Harika bir çalışma sayfası! Merhaba sevgili öğrencim, ben senin 1. Sınıf Matematik öğretmeninim. Bu tür sorulara “örüntü” diyoruz. Örüntüler, belirli bir kurala göre sıralanan şekiller, sayılar veya nesnelerdir. Tıpkı bir şarkının nakaratı gibi sürekli tekrar ederler ya da belirli bir kurala göre değişirler. Şimdi gel, bu sayfadaki örüntüleri birlikte keşfedelim ve çözelim.
1) Aşağıdakiler bir kurala göre dizilmiştir. Boşluklara gelmesi gereken şekil veya cisimleri söyleyiniz.
Bu soruda bizden, bir kurala göre dizilmiş şekillerin arasındaki boşlukları bulmamız isteniyor. Hadi kuralı bulup eksik parçaları tamamlayalım.
a)
Burada bir boşluk, bir üçgen, bir boşluk, bir üçgen… şeklinde giden bir dizi var. Bu çok tanıdık bir örüntü türü, “bir o, bir bu” şeklinde ilerliyor.
Adım 1: Dizilime dikkatlice bakalım. Bir şekil var, sonra üçgen geliyor, sonra yine aynı şekil olmalı ve yine üçgen… Bu bir sıralı tekrar örüntüsüdür.
Adım 2: Üçgenin önündeki ve arkasındaki kutular boş. Örüntünün kuralı bir şekil ve bir üçgen olduğuna göre, boşluklara üçgenden farklı bir şekil gelmeli. Genellikle bu tür basit örüntülerde en temel geometrik şekiller kullanılır. Bu yüzden boşluklara bir dikdörtgen veya kare gelmesi en mantıklısıdır.
Sonuç: Boşluklara dikdörtgen şekli gelmelidir.
b)
Burada çiçeklere benzeyen şekiller görüyoruz. İlk bakışta hepsi aynı gibi dursa da yaprak sayıları farklı. Bu bir azalma örüntüsü.
Adım 1: Her bir şeklin kırmızı yapraklarını sayalım. İlk şekilde 6 yaprak var. İkinci şekilde 5 yaprak. Üçüncüde 4 ve dördüncüde 3 yaprak var.
Adım 2: Kuralı fark ettin mi? Her adımda yaprak sayısı bir tane azalıyor. 6, 5, 4, 3… diye gidiyor. O zaman bir sonraki adımda kaç yaprak olmalı? Elbette 2!
Sonuç: Boşluğa ortasında sarı topu olan ve 2 tane kırmızı yaprağı olan bir şekil gelmelidir.
c)
Bu sırada renkli geometrik şekiller var: Mavi daire, pembe üçgen, turuncu kare. Sonra tekrar mavi daire, pembe üçgen, turuncu kare… Bu bir grup tekrarı örüntüsü.
Adım 1: Kendini tekrar eden grubu bulalım. “Mavi daire, pembe üçgen, turuncu kare”. İşte bizim kuralımız bu üçlü grup.
Adım 2: Dizi bu üçlü grubun tekrarından oluşuyor. İkinci grubun sonunda bir boşluk var ve boşluktan sonra tekrar pembe üçgen ve turuncu kare geliyor. Bu da bize yeni bir grubun başladığını gösteriyor. Her grup ne ile başlıyordu? Mavi daire ile!
Sonuç: Boşluğa mavi daire gelmelidir.
2) Aşağıda verilen örüntülerdeki kuralları, örnekteki gibi yazınız.
Bu soruda ise bizden örüntüyü devam ettirmek yerine, örüntünün kuralını yazmamız isteniyor. Yani, “Bu dizi hangi kurala göre ilerliyor?” sorusunun cevabını bulacağız.
a)
Sırada yeşil üçgenler ve turuncu dikdörtgenler var. Bakalım nasıl bir kurala göre dizilmişler.
Adım 1: Diziyi okuyalım: 1 yeşil üçgen, 1 turuncu dikdörtgen. Sonra ne geliyor? Yine 1 yeşil üçgen, 1 turuncu dikdörtgen.
Adım 2: Kendini tekrar eden grup çok net. Bir üçgen ve bir dikdörtgen. İşte kuralımız bu!
Kural:1 yeşil üçgen, 1 turuncu dikdörtgen.
c)
Burada sarı paketler ve gri boya kutuları var. Bakalım bunların kuralı neymiş.
Adım 1: Dizideki nesneleri sırayla sayalım. 1 sarı paket, sonra 2 tane gri boya kutusu. Sonra ne oluyor? Tekrar 1 sarı paket ve yine 2 tane gri boya kutusu.
Adım 2: Gördüğün gibi, kendini sürekli tekrar eden grup “1 sarı paket ve 2 gri boya kutusu”. Bu bizim kuralımız.
Kural:1 sarı paket, 2 gri boya kutusu.
Harika iş çıkardın! Örüntüleri çözmek hem çok eğlenceli hem de dikkat gerektiren bir iştir. Tıpkı bir dedektif gibi ipuçlarını takip ederek kuralı buldun. Aferin sana!