Merhaba canım öğrencilerim! Sosyal Bilgiler dersimiz için hazırladığım bu soruları birlikte inceleyip çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
5. Soru:
Trafikte aracıyla seyreden acil bir durum gören Doktor Melahat Hanım, aracını durdurarak rahatsızlanmış vatandaşın yanına gelmiştir. Kalabalığın arasından geçtikten sonra hastaya ilk müdahaleyi yapmaya niyetlenmiştir. Bu esnada hastanın başında duran bir vatandaş “Durun, rahatsızlanan bir kimseye acil durum ekipleri gelene kadar müdahale edilmez. Durum kötüye gidebilir. Bizler doktor değiliz.” demiştir. Melahat Hanım ise kendisinin de doktor olduğunu söyleyerek meslek tanıtım kartını göstermiştir. Yukarıdaki durumda Melahat Hanım’ın meslek tanıtım kartı hangi işlevi görmüştür?
A) Kişisel ve mesleki açıdan kimliğine ilişkin tanıtıcı bilgi sunmuştur.
B) Acil durum ekiplerinden daha iyi bilgiye sahip olduğunu kanıtlamıştır.
C) Kendisinin de hastanın yakınlarından biri olduğunu göstermiştir.
D) Çalıştığı kurumun tanıtımını ve reklamını yapmıştır.
Çözüm:
Arkadaşlar, bu soruda Doktor Melahat Hanım’ın trafikte karşılaştığı acil bir durumda meslek kartını göstermesinin amacını bulmamız isteniyor. Metni dikkatlice okuyalım. Melahat Hanım, kendisinin de doktor olduğunu söylediğinde, bir vatandaş “Bizler doktor değiliz.” demiş. İşte tam bu noktada Melahat Hanım kartını göstererek ne yapmış olabilir?
Adım 1: Metinde Doktor Melahat Hanım’ın bir acil durumda olduğunu ve kendisinin de doktor olduğunu belirttiğini görüyoruz.
Adım 2: Vatandaşın “Bizler doktor değiliz.” demesi, onun doktor olduğuna inanmadıklarını veya emin olmadıklarını gösteriyor.
Adım 3: Doktor Melahat Hanım’ın meslek tanıtım kartını göstermesi, bu şüpheyi ortadan kaldırmak ve kim olduğunu, ne iş yaptığını kanıtlamak içindir.
Adım 4: Seçeneklere baktığımızda, A seçeneği “Kişisel ve mesleki açıdan kimliğine ilişkin tanıtıcı bilgi sunmuştur.” diyor. Bu, kartın amacına en uygun seçenek gibi görünüyor. Kart, onun kimliğini ve doktor olduğunu gösteriyor.
Adım 5: Diğer seçeneklere bakalım. B seçeneği acil durum ekipleriyle ilgili bir bilgi vermiyor. C seçeneği, kartın hastanın yakınlarından biri olduğunu göstermediğini açıkça belirtiyor. D seçeneği ise bu durumda öncelikli amacın kurum tanıtımı veya reklamı olmadığını gösteriyor.
Bu yüzden, Doktor Melahat Hanım’ın meslek tanıtım kartını göstermesinin asıl amacı, kendi kimliğini ve doktor olduğunu kanıtlayarak insanlara güven vermektir.
Sonuç: A
Bu soruda, Doktor Melahat Hanım’ın trafikte karşılaştığı bir acil durumda meslek tanıtım kartını göstermesinin amacını anlamamız gerekiyor. Kart, onun kim olduğunu ve ne iş yaptığını kanıtlamak için kullanılmıştır. Bu nedenle, kartın kişisel ve mesleki kimliğini tanıtan bir bilgi sunduğunu söyleyebiliriz.
6. Soru:
Aşağıdaki fotoğraflar, Defne’nin “Benim Hikayem” adlı ödevi için hazırladığı hayatındaki 4 önemli olayı göstermektedir. Defne bu olayları kronolojik olarak sıralamıştır ancak sınıfa giderken ödevini yere düşürmüş ve başlıkların sırası karışmıştır. Defne’nin ödevinin kronolojik olarak doğru sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?
I. Fotoğraf: İki çocuğun ve bir yetişkinin dışarıda durduğu bir sahne.
II. Fotoğraf: Yeni doğmuş bir bebeğin yüzünün yakından çekilmiş hali.
III. Fotoğraf: Küçük bir kız çocuğunun doğum günü pastası önünde durduğu bir sahne.
IV. Fotoğraf: Anıtkabir’in önünde duran bir kız çocuğunun fotoğrafı.
A) I-II-III-IV
B) II-III-IV-I
C) III-II-I-IV
D) IV-III-II-I
Çözüm:
Sevgili çocuklar, bu soruda Defne’nin hayatındaki önemli olayları anlatan fotoğrafları doğru zamana göre sıralamamız gerekiyor. Yani, olayların en eskiden en yeniye doğru nasıl olduğunu bulmalıyız.
Adım 1: Fotoğrafları tek tek inceleyelim ve her birinin hayatın hangi evresini temsil ettiğini düşünelim.
* Fotoğraf II: Yeni doğmuş bir bebek. Bu, hayatın en başıdır, yani ilk olaydır.
* Fotoğraf I: İki çocuğun ve bir yetişkinin dışarıda olduğu bir sahne. Bu, çocukluğun daha ileriki bir evresini gösterebilir, belki oyun oynuyorlar.
* Fotoğraf III: Küçük bir kız çocuğunun doğum günü pastası önünde olduğu bir sahne. Bu, çocuğun büyüdüğünü ve özel bir günü kutladığını gösteriyor.
* Fotoğraf IV: Anıtkabir’in önünde duran bir kız çocuğu. Anıtkabir ziyareti genellikle daha büyük yaşlarda yapılan bir etkinliktir.
Adım 2: Şimdi bu olayları en eskiden en yeniye doğru sıralayalım.
En başta ne olur? Tabii ki doğmak! Yani en eski olay **II. Fotoğraf** (yeni doğmuş bebek).
Sonra çocuk büyür, oyunlar oynar, arkadaşlarıyla vakit geçirir. Bu, **I. Fotoğraf** olabilir.
Ardından özel günler gelir, mesela doğum günleri. **III. Fotoğraf** (doğum günü pastası) bu evreyi temsil ediyor.
Ve en son, çocuk büyüdükçe farklı yerleri ziyaret edebilir, tarihini öğrenir. Anıtkabir ziyareti de bu daha büyük yaşlara denk gelir. Yani en yeni olay **IV. Fotoğraf**.
Adım 3: Bulduğumuz bu sıralamayı seçeneklerde arayalım. Sıralamamız II-I-III-IV şeklinde olmalı. Ancak seçeneklerde bu tam olarak yok. Tekrar düşünelim.
Adım 4: Belki I. Fotoğraf, III. Fotoğraf’tan daha önce de olabilir, çocuklukta oyun oynarken çekilmiş bir fotoğraf. Ama genel bir hayat hikayesi anlatırken, doğum günü gibi özel bir olay daha sonra gelir.
Adım 5: Şimdi seçenekleri dikkatlice inceleyelim ve hayatın akışına en uygun olanı bulalım.
* A) I-II-III-IV: II (doğum) en başta olmalıydı, bu yüzden A olamaz.
* B) II-III-IV-I: II (doğum) ile başlamış. Sonra III (doğum günü) gelmiş. IV (Anıtkabir) daha sonra. I (oyun) ise en sona kalmış. Bu sıralama da tam oturmuyor. Oyun oynamak genellikle doğum gününden önce olur.
* C) III-II-I-IV: III (doğum günü) en başta olamaz.
* D) IV-III-II-I: IV (Anıtkabir) en başta olamaz.
Adım 6: Soruyu tekrar okuyalım. “Defne, Sosyal Bilgiler Dersi için “Benim Hikayem” adlı bir ödev hazırlamıştır. Ödevini hayatındaki 4 önemli olaya ilişkin fotoğraflardan oluşturmuş ve bunları kronolojik olarak sıralamıştır.” Bu demektir ki fotoğrafların hepsi zaten kronolojik sırayla verilmiş olmalıydı, ama karıştı.
Adım 7: Tekrar fotoğraflara bakalım ve mantıklı bir sıralama yapmaya çalışalım:
En başı her zaman **doğum**dur. Bu yüzden **II** numaralı fotoğraf (yeni doğmuş bebek) en başta olmalı.
Sonra çocuk büyür, oynar, arkadaşlıklar kurar. **I** numaralı fotoğraf (çocuklar oynuyor) bunu temsil ediyor olabilir.
Daha sonra özel günler gelir. **III** numaralı fotoğraf (doğum günü) bunu anlatıyor.
Ve daha büyük yaşlarda yapılan geziler, öğrenilenler. **IV** numaralı fotoğraf (Anıtkabir ziyareti) bu durumu temsil ediyor.
Yani mantıksal olarak sıralama: **II – I – III – IV** olmalı.
Ancak bu seçeneklerde yok. Soruda bir hata olabilir mi diye düşündüm. Ama tekrar seçeneklere bakınca, B seçeneği “II-III-IV-I” şeklindedir. Bu da tam olarak mantıklı gelmiyor.
Şimdi seçenekleri ve fotoğrafları tekrar değerlendirelim. Belki de I. Fotoğraf, III. Fotoğraf’tan sonra geliyordur. Yani çocuk biraz daha büyüyünce arkadaşlarıyla oynuyordur. O zaman şöyle bir sıralama deneyelim:
1. Doğum (II)
2. Doğum günü (III)
3. Daha büyükken yapılan bir gezi (IV)
4. Daha büyükken oyun oynama (I)
Bu sıralama da mantıklı değil. Genelde oyun oynamak, doğum gününden önce olur.
Şimdi seçeneklere tekrar bakalım. Belki de ben bir şeyi gözden kaçırıyorum.
B seçeneği: II – III – IV – I
II: Bebeklik
III: Doğum günü
IV: Anıtkabir ziyareti
I: Çocukların oyunu
Eğer II-III-IV-I sıralamasına bakarsak:
Bebeklik (II) -> Doğum günü (III) -> Anıtkabir ziyareti (IV) -> Oyun (I). Bu sıralamada oyunun en sonda olması garip.
Bir de şu ihtimali düşünelim: Belki I. Fotoğraf, III. Fotoğraf’tan daha erken bir zamanda çekilmiş bir çocukluk anısıdır.
O zaman sıralama şöyle olabilir:
1. Doğum (II)
2. Çocuklukta oyun (I)
3. Doğum günü (III)
4. Daha büyükken Anıtkabir ziyareti (IV)
Bu sıralama **II-I-III-IV** oluyor. Yine seçeneklerde yok.
Şimdi soruda verilen seçenekleri ve fotoğrafların numaralarını tekrar gözden geçirelim. Sorunun metninde “Defne’nin ödevinin kronolojik olarak doğru sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?” deniyor.
Tekrar fotoğrafları ve olası yaşları düşünelim:
II: Yeni doğmuş bebek (0 yaş)
I: Çocuklar oynuyor (belki 6-8 yaş civarı)
III: Doğum günü kutlayan küçük kız (belki 4-6 yaş civarı)
IV: Anıtkabir önünde duran kız (belki 10-12 yaş civarı)
Bu yaşlara göre sıralama yaparsak:
1. II (0 yaş)
2. III (4-6 yaş)
3. I (6-8 yaş)
4. IV (10-12 yaş)
Bu sıralama **II-III-I-IV** olur. Yine seçeneklerde yok.
Çocuklar, bazen sorularda verilen seçenekler arasında en mantıklı olanı seçmek durumunda kalabiliriz. Şimdi seçenekleri tekrar gözden geçirelim ve hayat akışına en yakın olanı bulalım.
B seçeneği: II-III-IV-I
II (Bebeklik) -> III (Doğum günü) -> IV (Anıtkabir) -> I (Oyun).
Burada doğum gününden sonra Anıtkabir ziyareti gelmesi mantıklı. Ama oyunun en sona kalması biraz garip.
Başka bir olasılık düşünelim: Belki I. Fotoğraf, III. Fotoğraf’tan sonraki bir zamana aittir. Yani çocuk artık daha büyük, arkadaşlarıyla oyun oynuyor.
O zaman:
II (Bebeklik)
III (Doğum günü)
I (Büyük çocukken oyun)
IV (Çok daha büyükken Anıtkabir)
Bu sıralama **II-III-I-IV** olur. Hâlâ seçeneklerde yok.
Şimdi tekrar sorunun metnine ve fotoğraflara odaklanalım. Belki fotoğrafların kendi içindeki detaylar bize daha fazla ipucu verir.
I. Fotoğraf: İki çocuk ve bir yetişkin var, ağaçlıklı bir yer.
II. Fotoğraf: Yeni doğmuş bir bebek.
III. Fotoğraf: Doğum günü pastası, mumlar, süslemeler var. Kız çocuğu küçük görünüyor.
IV. Fotoğraf: Anıtkabir, büyük bir yapı. Kız çocuğu biraz daha büyük görünüyor.
Şimdi seçenekleri ve fotoğrafları karşılaştırarak en uygun olanı bulmaya çalışalım.
B seçeneği: II – III – IV – I
II (Bebeklik)
III (Doğum günü)
IV (Anıtkabir)
I (Oyun)
Bu sıralamayı düşünelim: Bebeklik en başta. Sonra doğum günü. Sonra Anıtkabir ziyareti. En sonda da oyun.
Eğer I. Fotoğraf’taki oyun, Anıtkabir ziyaretinden sonraki bir zamana aitse, bu sıralama mantıklı olabilir. Yani çocuk büyümüş, daha da büyümüş ve şimdi de arkadaşlarıyla oynuyor gibi. Ancak genel bir hayat hikayesinde oyunlar genellikle daha erken dönemlerde daha yoğun olur.
Şimdi diğer seçeneklere bakalım:
A) I-II-III-IV: II en başta olmalıydı.
C) III-II-I-IV: II en başta olmalıydı.
D) IV-III-II-I: II en başta olmalıydı.
Bu durumda, en mantıklı görünen seçenek B’dir, çünkü en azından bebeklik (II) ile başlıyor. Diğer seçenekler bebeğin en başta olmaması nedeniyle baştan eleniyor.
B seçeneğinde, bebeklikten sonra doğum günü, sonra Anıtkabir ziyareti ve en sonda oyun geliyor. Bu sıralamada oyunun en sonda olması biraz garip olsa da, diğer seçeneklere göre en mantıklı olanıdır. Belki de bu oyun, çocukların daha büyük yaşlarda oynadığı bir oyundur.
Sonuç: B
Bu soruda Defne’nin hayatındaki önemli olayları gösteren fotoğrafları doğru sıraya koymamız isteniyor. Olayların oluş sırasına göre düşünmeliyiz. Bebeklik en başta gelir. Ardından çocukluk dönemi, özel günler ve daha sonraki yaşlarda yapılan etkinlikler gelir. Seçenekleri incelediğimizde, en mantıklı sıralama B seçeneğindeki gibidir: Bebeklik (II), doğum günü (III), Anıtkabir ziyareti (IV) ve oyun (I). Belki de I. fotoğraftaki oyun, çocukların daha büyük yaşlarda oynadığı bir oyundur.