8. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ders Kitabı Cevapları Gezegen Yayınları Sayfa 11
Merhaba sevgili öğrencim,
Harika bir üniteye başlıyoruz: **Kader İnancı**. Bu üniteye hazırlanman için verilen soruları birlikte adım adım inceleyelim ve çözelim. Bu konuları anladığında, evrenin ve kendi hayatının ne kadar anlamlı bir düzen içinde olduğunu daha iyi göreceksin. Haydi başlayalım!
***
1. Soru: Kader, kaza, yasa, irade ve tevekkül kavramlarının anlamlarını sözlükten öğrenerek defterinize yazınız.
Çözüm:
Bu kavramlar ünitemizin temel taşları gibidir. Onları doğru anlarsak, bütün üniteyi çok daha kolay kavrarız. Gel, bu kelimelerin ne anlama geldiğine bakalım:
- Kader: Düşün ki bir mühendis, bir bina yapmadan önce onun her detayını planlar, çizer ve bir proje oluşturur. İşte kader de, Allah’ın evrende olacak her şeyi, sonsuz ilmi ve bilgisiyle önceden bilmesi, planlaması ve bir ölçüye göre takdir etmesidir. Henüz yaşanmamış ama Allah’ın bilgisi dahilinde olan her şey kaderdir.
- Kaza: Mühendisin çizdiği projenin, zamanı geldiğinde inşa edilerek gerçeğe dönüşmesi gibi, Allah’ın kaderde planladığı şeylerin zamanı ve yeri geldiğinde gerçekleşmesine kaza denir. Örneğin, bir ağacın ne zaman meyve vereceğinin Allah tarafından bilinmesi kader, o meyvenin tam o zamanda dalında olgunlaşması ise kazadır.
- Yasa (Sünnetullah): Evrenin bir düzen içinde işlemesini sağlayan kurallardır. Tıpkı bir oyunun kuralları gibi! Bu yasalar üçe ayrılır:
- Fiziksel Yasalar: Suyun kaldırma kuvveti, yer çekimi gibi madde ve enerjiyle ilgili yasalardır.
– Biyolojik Yasalar: Canlıların doğması, büyümesi, beslenmesi gibi canlılarla ilgili yasalardır.
– Toplumsal Yasalar: Adaletin olduğu yerde huzurun olması, gelir dağılımı bozuksa toplumsal sorunların çıkması gibi toplumla ilgili yasalardır.
***
2. Soru: Evrendeki ölçü ve düzen ile ilgili bir araştırma yaparak sonuçlarını defterinize yazınız.
Çözüm:
Harika bir araştırma konusu! Etrafına baktığında her şeyin ne kadar mükemmel bir uyum içinde olduğunu fark edebilirsin. İşte sana birkaç örnek:
Evren, tesadüflere yer olmayan muhteşem bir saat gibi işler. Bu düzen, her şeyin bir yaratıcısı olduğunu bize fısıldar.
Adım 1: Gezegenleri düşünelim. Dünya’mız, Güneş’e ne çok yakın ne de çok uzak. Eğer biraz daha yakın olsaydık yanardık, biraz daha uzak olsaydık donardık. Bu mesafe, yaşam için tam olması gereken ölçüdedir.
Adım 2: Gece ve gündüzün birbirini takip etmesi, mevsimlerin oluşumu… Bunların hepsi Dünya’nın kendi etrafında ve Güneş’in etrafında belirli bir hızla ve açıyla dönmesi sayesinde olur. Bu dönüşlerdeki en ufak bir sapma, hayatı altüst edebilirdi.
Adım 3: Doğadaki su döngüsünü ele alalım. Denizlerdeki su buharlaşır, bulut olur, sonra yağmur olarak yeryüzüne geri döner ve canlılara hayat verir. Bu döngü hiç durmadan devam eder. Bu da evrendeki mükemmel düzenin bir parçasıdır.
***
3. Soru: İnsanı diğer canlılardan farklı kılan özellikler hakkında bilgi edininiz.
Çözüm:
Bizi bir kediden, bir ağaçtan veya bir kuştan ayıran çok önemli özelliklerimiz var. Bunlar bize aynı zamanda bazı sorumluluklar da yüklüyor.
- Akıl: İnsan, düşünebilen, sorgulayabilen, iyiyi ve kötüyü ayırt edebilen bir varlıktır. Aklımız sayesinde bilim yaparız, sanat üretiriz ve medeniyetler kurarız.
- İrade (Seçme Özgürlüğü): Yukarıda da bahsettiğimiz gibi, hayvanlar içgüdüleriyle hareket ederken, biz insanlar seçimler yapabiliriz. Bu özgürlük, davranışlarımızın sonucunu da üstlenmemiz gerektiği anlamına gelir.
– Sorumluluk: Aklımız ve irademiz olduğu için yaptığımız seçimlerden sorumluyuz. İyi seçimlerimizin karşılığını iyilikle, kötü seçimlerimizin karşılığını ise kötülükle görürüz. Diğer hiçbir canlının böyle bir sorumluluğu yoktur.
***
4. Soru: Kader ve kaza ile ilgili halk arasında kullanılan atasözü ve deyimlerden örnekler araştırıp defterinize yazınız.
Çözüm:
Dilimiz, inançlarımızı yansıtan çok güzel atasözleri ve deyimlerle doludur. İşte kader ve kaza ile ilgili bazı örnekler:
- “Tedbir kuldan, takdir Allah’tandır.”
Bu atasözü, doğru tevekkül anlayışını çok güzel özetler. Önce insanın elinden gelen her türlü önlemi alması, çabayı göstermesi, sonra da sonucu Allah’ın takdirine bırakması gerektiğini anlatır. - “Kısmetten öteye yol yoktur.”
İnsanın ne kadar çabalarsa çabalasın, Allah’ın onun için takdir ettiğinden fazlasına veya eksiğine ulaşamayacağını ifade eder. Bu, genellikle bir şey gerçekleşmediğinde teselli bulmak için kullanılır. - “Akan sular durulur.”
Her şeyin zamanla bir düzene gireceğini, kaderin tecelli edeceğini ve sorunların çözüleceğini anlatan bir deyimdir. - “Alın yazısı.”
Bu deyim, kaderin önceden belirlenmiş olduğu inancını ifade eder. Ancak bu, insanın hiçbir çabası olmaması gerektiği gibi yanlış anlaşılmamalıdır. Bizim seçimlerimiz de bu yazının bir parçasıdır.
***
5. Soru: Bakara suresinin 255. ayetini Kur’an-ı Kerim mealinden okuyup ayette verilmek istenen mesajları defterinize yazınız.
Çözüm:
Bu ayet, hepimizin bildiği adıyla “Ayetü’l-Kürsi”dir ve Allah’ın yüceliğini, gücünü ve sıfatlarını bize anlatan çok özel bir ayettir. Bu ayetten çıkarabileceğimiz mesajlar şunlardır:
Adım 1: Tevhid İnancı
Ayet, “Allah’tan başka hiçbir ilah yoktur.” diyerek başlar. Bu, İslam’ın temeli olan Tevhid inancını, yani Allah’ın tek ve bir olduğu mesajını en başta bize verir.
Adım 2: Allah’ın Eşsiz Sıfatları
Allah’ın “el-Hayy” (sürekli diri olan) ve “el-Kayyûm” (her şeyi ayakta tutan, yöneten) olduğu vurgulanır. O’nu ne bir uyuklama ne de bir uyku tutar. Bu, O’nun yaratılmışlara benzemediğini ve her an her şeyden haberdar olduğunu gösterir.
Adım 3: Allah’ın Sonsuz Bilgisi ve Kudreti
“Göklerdeki ve yerdeki her şey O’nundur.” ifadesiyle mülkün tek sahibinin Allah olduğu belirtilir. O’nun izni olmadan kimsenin bir başkasına yardım edemeyeceği (şefaat edemeyeceği) anlatılır. Allah, kullarının geleceğini de geçmişini de bilir ama kullar O’nun ilminden sadece O’nun dilediği kadarını bilebilir.
Adım 4: Allah’ın Yüceliği
Ayetin sonunda, Allah’ın kürsüsünün (hükümranlığının) gökleri ve yeri kapladığı ve onları koruyup gözetmenin O’na asla ağır gelmediği belirtilir. Bu, O’nun sonsuz gücünü ve azametini ifade eder.
Umarım bu açıklamalar, yeni ünitemize hazırlanmanda sana yardımcı olur. Aklına takılan bir şey olursa çekinmeden sorabilirsin. Başarılar dilerim!