir plan, program, denge ve amaç dâhilinde yaratmıştır. Hiçbir şey başıboş, tesadüfi veya anlamsız değildir. İşte bu mükemmel ölçü ve düzen, kader inancının temelini oluşturur.
4. Hz. Musa kıssası insanlara hangi mesajları vermektedir? Kısaca yazınız.
Çözüm:
Hz. Musa’nın (a.s.) ve kavminin, zalim Firavun ile olan mücadelesini anlatan bu kıssa, bizlere çok önemli dersler verir. İşte bazıları:
- Tevhit Mücadelesi: En temel mesaj, Allah’ın birliğine (tevhit) inanmanın ve sadece O’na kulluk etmenin önemidir. Hz. Musa, insanları tek bir Allah’a inanmaya çağırmıştır.
- Sabır ve Azim: Hz. Musa ve ona inananlar, Firavun’un zulmüne karşı büyük bir sabır göstermiş ve mücadelelerinden asla vazgeçmemişlerdir.
- Allah’a Güven (Tevekkül): Kızıldeniz’in önlerinde, Firavun’un ordusunun arkalarında olduğu o en çaresiz anda bile Hz. Musa, “Rabbim benimledir, bana bir çıkış yolu gösterecektir” diyerek Allah’a olan güvenini göstermiştir.
- Zulmün Sonu: Kıssa, ne kadar güçlü ve zalim olursa olsun, haksızlık yapanların eninde sonunda kaybedeceğini ve ilahi adaletin mutlaka tecelli edeceğini gösterir.
- Cesaret: Hz. Musa’nın, dönemin en güçlü ve zalim hükümdarı olan Firavun’un karşısına çıkıp onu hakka davet etmesi, bizlere doğruluk yolunda cesur olmamız gerektiğini öğretir.
5. Ayetel kürsi’de hangi konular üzerine durulur? Maddeler hâlinde yazınız.
Çözüm:
Ayetel kürsi, Bakara suresinin 255. ayetidir ve içinde Allah’ın (cc) yüceliğini ve sıfatlarını anlatan çok önemli bilgiler barındırır. İşte maddeler halinde Ayetel kürsi’de durulan temel konular:
- Allah’ın Birliği (Tevhit): Ayet, “Allah’tan başka hiçbir ilah yoktur.” diyerek başlar ve İslam’ın temelini oluşturan tevhit inancını vurgular.
- Allah’ın Hayy ve Kayyûm Olması: O, daima diridir (Hayy) ve bütün varlığı kendi zatıyla ayakta tutandır (Kayyûm).
- Allah’ın Hiçbir Zaman Uyumaması ve Yorulmaması: O’nu ne bir uyuklama ne de bir uyku tutar. Evreni yönetmek O’nu asla yormaz.
- Mülkün Sahibinin Allah Olması: Yerde ve gökte ne varsa hepsi O’nundur. Evrenin tek sahibi ve hükümdarı Allah’tır.
- Allah’ın İzni Olmadan Şefaat Edilememesi: O’nun izni olmadan hiç kimse bir başkasına aracılık (şefaat) edemez.
- Allah’ın Sonsuz İlmi (Bilgisi): Allah, yaratılmışların geçmişini de geleceğini de bilir. İnsanların bilgisi ise O’nun dilediği kadarıyla sınırlıdır.
- Allah’ın Kudretinin Genişliği: O’nun kürsüsü (hükümranlığı), gökleri ve yeri kaplamıştır.
- Allah’ın Yüceliği ve Azameti: Ayet, “O, çok yücedir, çok büyüktür.” (Aliyy ve Azîm) ifadeleriyle sona erer.
Umarım tüm açıklamalarım senin için faydalı olmuştur. Başarılar dilerim!