Merhaba sevgili öğrencilerim, ben 4. sınıf Sosyal Bilgiler öğretmeniniz. Bugün sizlerle birlikte kitabımızdaki “Türk Dünyası Haritası”nı inceleyeceğiz. Bu harita, bizim gibi Türkçe konuşan veya kökeni bize dayanan kardeşlerimizin yaşadığı yerleri gösteriyor.
Görselde bize verilen bir görev var: “Aşağıdaki haritayı ve verilen bilgileri inceleyiniz. Ülkelerin yerlerini harita üzerinde bularak gösteriniz.”
Haydi o zaman, bu görevi adım adım birlikte yapalım ve haritadaki kardeş ülkelerimizi tanıyalım!
Soru 1: Bağımsız Türk Devletlerinden biri olan Azerbaycan’ın yerini harita üzerinde bulalım.
Haritamızın altındaki listeleri bir dedektif gibi kullanarak bu ülkeyi bulacağız. Haydi başlayalım!
Adım 1: İlk olarak haritanın altındaki “BAĞIMSIZ DEVLETLER” listesine bakıyoruz. Bu listede ülkeler harflerle eşleştirilmiş.
- a) Azerbaycan C. – Bakü
Gördüğümüz gibi Azerbaycan’ın yanında “a” harfi var. Bu, haritada “a” harfini bulmamız gerektiği anlamına geliyor.
Adım 2: Şimdi hep birlikte haritaya dönelim ve “a” harfinin nerede olduğuna bakalım. Haritada ülkemiz Türkiye‘yi bulalım. Türkiye’nin hemen doğusunda, Hazar Denizi’nin ise batısında “a” harfi ile gösterilen bir ülke var.
Sonuç:
İşte orası Azerbaycan! Başkenti de listede yazdığı gibi Bakü’dür. Haritanın altındaki bilgi kutucuğunda da Azerbaycan’ın petrol ve doğal gaz gibi zenginliklere sahip olduğu yazıyor.
Soru 2: Şimdi de yine Bağımsız Türk Devletlerinden olan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ni (KKTC) haritada bulalım.
Bu ülke bizim için çok özel bir yere sahip, adından da anlaşıldığı gibi Akdeniz’de bir ada ülkesi.
Adım 1: Tekrar “BAĞIMSIZ DEVLETLER” listemize göz atalım.
- c) Kuzey Kıbrıs Türk C. (KKTC) – Lefkoşa
Listede KKTC’nin yanında “c” harfini görüyoruz. Demek ki haritada “c” harfini aramalıyız.
Adım 2: Haritamızın sol alt tarafına, Akdeniz’in olduğu bölgeye odaklanalım. Türkiye’nin güneyinde, denizin ortasında küçük bir ada göreceksiniz. İşte o adanın kuzey kısmı “c” harfi ile işaretlenmiş.
Sonuç:
Buldunuz! Burası bizim “Yavru Vatan” dediğimiz Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti‘dir. Başkenti de Lefkoşa’dır. Bilgi kutucuğunda da yazdığı gibi, Türkiye’ye çok yakın bir konumdadır.
Soru 3: Haritada “Özerk Cumhuriyetler” listesinden Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’ni bulalım.
“Özerk” kelimesi, bir devlete bağlı ama kendi içinde bazı konularda serbest olan yönetim birimi demektir. Nahçıvan da Azerbaycan’a bağlı böyle özel bir yerdir.
Adım 1: Bu sefer haritanın altındaki “ÖZERK CUMHURİYETLER” listesine bakıyoruz.
- f) Nahçıvan C. – Nahçıvan
Nahçıvan’ın kodu “f” harfiymiş. Şimdi haritada bu harfi arayalım.
Adım 2: Haritada tekrar Türkiye’yi ve Azerbaycan’ı bulalım. İkisinin arasında, Ermenistan ve İran ile sınırı olan çok küçük bir bölge göreceksiniz. Orası “f” harfi ile işaretlenmiş.
Sonuç:
İşte o küçücük ama stratejik olarak çok önemli yer Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti‘dir. Azerbaycan hakkındaki bilgi kutucuğunda da Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ticaretin Nahçıvan üzerinden sağlandığı belirtiliyor. Bu da onun ne kadar önemli olduğunu gösteriyor.
Harika iş çıkardınız çocuklar! Bu şekilde haritadaki listeleri ve işaretleri kullanarak bütün Türk Devletleri ve topluluklarının yerlerini kolayca bulabilirsiniz. Harita okumak, dünyayı tanımak için en eğlenceli yollardan biridir.