Merhaba sevgili öğrencim! Ben senin 1. Sınıf Matematik öğretmeninim. Gel, şimdi bu sayfadaki alıştırmayı birlikte inceleyelim ve anlayarak çözelim. Bu konu, matematiğin en eğlenceli konularından biri olan örüntüler ile ilgili.
Soru: Aşağıdaki kolyeyi kendi belirlediğiniz bir kurala göre boyayınız.
Bu soruda bizden bir kolye tasarlamamız isteniyor. Ama bu kolyeyi rastgele değil, kendimizin belirleyeceği bir kurala göre boyamamız gerekiyor. Peki, bu “kural” ne anlama geliyor?
Matematikte bir kural ya da diğer adıyla örüntü, belirli bir sırayla sürekli tekrar eden renkler, şekiller veya sayılar dizisidir. Tıpkı bir şarkının hep aynı şekilde tekrar eden nakaratı gibi düşünebilirsin.
Daha iyi anlamak için önce kitaptaki “Titiz Sevcan Nine” bölümündeki örnekleri inceleyelim. Onlar bize kural oluşturma konusunda harika fikirler veriyor.
- Üstteki Rafın Kuralı: Kırmızı dosya, yeşil dosya, mor dosya.
Açıklama: Burada kuralımız çok net. Sıralama hep 1 kırmızı, 1 yeşil, 1 mor şeklinde devam ediyor. Bu üçlü grup bittiğinde, tekrar başa dönüyor ve yine aynı sırayla devam ediyor. - Alttaki Rafın Kuralı: 3 mavi kitap, 2 kırmızı kitap.
Açıklama: Buradaki kural ise 3 tane mavi kitabın yanına 2 tane kırmızı kitap gelmesi. Bu beşli kitap grubu da rafta sürekli tekrar ediyor. - Oyuncak Rafının Kuralı: 3 küp, 1 top.
Açıklama: Bu rafta da kuralımız çok basit: 3 tane küpün ardından 1 tane top geliyor ve bu düzen hiç bozulmadan devam ediyor.
Şimdi bu örneklerden ilham alarak kendi kolyemizi tasarlayabiliriz. Unutma, bu sorunun tek bir doğru cevabı yok. Önemli olan senin bir kural belirlemen ve o kurala sadık kalarak kolyeyi sonuna kadar boyaman.
Hadi birlikte bir örnek kural oluşturalım ve kolyeyi boyayalım.
Adım 1
Önce kendimize basit bir kural belirleyelim. Mesela kuralımız şu olsun: 2 Mavi Boncuk, 1 Sarı Boncuk.
Adım 2
Şimdi kolyeyi bu kurala göre boyamaya başlayalım. Kolyenin en baştaki ilk boncuğunu maviye boyarız.
Adım 3
Kuralımız “2 Mavi” dediği için hemen yanındaki ikinci boncuğu da maviye boyarız.
Adım 4
Kuralımızın devamında “1 Sarı Boncuk” vardı. O zaman üçüncü boncuğu sarıya boyarız.
Adım 5
Kuralımızın bir turu bitti (Mavi, Mavi, Sarı). Şimdi ne yapacağız? Tabii ki kuralın en başına döneceğiz! Dördüncü ve beşinci boncukları tekrar maviye, altıncı boncuğu ise sarıya boyayacağız. Kolyedeki tüm boncuklar bitene kadar bu kuralı tekrar edeceğiz.
Sonuç
Kolyemiz Mavi-Mavi-Sarı-Mavi-Mavi-Sarı… şeklinde harika bir desene sahip olur!
Sen de kendi hayal gücünü kullanarak farklı kurallar oluşturabilirsin. İşte sana birkaç fikir daha:
- Kural Örneği 2: 1 Kırmızı, 1 Yeşil, 1 Turuncu. (Kırmızı, Yeşil, Turuncu, Kırmızı, Yeşil, Turuncu…)
- Kural Örneği 3: 3 Pembe, 2 Mor. (Pembe, Pembe, Pembe, Mor, Mor, Pembe, Pembe, Pembe…)
Haydi bakalım, en sevdiğin renkleri seç ve kendi harika kuralını oluşturarak kolyeni tasarla!