Harika bir matematik etkinliği! Merhaba sevgili öğrencim, ben senin 2. sınıf matematik öğretmeninim. Şimdi birlikte bu görseldeki soruları inceleyip adım adım çözeceğiz. Hazır mısın? Haydi başlayalım!
Görselde bizden istenen, sayıları çözümlerken noktalı yerlere doğru ifadeleri yazmamız. Bu konunun adı “Basamak Değeri”. Unutma, bir rakamın değeri, sayıda durduğu yere göre değişir. Tıpkı bir oyunda farklı roller almak gibi!
Soru 1: Çözümlemelere göre noktalı yerlere uygun ifadeleri yazalım.
Görselde 9 onluk ve 4 birlikten oluşan 94 sayısı verilmiş. Bu sayının altındaki noktalı yerleri doldurmamız isteniyor.
Hadi gel bu soruyu birlikte adım adım çözelim.
Adım 1: Sayıyı Tanıyalım
Önümüzdeki sayı 94. Bu sayıda iki tane rakam var: 9 ve 4. Sayıları okurken en sağdaki basamaktan başlarız. En sağdaki basamağın adı Birler Basamağı, onun solundaki basamağın adı ise Onlar Basamağı‘dır.
- 4 rakamı, sayının en sağında olduğu için Birler Basamağı‘ndadır.
- 9 rakamı ise onun solunda, yani Onlar Basamağı‘ndadır.
Adım 2: Basamak Değerlerini Bulalım
Şimdi bu rakamların basamak değerlerini bulalım. Basamak değeri, bir rakamın bulunduğu basamak sayesinde kazandığı değerdir.
- 4, birler basamağında olduğu için değeri 4 x 1 = 4‘tür.
- 9, onlar basamağında olduğu için “9 tane onluk” anlamına gelir. Değeri 9 x 10 = 90‘dır.
Adım 3: Boşlukları Dolduralım
Artık tüm bilgilere sahibiz. Şimdi görseldeki boşlukları doldurabiliriz.
İlk olarak toplama işlemi olan boşluğu dolduralım. 94 sayısı, onlukların ve birliklerin toplamından oluşur. Yani basamak değerlerinin toplamıdır.
90 (Onlukların değeri)
+ 4 (Birliklerin değeri)
—-
94
Bu yüzden toplama işlemindeki noktalı yerlere 90 + 4 yazmalıyız.
Şimdi de 94 sayısının altındaki okların gösterdiği boşlukları dolduralım. Oklar, bize rakamların hangi basamakta olduğunu soruyor.
- Soldaki ok 9 rakamını gösteriyor. 9 rakamı hangi basamaktaydı? Evet, Onlar Basamağı!
- Sağdaki ok ise 4 rakamını gösteriyor. 4 rakamı hangi basamaktaydı? Harikasın, Birler Basamağı!
Sonuç:
Toplama işlemi: 90 + 4
Soldaki kutucuk: Onlar basamağı
Sağdaki kutucuk: Birler basamağı
Soru 2 (Düşünme Sorusu): Haydi, 94 sayısının birler ve onlar basamağındaki rakamların yerlerini değiştirelim. Yeni sayıyı oluşturan rakamların basamak değerlerini defterimize yazalım.
Bu da çok güzel bir alıştırma! Hadi bunu da yapalım.
Adım 1: Rakamların Yerini Değiştirelim
Sayımız 94. Onlar basamağında 9, birler basamağında 4 var. Şimdi bu ikisinin yerini değiştirelim, yani takas yapalım.
- 4 rakamı onlar basamağına geçer.
- 9 rakamı birler basamağına geçer.
Oluşan yeni sayımız ne oldu? Tabii ki 49!
Adım 2: Yeni Sayının Basamak Değerlerini Bulalım
Yeni sayımız 49. Şimdi bu sayının basamak değerlerini hesaplayalım.
- Onlar basamağındaki 4 rakamının basamak değeri: 4 x 10 = 40
- Birler basamağındaki 9 rakamının basamak değeri: 9 x 1 = 9
Sonuç:
Rakamların yerini değiştirdiğimizde oluşan yeni sayı 49‘dur. Bu sayının basamak değerleri ise 40 ve 9‘dur.
Gördün mü, rakamlar aynı (4 ve 9) ama durdukları yerler değişince sayının kendisi de değeri de ne kadar çok değişti! 94 sayısı 49 sayısından çok daha büyük. İşte basamaklar bu yüzden çok önemlidir. Harika iş çıkardın!