5. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Cevapları Anadol Yayıncılık Sayfa 27

Merhaba sevgili öğrencilerim,

Bugün elimize geçen bu metin ve görsellerle birlikte çocuk hakları konusunda önemli bilgiler öğreneceğiz. Hazırsanız başlayalım!

—

**Madde 12: Taraf Devletler, görüşlerini oluşturma yeteneğine sahip çocuğun kendini ilgilendiren her konuda görüşlerini serbestçe ifade etme hakkını bu görüşlere çocuğun yaşı ve olgunluk derecesine uygun olarak, gereken özen gösterilmek suretiyle tanırlar.**

Bu madde bize şunu anlatıyor: Eğer bir konu bizi ilgilendiriyorsa, yaşıtlarımızdan veya büyüklerimizden daha olgun olsak da olmasak da, bu konudaki düşüncelerimizi özgürce söyleme hakkımız var. Tabi ki bunu yaparken büyüklerimiz de bizim söylediklerimize kulak verecekler. Bu, bir nevi bizim de söz hakkımız olduğu anlamına geliyor.

—

**Madde 13: Çocuk, düşüncesini özgürce açıklama hakkına sahiptir; bu hak, ülke sınırlarına bağlı olmaksızın; yazılı, sözlü, basılı, sanatsal biçimde veya çocuğun seçeceği başka bir araçla her türlü haber ve düşüncelerin araştırılması, elde edilmesi ve verilmesi özgürlüğünü içerir.**

Bu madde de tıpkı madde 12 gibi düşünce özgürlüğümüzden bahsediyor. Ama bu sefer daha da geniş bir alan çiziyor. Düşüncelerimizi sadece söylemekle kalmayıp, bunları yazı, resim, şarkı gibi istediğimiz herhangi bir yolla da ifade edebileceğimizi söylüyor. Ve bu hak, dünyanın neresinde olursak olalım bizimle birlikte.

—

**Madde 16: Hiçbir çocuğun özel yaşantısına, aile, konut ve iletişimine keyfi ya da haksız bir biçimde müdahale yapılamayacağı gibi, onur ve itibarına da haksız olarak saldırılamaz. Çocuğun bu tür müdahale ve saldırılara karşı yasa tarafından korunmaya hakkı vardır.**

Bu madde ise bizim özel hayatımızın korunduğunu anlatıyor. Yani kimse izinsiz bir şekilde evimize giremez, ailemizle ilgili konulara karışamaz. Ayrıca bizim onurumuza ve itibarımıza da kimse zarar veremez. Eğer böyle bir şey olursa, biz yasalar tarafından korunuruz.

—

**Madde 23: Taraf devletler zihinsel ya da bedensel özürlü çocukların saygınlıklarını güvence altına alan, özgüvenlerini geliştiren ve toplumsal yaşama etkin biçimde katılmalarını kolaylaştıran şartlar altında eksiksiz bir yaşama sahip olmalarını kabul ederler.**

Bu madde, özel ihtiyaçları olan çocuklarımızın haklarından bahsediyor. Eğer bir çocuğun bedensel veya zihinsel bir engeli varsa, devletler onun saygınlığını koruyacak, kendine güvenmesini sağlayacak ve topluma rahatça karışabilmesi için gerekli şartları oluşturacak. Yani herkesin eşit şartlarda yaşama hakkı var.

—

**Madde 24: Taraf devletler, çocuğun olabilecek en iyi sağlık düzeyine kavuşma, tıbbi bakım ve rehabilitasyon hizmetlerini veren kuruluşlardan yararlanma hakkını tanırlar. Taraf devletler, hiçbir çocuğun bu tür tıbbi bakım hizmetlerinden yararlanma hakkından yoksun bırakılmamasını güvence altına almak için çaba gösterirler.**

Bu madde, sağlık hakkımızla ilgili. Bütün devletler, çocukların en iyi sağlık düzeyine ulaşması için çalışacak. Hastalandığımızda bize iyi bakılacak, ilaçlarımız verilecek, hastaneye götürüleceğiz. Ve bu hizmetlerden hiç kimse mahrum bırakılmayacak.

—

**Her çocuk yukarıda belirtilen çocuk haklarından yararlanmalıdır. Bazen bu hakların ihlal edildiği durumlarla karşılaşılmaktadır. Okul çağına gelmiş çocukların okula gönderilmemesi durumunda çocukların eğitim hakları ihlal edilir. Devlet kurumları tarafından ücretsiz olarak uygulanan aşıların aksatılması veya hiç yaptırılmaması halinde çocuğun sağlık hakkını kullanması engellenir. Ait olduğu grup veya kurumlarda çocukların düşüncelerini özgürce ifade etmelerinin engellenmesi de çocuk haklarının ihlaline örnektir.**

Bu paragraf bize, daha önce öğrendiğimiz hakların bazen ihlal edilebileceğini hatırlatıyor. Mesela, okula gitmeyen bir çocuk eğitim hakkını kullanamıyor demektir. Ya da devletin ücretsiz yapması gereken aşıların yapılmaması, sağlık hakkının engellenmesi anlamına gelir. Ve en önemlisi, düşüncelerimizi söyleyememek de bir hak ihlalidir.

—

**(Görseldeki Resim Açıklaması)**

Resimde gördüğünüz gibi, 18 yaşından küçük çocukların çalıştırılması da bir çocuk hakkı ihlalidir. Çocuklar oynamalı, okumalı, dinlenmeli, çalışmamalıdır.

—

**Çocuk haklarının korunması ve ihlallerin önlenmesi için kamu kurumlarına, sivil toplum kuruluşlarına ve çocuk haklarına duyarlı insanlara görevler düşmektedir. Ülkemizde de devletin çeşitli kurumları, çocuk haklarının ihlallerinin önlenmesi adına çeşitli tedbirler almaktadır. Bizler de elimizden geldiği ölçüde bu konuda yapılan çalışmalara destek olmalıyız.**

Bu son paragraf ise hepimize bir görev düştüğünü anlatıyor. Çocuk haklarının korunması için sadece devlet değil, bizim gibi sivil toplum kuruluşları ve duyarlı insanlar da elinden geleni yapmalı. Ülkemizde de bu konuda çalışmalar yapılıyor. Bize düşen de bu çalışmalara destek olmak.

—

**UNICEF, Dünya çocuklarını korumak ve yaşam koşullarını iyileştirmek amacıyla Birleşmiş Milletler tarafından kurulan bir yardım kuruluşudur.**

Ve son olarak, bu güzel çalışmaları yapan UNICEF’i tanıyoruz. UNICEF, Dünya’daki çocukların daha iyi yaşayabilmesi için çalışan, Birleşmiş Milletler’in bir yardım kuruluşudur.

Umarım bu dersimizden keyif almışsınızdır ve çocuk hakları konusunda daha bilinçli hale gelmişsinizdir. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!