Merhaba sevgili öğrencim! Ben senin öğretmenin, gel birlikte bu değerlendirme sorularına bakalım ve cevaplarını adım adım, anlayacağın bir dille öğrenelim. Unutma, önemli olan sadece doğru cevabı bulmak değil, neden doğru olduğunu da anlamaktır.
5. Soru: Yol, âdet, huy, tavır, davranış anlamlarına gelen ………………..; Hz. Muhammed’in (sav) Kur’an-ı Kerim’den anladığı şeyleri hayatında uygulama biçimi, hayat tarzı demektir.
Çözüm:
Bu soruda bize bir tanım verilmiş ve bu tanımın hangi kavrama ait olduğunu bulmamız isteniyor. Burada dikkat etmemiz gereken en önemli ipucu, “Hz. Muhammed’in (sav) Kur’an-ı Kerim’den anladığı şeyleri hayatında uygulama biçimi” ifadesidir. Peygamber Efendimizin sözleri, davranışları ve başkalarının yaptığı güzel davranışları onaylaması, yani kısacası onun hayat tarzı, bizim için bir örnektir. İşte biz bütün bunlara Sünnet diyoruz. Bu yüzden boşluğa gelmesi gereken kelime Sünnet‘tir.
Sonuç:Sünnet
6. Soru: Anlatmak, haber vermek, hikâye etmek anlamlarına gelen ………………., Kur’an-ı Kerim’deki geçmiş peygamberler ve toplumlarla ilgili ders içeren olayları ifade eder.
Çözüm:
Yine bir tanım sorusu ile karşı karşıyayız. Buradaki anahtar kelimelerimiz ise “hikâye etmek” ve “geçmiş peygamberler ve toplumlar”. Kur’an-ı Kerim’de bizden önceki peygamberlerin ve milletlerin başından geçen, bizlerin ders ve ibret alması için anlatılan olaylara Kıssa denir. Mesela Hz. Yusuf’un (as) yaşadıkları, Hz. Musa’nın (as) Firavun ile mücadelesi veya Ashab-ı Kehf’in (Mağara Arkadaşları) hikayesi birer kıssadır.
Sonuç:Kıssa
C. Aşağıdaki soruları dikkatle okuyunuz ve doğru seçeneği işaretleyiniz.
1. Soru: Kur’an-ı Kerim, Hz. Muhammed’e (sav) …….1……. yoluyla, 23 yılda, bölümler hâlinde indirilmiştir. …….2……. aracılığıyla ayetler geldikçe Müslümanlar tarafından hem ezberlenmiş hem de kendilerine …….3……. denilen kişiler tarafından yazılmıştır. …….4……. Dönemi’nde oluşturulan bir kurul tarafından bu sayfalar iki kapak arasına toplanarak …….5……. adını almıştır.
Yukarıdaki metinde boş bırakılan yerlere sırasıyla hangileri gelmelidir?
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için paragraftaki boşlukları sırasıyla, mantıklı bir şekilde dolduralım. Hadi başlayalım!
Adım 1 (Boşluk 1): Allah’ın (cc), emir ve yasaklarını peygamberlerine iletme biçimine ne diyoruz? Elbette vahiy diyoruz. Demek ki ilk boşluğa “vahiy” gelmeli.
Adım 2 (Boşluk 2): Vahyi Peygamber Efendimize getiren melek kimdi? Bu görevli melek Cebrail (as) idi. İkinci boşluğumuz da tamam.
Adım 3 (Boşluk 3): Peygamberimize gelen ayetleri ezberleyenlerin yanında, bunları çeşitli malzemeler (deri, kemik, hurma yaprağı vb.) üzerine yazan kişiler vardı. Bu kişilere vahiy kâtibi deniyordu. Üçüncü boşluk da bu olmalı.
Adım 4 (Boşluk 4): Peygamberimiz vefat ettikten sonra, dağınık haldeki Kur’an sayfalarının kaybolmasından endişe edildi. Bu yüzden ilk halife olan Hz. Ebu Bekir döneminde, bu sayfalar bir araya getirilerek tek bir kitap haline getirildi. Dördüncü boşluk da “Hz. Ebu Bekir” olmalı.
Adım 5 (Boşluk 5): İki kapak arasında toplanan bu ilk Kur’an-ı Kerim kitabına özel bir isim verildi. Bu isim Mushaf‘tır. Beşinci boşluğumuz da bu şekilde doluyor.
Şimdi bulduğumuz kelimeleri sırasıyla (vahiy – Cebrail (as) – vahiy kâtibi – Hz. Ebu Bekir – Mushaf) şıklarda arayalım. Bu sıralamanın A şıkkında doğru bir şekilde verildiğini görüyoruz.
Sonuç: A) vahiy, Cebrail (as), vahiy kâtibi, Hz. Ebu Bekir, Mushaf
2. Soru: Aşağıdakilerden hangisi Kur’an-ı Kerim’in ana konularından biri değildir?
- A) Ahlak
- B) İnanç
- C) Kıssa
- D) Sünnet
Çözüm:
Bu soruda bizden, verilen seçeneklerden hangisinin Kur’an’ın ana konularından biri olmadığını bulmamız isteniyor. Şıkları tek tek inceleyelim:
Ahlak: Kur’an, dürüstlük, adalet, yardımlaşma gibi güzel ahlakı emreder. Yani ahlak, ana konularındandır.
İnanç: Kur’an, Allah’a (cc), meleklere, kitaplara, peygamberlere, ahiret gününe iman gibi temel inanç esaslarını anlatır. Bu, en temel konularındandır.
Kıssa: Kur’an, geçmiş peygamberlerin ve toplumların başından geçen ibretlik olayları anlatır. Bu da ana konularındandır.
Sünnet: İşte buraya dikkat! Sünnet, Peygamber Efendimizin sözleri ve davranışlarıdır. Kur’an, Peygamberimize uymamızı emreder, yani Sünnet’e uymayı teşvik eder. Ancak “Sünnet”in kendisi Kur’an’ın içindeki bir konu başlığı değildir. Sünnet, Kur’an’ı açıklayan ve tamamlayan ikinci temel kaynağımızdır. Dolayısıyla, Kur’an’ın ana konularından biri olarak sayılmaz.
Bu nedenle doğru cevabımız D şıkkıdır.
Sonuç: D) Sünnet
3. Soru: Aşağıdakilerden hangisi Kur’an-ı Kerim’in temel özelliklerinden değildir?
- A) İnsan hayatına yön verir.
- B) İyiliği ve kötülüğü belirler.
- C) Doğru inancı insanlara açıklar.
- D) Hükümleri, gönderildiği dönem ile sınırlıdır.
Çözüm:
Bu soruda da Kur’an’ın özelliklerini inceleyip yanlış olan ifadeyi bulacağız. Hadi şıklara bakalım:
Adım 1 (A şıkkı): “İnsan hayatına yön verir.” Evet, Kur’an bizim için bir hayat rehberidir. Nasıl yaşamamız gerektiği konusunda bize yol gösterir. Bu ifade doğrudur.
Adım 2 (B şıkkı): “İyiliği ve kötülüğü belirler.” Elbette, Kur’an bize nelerin iyi (sevap) nelerin kötü (günah) olduğunu açıkça öğretir. Bu ifade de doğrudur.
Adım 3 (C şıkkı): “Doğru inancı insanlara açıklar.” Evet, Kur’an’ın en temel özelliklerinden biri, Allah’ın (cc) birliği (tevhid) inancını ve diğer iman esaslarını açıklamasıdır. Bu da doğrudur.
Adım 4 (D şıkkı): “Hükümleri, gönderildiği dönem ile sınırlıdır.” Bu ifade yanlıştır. Çünkü biz Müslümanlar, Kur’an’ın mesajının evrensel olduğuna, yani sadece indiği dönemle sınırlı olmayıp kıyamete kadar bütün insanlar ve bütün zamanlar için geçerli olduğuna inanırız. Bu yüzden bu, Kur’an’ın bir özelliği değildir.
Soruda bizden “olmayan” özelliği bulmamız istendiği için doğru cevap D şıkkıdır.
Sonuç: D) Hükümleri, gönderildiği dönem ile sınırlıdır.