Merhaba sevgili öğrencilerim, bugün birlikte standart olmayan ölçü birimlerini öğreneceğiz. Görseldeki soruları inceleyelim ve adım adım çözelim.
Birlikte Yapalım Bölümü
Soru: Barış ile kardeşi odalarındaki halının boyunu ölçtüler. Barış halının boyunu 13 ayak olarak ölçtü. Kardeşi kaç ayak uzunluğunda ölçmüş? Farklı sonuçlar elde etmelerinin sebebi ne olabilir? Söyleyelim.
Çözüm:
Haydi bu soruyu birlikte çözelim. Soruda bize iki şey soruluyor. Önce ilkini cevaplayalım.
1. Kardeşi halıyı kaç ayak uzunluğunda ölçmüş?
- Adım 1: Resme dikkatlice bakalım. Resimde konuşan kız çocuğu, Barış’ın kardeşi. Konuşma balonunda ne yazdığını okuyalım.
- Adım 2: Konuşma balonunda, “Ben 16 ayak uzunluğunda ölçtüm.” yazıyor. Bu, Barış’ın kardeşinin ölçüm sonucudur.
Sonuç:
Kardeşi, halının boyunu 16 ayak olarak ölçmüş.
2. Neden farklı sonuçlar buldular?
- Adım 1: Düşünelim, halının boyu değişmedi, değil mi? Aynı halıyı ölçüyorlar. Ama Barış 13 ayak bulurken, kardeşi 16 ayak buluyor.
- Adım 2: Bunun sebebi, ölçüm yapmak için kullandıkları “ayaklarının” aynı büyüklükte olmamasıdır. Tıpkı boyumuzun ve ellerimizin farklı olması gibi, herkesin ayak büyüklüğü de farklıdır.
- Adım 3: Genellikle büyük olanların ayakları da daha büyük olur. Kardeşinin daha fazla adım (16), Barış’ın ise daha az adım (13) sayması bize bir ipucu veriyor. Barış’ın ayakları kardeşininkinden daha büyük olduğu için, aynı uzunluğu daha az adımla ölçmüştür. Kardeşinin ayakları daha küçük olduğu için, aynı halıyı ölçerken daha çok adım atmıştır.
Sonuç:
Farklı sonuçlar bulmalarının sebebi, Barış ile kardeşinin ayak büyüklüklerinin birbirinden farklı olmasıdır.
Sıra Sizde Bölümü
Soru: 1. Sınıfınızdaki tahtanın boyunu kulacınız ile ölçünüz. Ölçümünüzü sınıfınızdaki arkadaşlarınızın ölçümleri ile karşılaştırınız.
Açıklama:
Bu harika bir etkinlik! Hadi bunun hakkında konuşalım.
- Adım 1: Öncelikle “kulaç” ne demek hatırlayalım. İki kolumuzu yanlara doğru tam açtığımızda, bir elinizin parmak ucundan diğer elinizin parmak ucuna kadar olan mesafeye kulaç deriz.
- Adım 2: Resimdeki arkadaşınız tahtayı ölçtüğünde 3 kulaç bulmuş. Eğer siz ve diğer arkadaşlarınız da sınıf tahtasını kendi kulaçlarınızla ölçerseniz, ne olur?
- Adım 3: Muhtemelen birçoğunuz farklı sonuçlar bulacaksınız! Tıpkı Barış ve kardeşinin ayakla ölçüm yaparken farklı sonuçlar bulması gibi.
- Adım 4: Bunun sebebi, yine aynı: Herkesin kol uzunluğu ve dolayısıyla kulacı birbirinden farklıdır. Daha uzun kollara sahip bir arkadaşınız tahtayı daha az kulaçla (mesela 2 kulaç) ölçerken, daha kısa kolları olan bir arkadaşınız daha çok kulaçla (mesela 4 kulaç) ölçebilir.
Sonuç:
Bu etkinlik bize, ayak, karış, kulaç gibi ölçme araçlarının kişiden kişiye değiştiğini ve bu yüzden her zaman kesin sonuç vermediğini öğretir. Bu yüzden herkesin kullandığında aynı sonucu veren metre gibi standart ölçü birimlerine ihtiyaç duyarız.